Opinie

Waarom praat u niet met Kick Out Zwarte Piet, premier Rutte?

Racisme Het geweld tegen Kick Out Zwarte Piet is ook een aanval op de democratie, schrijven Door te zwijgen kiest premier Rutte de kant van de onverdraagzamen. „Hoe zou u reageren als hooligans een VVD-congres aanvielen?”
Protest van Kick Out Zwarte Piet op de Koekamp in Den Haag.
Protest van Kick Out Zwarte Piet op de Koekamp in Den Haag. Foto Phil Nijhuis / ANP

Geachte heer Rutte,

Wij schrijven u vanwege uw doodse stilte rond het geweld tegen anti-Zwarte Piet-demonstranten, en het uitblijven van een reactie op onze oproep tot een gesprek.

Dinsdag zei u in de Tweede Kamer dat u „eerst gaat analyseren wat die groep precies wil.” Vorig weekend zagen we weer waarom we het moeten hebben over institutioneel racisme. Vreedzame demonstranten werden belaagd en uitgescholden in Groningen en Leeuwarden, Excelsior-speler Mendes Moreira werd tot op het bot gekrenkt door racistische spreekkoren in Den Bosch en op sociale media was een video te zien van een donker meisje dat in een trein door een oudere witte vrouw voor Zwarte Piet werd uitgemaakt.

Kick Out Zwarte Piet (KOZP) organiseert sinds 2014 vreedzame protesten om een zichtbare verandering van het sinterklaasfeest te bewerkstelligen en om racisme in de Nederlandse samenleving bespreekbaar te maken. De afgelopen jaren werden onze grondrechten telkens opnieuw geschonden: onze vrijheid van meningsuiting, van betoging en vrijheid van vergadering. En artikel 1, ons recht op gelijke behandeling.

In 2014 werden negentig mensen onterecht gearresteerd tijdens de sinterklaasintocht in Gouda. In 2015 ontvingen we meer dan 10.000 racistische berichten na een protest in Meppel, hiervoor werden slechts enkele personen veroordeeld. In 2016 werden ongeveer 200 personen onterecht – met veel geweld – gearresteerd in Rotterdam. In 2017 zorgden de blokkeerfriezen ervoor dat onze betoging niet kon doorgaan. Zij zijn hiervoor veroordeeld. Vorig jaar werden demonstranten in Eindhoven, Groningen en Den Haag – op een steenworp van de Tweede Kamer – fysiek belaagd door hooligans en radicale voorstanders van Zwarte Piet.

Afgelopen weekend mobiliseerden hooligans en rechts-extremisten zich in het hele land om vreedzame demonstranten aan te vallen. Onder politiebegeleiding gingen de meeste protesten toch door, maar in Groningen en Leeuwarden zijn demonstranten alsnog bekogeld. De KOZP-groep in Den Haag voelde zich genoodzaakt om hun vreedzame demonstratie langs de route van de intocht af te blazen vanwege de dreiging van geweld. Ons verzoek om een petitie bij de Tweede Kamer te bezorgen, werd afgewezen omdat de politie het niet veilig genoeg achtte.

Een gevaarlijk dieptepunt was de terreurdaad bij ons landelijk congres (8/11), waar hooligans met knuppels en zwaar vuurwerk een vergadering bestormden. Het schoolgebouw waar het congres plaatsvond en auto’s, waaronder die van Mitchell Esajas, een van de organisatoren, werden vernield. Nog een geluk dat er geen gewonden zijn gevallen.

Experts, zoals onderzoeker Liesbeth Hulst en hoogleraar Kees van den Bos, wijzen erop dat voorstanders van Zwarte Piet radicaliseren en dat dit geweld serieus genomen moet worden.

We vinden het onverantwoordelijk, en een premier onwaardig dat u zich tot nu stil heeft gehouden hierover, in het bijzonder over de aanslag op de vergadering. Die aanslag was in onze ogen ook een aanslag op de democratie. Want als een groep met een onwelgevallige mening niet eens in veiligheid kan vergaderen, wat betekent de Grondwet dan nog?

En hoe zou u gereageerd hebben als een groep hooligans met knuppels een congres van de VVD of een andere politieke partij had bestormd?

In het verleden had u geen moeite met krachtige taal, tegen Turks-Nederlandse demonstranten zei u „pleur op,” en u staat gauw klaar om groepen Nederlanders „tuig van de richel” te noemen. Maar er is ook tuig dat u niet durft aan te spreken, en er zijn Nederlanders die u in de kou laat staan. Het Nederlands elftal heeft intussen een goed voorbeeld gegeven door een krachtig statement te maken tegen racisme in het voetbal. Dezelfde hooligans die voetballer Ahmad Mendes Moreira „k-n*g*r” en „katoenplukker” noemden en hem uitmaakten voor Zwarte Piet, probeerden op dezelfde dag demonstranten van KOZP in Den Bosch aan te vallen. U noemde de racistische uitlatingen tegen de voetballer „echt vreselijk”, „fundamenteel fout” en „stupide”. Waarom veroordeelde u wel het racisme tijdens de wedstrijd, maar niet het racisme en het geweld tegen demonstranten?

Wij willen met u in gesprek om u te bewegen ondubbelzinnig en op een krachtige manier het geweld en het anti-zwart racisme van voorstanders van Zwarte Piet te veroordelen. We willen dat u het signaal geeft aan de Nederlandse bevolking dat geweld en racisme onacceptabel zijn.

Dat u niet de kant kiest van de onverdraagzamen. U moet het goede voorbeeld geven. Als u dat niet doet, vrezen we dat het geweld van voorstanders van Zwarte Piet verder zal toenemen. En wij willen samen met u voorkomen dat er dodelijke slachtoffers vallen.

Wij kijken uit naar uw reactie. Als u niet met KOZP in gesprek wilt gaan, dan horen wij graag waarom.

Met vriendelijke groet,

Jerry Afriyie, Naomie Pieter, Elvin Rigters, Jessica de Abreu en Mitchell Esajas Kick Out Zwarte Piet

Correctie (26 november 2019): eerder stond hier dat experts als politiek wetenschapper Ehud Sprinzak erop wijzen dat Zwarte Piet-voorstanders radicaliseren. Onderzoekers Liesbeth Hulst en Kees van den Bos deden dit, in de Volkskrant. Zij hanteerden daarbij een model van radicalisering van Sprinzak. Sprinzak is in 2002 overleden.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Haagse Zaken: Over politiek en racisme

U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.