'This is not cool!' Opnieuw heibel over felle satellieten

Astronomen zijn boos op de lichtvervuiling van SpaceX.

Lancering van SpaceX-raketten op Cape Canaveral in Florida
Lancering van SpaceX-raketten op Cape Canaveral in Florida Foto SpaceX

'Wow!! I am in shock!!', twitterde sterrenkundige Clarae Martínez-Vázquez van het Cerro Tololo-observatorium in Noord-Chili afgelopen week bij een nachtelijke foto van de sterrenhemel. Daarop zijn, naast een paar telescopen, ook een aantal witte strepen te zien. En die hoorden daar niet te zijn, tot groot ongenoegen van de onderzoeker („This is not cool!”). Wat is er aan de hand?

De witte strepen zijn gemaakt door negentien van de zestig satellieten die SpaceX, het ruimtetransportbedrijf van de Amerikaanse miljardair Elon Musk, nog geen twee weken geleden in een baan rond de aarde lanceerde. De 'satellietentrein' vloog zeker vijf minuten door de opname van de Dark Energy Camera (DECam), die gebruikt wordt om nachtelijke beelden te maken in het visuele en infraroodspectrum.

De verontwaardiging van Martínez-Vázquez kreeg veel bijval van andere astronomen. Dit is al de tweede lancering van Starlink-satellieten dit jaar. In mei lanceerde SpaceX de eerste zestig exemplaren vanaf Cape Canaveral in Florida. In veel landen, waaronder Nederland, waren de satellieten te zien als een rij voorbijtrekkende lichtpuntjes aan de sterrenhemel.

Sterrenkundigen raakten ongerust, de Internationale Astronomen-unie (IAU) liet toen weten zich zorgen te maken over de aantasting van de „donkere en radiostille hemel”.

En het zal niet bij deze twee lanceringen blijven. De constellatie, die vanaf 2024 wereldwijd breedbandinternet moet gaan verzorgen , gaat uit zo'n 12.000 satellieten bestaan die op 550 tot 1.150 kilometer hoogte om de aarde cirkelen. Dat is veel lager dan huidige internetsatellieten die zich op ruim 35.000 kilometer bevinden.

Bovendien vroeg SpaceX in oktober toestemming aan de Internationale Telecommunicatie-unie, onderdeel van de Verenigde Naties, om nog eens 30.000 satellieten meer te mogen lanceren, schreef de nieuwssite SpaceNews. Deze satellieten zouden tussen de 328 en 580 kilometer hoog komen te vliegen. En SpaceX zal niet de enige blijven. Ook bedrijven als Amazon, Samsung en OneWeb zijn van plan om internetsatellieten te lanceren komende jaren.

De satellieten komen uiteindelijk wel verder uit elkaar en op grotere hoogtes te vliegen. De reflectie van de zon op de panelen is daardoor naar verwachting minder storend. Musk liet in mei al weten dat SpaceX onderzoek zal doen naar manieren om de reflectie te verminderen.