Opinie

Ooit

Ellen Deckwitz

De no zit weer in de maand en dan valt de levensvreugde van de hele familie uit. Gisteren bracht ik een berg boodschappen naar mijn zus die er al weken afligt. „Oh jongens”, zuchtte ze terwijl ik haar een tryptofaansmoothie voorzette, „ik dacht dat alles goed ging, pakte mijn daglicht, pillen en sportte me twee kledingmaten omlaag en toch weer bam, gevloerd. Ik haat depressie, haat het gevoel dat ik voor iets word gestraft terwijl ik niets heb misdaan.”

Ik knikte want dat was goed voor de serotonineproductie van mijn zus.

„En wat ook niet helpt is dat weinigen het echt snappen. Gister vroeg de buurvrouw hoe het ging, en had ik niet de puf om te verbloemen. Zegt ze dat ik er sterker uit zal komen. Daar ben ik zo klaar mee, met het idee dat depressie je iets oplevert. Het enige dat je erdoor leert is om beter met je depressie om te gaan, iets waar ik nooit om heb gevraagd, aangezien ik nooit om depressie heb gevraagd.”

Terwijl ze foeterde moest ik denken aan de Vlaamse rouwexpert Manu Keirse, die stelt dat een essentieel onderdeel van rouw aanpassing is. Dat je accepteert dat je wereld is veranderd en dat je opeens zelf moet gaan grasmaaien of een belastingbrief invullen, waar voorheen iemand anders dat deed. Bij recidiverende depressie, net zoals bij elke andere chronische ziekte, hoort een vergelijkbare vorm van rouw, één waar mijn zus nog niet aan wil: onder ogen zien dat wie ze vroeger was, niet meer bestaat. Dat er goede momenten zullen zijn, maar dat je nooit meer de oude wordt, zelfs als het beter gaat, omdat er dan altijd de angst is dat de ziekte terugkeert.

Soms bid ik dat ze leert te buigen. Omdat de boel makkelijker wordt wanneer ze zou erkennen dat ze door de ziekte permanent veranderd is. Dat ze probeert te tippen aan het meisje dat ze heel even is geweest, begin jaren negentig, een meisje dat om onduidelijke redenen altijd vrolijk was, door de dagen danste, toen de puberteit nog niet zijn intrede had gedaan met alle bewolking van dien. Ze zal afscheid moeten nemen van die oude versie van zichzelf. Soms moet ik door haar denken aan de film Eternal Sunshine of the Spotless Mind, waarin mensen met enorm liefdesverdriet alle herinneringen, zowel de goede als de slechte, aan hun ex laten verwijderen.

Soms zou ik willen dat mijn zus kon vergeten hoe makkelijk het leven eens voor haar was. Soms denk ik dat alle goede herinneringen haar nu in de weg staan om verder te kunnen. Soms denk ik dat ze last heeft van geluksverdriet.

Ellen Deckwitz schrijft op deze plek een wisselcolumn met Marcel van Roosmalen.