Voor het eerst sinds 2002 geen EU-land op strafbankje

Eurozone De begrotingsplannen van de eurolanden voor 2020 vormen geen grote risico’s voor de stabiliteit van de munt, zegt Brussel.

Geen enkel euroland heeft een te groot begrotingstekort, maar de staatsschuld van sommige is nog wel te groot.
Geen enkel euroland heeft een te groot begrotingstekort, maar de staatsschuld van sommige is nog wel te groot. Foto Daniel Leal-Olivas / AFP

Voor het eerst sinds de introductie van de euro in 2002 overschrijdt geen enkel euroland het maximale begrotingstekort. Dat schrijft de Europese Commissie woensdag in een reactie op de begrotingsplannen van de lidstaten van de eurozone. Volgens de Commissie bevindt geen enkel land zich in de zogeheten buitensporigtekortprocedure. Landen mogen volgens de Europese begrotingsregels, het zogeheten Stabiliteits- en Groeipact, een maximaal begrotingstekort van 3 procent hebben.

De staatsschuld mag hooguit 60 procent van het bruto binnenlands product zijn. Aan die eis voldoet een reeks landen nog altijd niet, waaronder Frankrijk, Italië, Spanje en België, waardoor ze volgens de Commissie wel een risico voor de naleving van het pact vormen. De landen bevinden zich in de gevarenzone en worden door de Commissie opgeroepen hun schuld snel terug te dringen. Landen die niet voldoen aan de EU-richtlijnen voor overheidsbegrotingen, komen in de regel onder verscherpt toezicht te staan, het zogenoemde strafbankje.

Nederland en Duitsland hebben daarentegen veel ruimte op hun begroting voor komend jaar. Zij moeten daarom juist meer investeren, adviseert de Europese Commissie. Dat advies sluit aan bij dat van de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds, die al langer stellen dat de landen meer geld moeten steken in onder meer onderzoek en infrastructuur om zo economische groei te bevorderen.

Volgens minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) is de begroting van Nederland in balans en wordt volgend jaar „zeer fors” geïnvesteerd in onder meer infrastructuur, jeugdzorg, onderwijs, defensie en de woningmarkt. „Het beeld dat we de hand op de knip houden, strookt dus niet met de werkelijkheid”, zegt Hoekstra tegen persbureau ANP. Nederland gebruikte zijn begrotingsoverschot de afgelopen jaren met name om de staatsschuld te verminderen.

Vorig jaar escaleerde de confrontatie tussen de Europese Commissie en de Italiaanse regering, die weigerde te voldoen aan de Europese begrotingsregels voor 2019. Uiteindelijk bleek dat land bereid tot concessies. Landen die het Stabiliteitspact schenden, riskeren miljardenboetes.

Op het hoogtepunt van de Europese begrotingscrisis in 2011 zaten 24 van de 28 lidstaten op het strafbankje van de Europese Commissie. Daaronder ook Nederland, dat van eind 2009 tot juni 2014 een te groot begrotingstekort had vanwege de crisis en zo onder verscherpt toezicht kwam te staan.