Een huis is onbetaalbaar, dus dan maar in een container wonen

Wonen Femke Ravensbergen (38) kon geen betaalbare woning vinden, nu bouwt ze zelf een oude zeecontainer om tot haar nieuwe thuis.

Femke Ravensbergen kocht haar tweedehandscontainer voor 1.600 euro. Het wordt een woning van ongeveer 28 m2.
Femke Ravensbergen kocht haar tweedehandscontainer voor 1.600 euro. Het wordt een woning van ongeveer 28 m2. Foto Merlijn Doomernik

Les één in het zelf bouwen van een woning: alles duurt langer dan verwacht. Dus woont Femke Ravensbergen (38) sinds september, toen ze haar huis uit moest, in het Volkswagenbusje van haar vriend. „Het is wel te doen”, zegt ze. „Het was even wennen. Als je ’s nachts naar de wc moet, dan moet je door de kou naar een ander huis. Als het regent is het wel onhandig.”

Het donkerrode busje, ‘De Rooie Bandiet’ genaamd, staat op het terrein van de voormalige Bijlmerbajes in Amsterdam, naast de tweedehandszeecontainer die Ravensbergen zelf ombouwt tot woning. Het aanbod van vrienden om zolang bij hen te logeren sloeg ze af: „Ik wil graag dicht bij mijn container zijn zodat ik die zo snel mogelijk af ga maken. Dat ik het nu oncomfortabel heb, motiveert me om op te schieten.”

Ravensbergen woont al vijftien jaar in Amsterdam. „Ik organiseer festivals, ik maak theater. Ik ben echt wel een burger die bijdraagt aan de maatschappij”, zegt ze. Toch voelt ze zich „een beetje uitgespuugd” door de hoofdstad. Ze is theatermaker en werkt twee dagen per week als fietskoerier. Een huurwoning in de vrije sector kan ze met haar inkomen naar eigen zeggen niet betalen. Een koopwoning kan ze al helemaal vergeten: „Ik denk niet dat er een hypotheekverstrekker is die mij überhaupt een blik waardig keurt, met de manier waarop ik mijn geld verdien.”

Tot voor kort woonde ze in de woongemeenschap Bajesdorp, in een gekraakte cipierswoning van een voormalige gevangenis in Amsterdam-Oost. Vorig jaar werd het terrein verkocht aan vastgoedontwikkelaar AM, die er een nieuwe woonwijk wil neerzetten. Bajesdorp zou gesloopt worden.

„Dat dwong me om anders na te gaan denken. Ik ga niet bij de pakken neerzitten. Ik kan wél van alles.”

Vind maar eens een betaalbaar huis

Door de recordhoge Nederlandse huizenprijzen ligt een koopwoning buiten het bereik van veel starters. Huizen in de grote steden zijn al tijden peperduur, maar ook in middelgrote steden als Haarlem, Zwolle en Eindhoven wordt het aanbod van betaalbare woningen kleiner, berichtte hypotheekadviseur De Hypotheker in oktober. Ook betaalbare huurwoningen zijn op veel plekken nauwelijks voorhanden. Die situatie zet sommige starters aan tot het zoeken van creatieve, betaalbare oplossingen.

Zo kwam Ravensbergen op het idee om in een tweedehandszeecontainer te gaan wonen. Eind juni takelde een vrachtwagen de container op een braakliggend terrein naast het oude Bajesdorp. Ravensbergen kreeg toestemming om met een groepje ex-Bajesdorpers op het stuk grond te staan, ze zullen erfpacht betalen aan de gemeente Amsterdam. Uiteindelijk komt op het terrein een nieuw pand met daarin woonruimte en werkplekken voor kunstenaars en culturele ondernemers. Nu staan er een handvol tweedehands-chalets en de container van Ravensbergen.

Een container kopen was nog best lastig, want ze zijn in de haven niet ingesteld op particulieren die komen shoppen

Femke Ravensbergen

Zo’n kant-en-klaarchalet was een stuk makkelijker geweest, maar voor Ravensbergen niet aantrekkelijk. „Ik wilde heel graag iets duurzaams, en stacaravans zijn meestal slecht geïsoleerd. Ik had ook wel zin om iets te maken. Ik wilde kijken welke haken en ogen er zitten aan werken met duurzame methodes. Nou, die kom ik tegen. Soms ben ik wel jaloers als ik de anderen lekker binnen zie zitten.”

Een ontwerper van zogenoemde Tiny Houses, vaak verrijdbare en zelfvoorzienende huisjes van minder dan 50 vierkante meter, adviseerde Ravensbergen een tweedehandscontainer te overwegen. Die zijn namelijk gebruikt en herbruikbaar, dus best milieuvriendelijk, zegt ze. Het was ook een financiële afweging. Een tweedehandsstacaravan kost zo’n 6.000 euro, maar gaat niet lang mee, zegt Ravensbergen. „Dat hout gaat rotten.” Haar totale budget voor de container is 15.000 euro. „Ik betaal liever ruim twee keer zoveel voor een huis dat nog 30 à 40 jaar kan blijven bestaan.”

