Reportage

ChristenUnie laat zien dat er nog wat te eisen valt in Rutte III

Partijcongres De kleinste coalitiepartner wordt assertiever nu er veel is binnengehaald. De partij heeft nog heel wat ‘dromen’.

Partijleider Gert-Jan Segers houdt een toespraak tijdens het ChristenUnie-congres in Utrecht. „Een coalitie is nodig, maar nooit heilig.”
Partijleider Gert-Jan Segers houdt een toespraak tijdens het ChristenUnie-congres in Utrecht. „Een coalitie is nodig, maar nooit heilig.”

Bettelies Westerbeek, een buurtpastor uit Moerwijk, had het in haar meditatie bij het begin van het partijcongres van de ChristenUnie gehad over het Bijbelverhaal van Abraham en Sara. Zij konden geen kinderen krijgen en dwongen daarom Hagar, een slavin, een kind van Abraham te krijgen. Zo kon Abraham „zijn naam doorgeven”, zei Westerbeek. De spreker had dit verhaal aangegrepen om te waarschuwen voor politici en andere beleidsmakers die „afgeleid worden door hun eigen succes”. „We moeten verder kijken dan onze eigen naam. Het gaat niet om ons, of om onze partij. Het gaat om onze roeping.”

Bescheidenheid siert de politicus, maar bij de ChristenUnie is die houding bijna verplicht. De ChristenUnie hoor je niet snel de eigen successen vieren, ook niet nu de kleinste coalitiepartij van het kabinet-Rutte III (vijf Tweede Kamerzetels) de laatste maanden opmerkelijk vaak succes boekte. De verruiming van het kinderpardon, het klimaatakkoord, de voorlopige ontknoping van de stikstofcrisis – telkens krijgt de ChristenUnie min of meer wat de partij wil.

Groeiend zelfbewustzijn

Langzaam is er daarom een omslag merkbaar in de houding van de partij. De ChristenUnie is zelfverzekerd geworden, trots zelfs. Hoewel ChristenUnie-politici nog altijd zeggen dat die resultaten alleen maar „gegeven” zijn door Gods genade, en „dankbaar” aanvaard, groeit het innerlijke zelfbewustzijn.

Op het drukbezochte partijcongres in de Jaarbeurs in Utrecht (700 aanwezigen) benadrukte de partij de eigen resultaten in de coalitie. Het zijn er 132, om precies te zijn. Er komt statiegeld op blikjes frisdrank, er komt een vergunningsplicht voor prostituees, en er komt meer geld voor de aanpak van mensenhandel.

Wensen heeft de ChristenUnie ook nog, geformuleerd als 35 ‘dromen’. Zo wil de partij het debat over abortus en ongeboren leven, min of meer opgeschort door de grote tegenstelling met D66, opnieuw gaan voeren. Winkels zouden dicht moeten op zondag. Er moet een einde komen aan de dubbele nationaliteit voor mensen van buiten de Europese Unie.

Het tekent de assertiviteit van de junior partner van Rutte III. Een houding die al doorklonk in een interview dat partijleider Gert-Jan Segers op zaterdagochtend aan de Telegraaf gaf. Daar zei Segers dat het sinds deze herfst rommelt in de coalitie. „Er zijn stevige tegenstellingen. Het is niet allemaal netjes en keurig.” Vooral met D66 is de spanning opgelopen. Segers noemde medisch-ethische kwesties, zoals de aangekondigde ‘voltooid-leven’-initiatiefwet van Pia Dijkstra (D66). En hij noemde de stikstofcrisis, waarbij D66 had geopperd de helft van de veestapel in te krimpen. Segers vond dat toen de „pijngrens” van de ChristenUnie bereikt was.

Op het partijcongres klonk evenmin veel liefde voor Rutte III. Segers had het over „knokken om er samen uit te komen”. En: „Een coalitie is nodig, maar nooit heilig.” De stikstofcrisis laat oude tegenstellingen scherp zien. Zo wil de ChristenUnie de agrarische sector sparen en klonken er in Utrecht veel geluiden om vooral de luchtvaart aan te pakken. Er werd een discussienota gepresenteerd die pleitte voor krimp van de luchtvaartsector. Een motie om af te zien van steun voor de bouw van Lelystad Airport, bedoeld om de boeren te sparen, werd verworpen. Maar Segers zei in zijn toespraak dat steun van de fractie voor de „ingewikkelde” opening van Lelystad Airport er nog niet is.

Segers is bezig zichzelf en zijn partij ideologisch te herpositioneren. In zijn pas verschenen essay ‘De verloren zoon’ hekelt hij de „morele crisis” en onthechting waar Nederland zich in zou bevinden, mede door „de soms zeer assertieve aanwezigheid van de islam”. Zijn analyse van Nederland als ‘verweesde samenleving’ doet denken aan Pim Fortuyn en Sybrand Buma (CDA).

Met een nieuw verhaal en hernieuwde assertiviteit wil de ChristenUnie laten zien dat er nog altijd wat te eisen valt in de coalitie.

Lees ook dit interview met Gert-Jan Segers: ‘We proberen de heimwee te verdoven’.