Spieken bij de buren

Een klassiek schaakverhaal gaat over het interzonetoernooi van 1955 in Göteborg waarin op een dag door een speling van het lot vier Sovjetspelers tegen vier Argentijnen speelden. Alle Sovjetspelers hadden wit en de Argentijnen hadden een hyperscherpe variant van het Siciliaans voorbereid waarin de witspelers, verleid door een aantrekkelijk paardoffer, onvermijdelijk ten onder zouden gaan.

In drie partijen kwam die variant inderdaad op het bord. Geller, Keres en Spassky brachten het stukoffer waar de Argentijnen op hoopten, maar toen ging er iets mis. De Argentijnen hadden iets over het hoofd gezien en in drie bijna identieke partijen werden Panno, Najdorf en Pilnik van het bord geveegd. Natuurlijk werd er zowel door de Russen als de Argentijnen schaamteloos gespiekt. De ‘Argentijnse variant’ herinnert ons nog steeds aan die catastrofe van de Argentijnse drieling.

Het verhaal werd vorige maand weer opgehaald toen op het Isle of Man in het klein net zoiets gebeurde. In de partijen Shirov - Yu Yangyi en Karjakin - Drejev was na 19 zetten dezelfde stelling bereikt. Toevallig zaten ze naast elkaar, zodat er een mooie foto werd gemaakt van twee denkende mensen achter twee identieke stellingen.

Natuurlijk loerden ze ook naar het bord naast hen. Mocht dat wel? Er mag geen gebruik worden gemaakt van informatie van buiten, maar kijken naar het bord naast je, dat kan toch niemand verbieden? Misschien hadden ze beter niet kunnen spieken, want ze maakten fout op fout.

Na 19 zetten verhuisde de scheidsrechter het bord van Shirov en Yu naar een ander zaaltje. Daarna hadden de partijen hun individuele verloop. Shirov maakte remise en Karjakin won.

Het verhaal had vorige week een vervolg tijdens het Europese clubkampioenschap in Montenegro in een partij tussen David Navara, die voor zijn Tsjechische club AVE Novy Bor speelde, en de Nederlander Robert Ris, die voor de Koninklijke Gentse Schaakkring Ruy Lopez uitkwam. Ze wisten natuurlijk wat er op het Isle of Man was gebeurd. Navara deed het aanvankelijk beter dan Shirov en Karjakin, maar meteen daarna maakte hij een beslissende fout. Zelfs topspelers kunnen niet alles onthouden.

David Navara - Robert Ris, European Club Cup 2019

1. e4 c5 2. Pf3 e6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 Pc6 6. Pxc6 bxc6 7. e5 Pd5 8. Pe4 Dc7 9. f4 Db6 10. c4 Lb4+ 11. Ke2 f5 12. exf6 Pxf6 13. Le3 Dd8 14. Pd6+ Lxd6 15. Dxd6 Lb7 16. g4 In Karjakin - Yu Yangyi, World Cup 2015, was 16. Td1 Tc8 17. g4 c5 18. Tg1 gespeeld, maar tegen Drejev was Karjakin dat vergeten. 16...c5 17. Tg1 Pe4

Zie diagram

RL

18. Dd3 Op het Isle of Man speelden Shirov en Karjakin 18. De5, waarna de zwartspelers met 18...0-0 in het voordeel konden komen. Die deden echter 18...Dh4 en na 19. Lg2 Dxg4+ werden ze door de arbiter gescheiden. 18...Dh4 19. Td1 Hier moest 19. Lg2 gebeuren. 19...0-0 20. h3 Txf4 Zwart staat gewonnen. 21. Db3 Tf2+ 22. Lxf2 Dxf2+ 23. Kd3 Dxg1 24. Dxb7 Tf8 Er was een snelle winst met 24...Dg3+ 25. Kc2 (of 25. Kxe4 Tf8 en wit gaat mat) Dh2+, want na 26. Kb1 of 26. Kc1 zou zwart met 26...Tb8 winnen. 25. Dxe4 Txf1 26. Txf1 Dxf1+ 27. Kc2 Dxh3 28. Da8+ Kf7 29. Dxa7 Dg2+ 30. Kb3 Df3+ 31. Ka4 Dc6+ 32. Ka5 e5 Ook nu staat zwart gewonnen, maar het duurde nog twintig zetten voor de vis op het droge was.