Op een grijze dag in oktober wordt driftig geklust aan de container. Gerrit, de 81-jarige vader van Ravensbergen, trekt kabels door elektrabuizen. Sandra Kleine Staarman, een timmervrouw en oud-Bajesdorpbewoner, snijdt isolatieplaten op maat. Ze helpt een paar dagen per week voor een vriendentarief. „Dit is het soort project waar je hart warm van wordt toch? Echt meebouwen aan iemands toekomst.” Zij vertrok wél uit de stad toen de sloop van Bajesdorp naderde, naar Tiel. „Niemand geeft mij een hypotheek. En een container is voor mij, mijn vrouw en mijn zoontje toch echt te klein.”

Ravensbergen kocht de container voor 1.600 euro ex btw in de haven van Amsterdam. „Dat was nog best wel lastig, want ze zijn daar echt niet ingesteld op particulieren die even komen shoppen. Ik kon de container van tevoren niet aan alle kanten bekijken, want die stond in een enorme stapel.”

De container wordt een woning van zo’n 28 vierkante meter, met aparte slaapkamer en een badkamer met ligbad. Ravensbergen heeft „nul ervaring” met dit soort projecten, ze is „wel handig”. Ze heeft het zichzelf extra moeilijk gemaakt door zo duurzaam mogelijke materialen te gebruiken: alles moet ten minste gebruikt, herbruikbaar of van biologisch materiaal zijn, en het liefst alle drie.

Femke Ravensbergen in haar container. Foto Merlijn Doomernik

Dat is niet altijd even makkelijk, bijvoorbeeld in het geval van isolatiemateriaal. Het veelgebruikte pur is chemisch en slecht herbruikbaar. En er zijn er nog meer afwegingen: „Met een container heb je allerlei andere voorwaarden waar je aan moet denken. Bij een normaal huis heb je soms wel 20 centimeter isolatiemateriaal, maar dan blijft er een smal gangetje over van mijn container.” Na veel Google en YouTube-onderzoek viel de keuze op bakeliet: compact, gebruikt én herbruikbaar.

Ze haalt veel bouwmaterialen van Marktplaats en uit onlineweggeefgroepen. Ze is verrast door de gulheid van de mensen die ze zo tegenkomt. „Ik ging een raam halen bij een man in Ransdorp. Die zei: ‘Oh, ik heb nog wel wat balken liggen’ en die bleken van eikenhout te zijn. Daar hebben we een kozijn van gemaakt. Dit hout is een fundering geweest van een oude boerderij in Ransdorp. Ik vind dat heel leuk, het idee dat al die stukjes oude historie dan weer in mijn container zitten.”

Álles duurt langer

Tegenvallers zijn er ook. Vooral: „Dat alles langer duurt!” Ze had drie maanden uitgetrokken voor het afmaken van haar containerhuis. Daar is ze inmiddels een maand overheen. „Ik had me niet gerealiseerd dat als je spullen tweedehands gebruikt ze vaak nog opgeknapt moeten worden. Ik kreeg natuurlijk dit raam, maar dat moet je dan eerst weer kaal halen en verven en dan heb je de droogtijd. Dus dan ben je zo weer twee weken verder.”

Foto Merlijn Doomernik
Foto Merlijn Doomernik
Foto’s Merlijn Doomernik

Maar Ravensbergen is niet helemaal uit het niets begonnen. Ze volgde een cursus over het bouwen van een eigen containerwoning. Die cursussen geeft Cee Marlin, op Texel, waar hij woont. In twee dagen gaat hij in op de anatomie van containers, waar bouwers op moeten letten als ze een container gaan kopen en de nodige techniek, zoals lassen. In een jaar tijd kwamen zo’n zeventig voornamelijk jongere deelnemers, onder wie dus Ravensbergen, naar Texel voor de opleiding. Marlin schrijft de populariteit toe aan een „kentering van prioriteiten”. Hijzelf komt uit de generatie die de gangbare route school-opleiding-carrière-huis kopen volgt. „Als je dat haalt zit je de rest van je leven vast aan een hypotheek. De jongere generatie gaat de andere kant uit. Ze willen de flexibiliteit behouden en hebben soms geen andere keus.” Containerwoningen en andere vormen van tiny houses zijn een manier om hypotheekvrij te leven en niet aan één plek vast te zitten. Een van Marlins studenten bouwde bijvoorbeeld in Nederland een containerwoning en verreed die naar Frankrijk.

Lees ook: Geen woning in je dorp? Bouw dan je eigen wijk met vrienden

In Nederland is het vinden van een standplaats nog niet vanzelfsprekend. Kleinschalige initiatieven zijn er wel. Groningen wees twee locaties aan voor het ontwikkelen van „lutje hoeskes”. Eind september presenteerden twee Rotterdamse wethouders een plan om kleine, duurzame woningen neer te zetten op de 18 vierkante kilometer aan platte daken die de stad telt.

Voorlopig slaapt Ravensbergen nog in de Rooie Bandiet. Als ze straks klaar is, heeft ze ook wat: „Het geeft me geruststelling dat ik iets heb om op terug te vallen. Ik bouw als zzp’er geen pensioen op. Ik heb geen koophuis waar ik zometeen overwaarde op heb. Deze container betekent dat als alles wegvalt, ik in ieder geval een dak boven mijn hoofd heb.”