Opinie

Dumpplek

Mirjam de Winter

In Hoogvliet stak een bewoner in de centrale hal van flat De Kulk afgelopen maandag iemand dood, omdat het slachtoffer hem zou hebben beschuldigd van diefstal. De 50-jarige verdachte woonde er onder begeleiding van de Pameijer Stichting. In de voormalige serviceflat leven (veelal hoog-)bejaarde ouderen samen met allerlei probleemgevallen, van psychiatrisch patiënten, ex-verslaafden en ex-gedetineerden tot mensen met een verstandelijke beperking. Een praktische oplossing misschien voor de leegstand in het gebouw, maar vooral een drama voor de oorspronkelijke huurders, die er tenslotte ooit heen verhuisden om er rustig hun oude dag door te kunnen brengen.

„Deze flat is verdoemd”, reageerde een bewoner op TV Rijnmond, die niet verrast was door de fatale steekpartij. Iedereen had zoiets zien aankomen, zei hij, want toestanden in De Kulk zijn er al sinds de flat twee jaar geleden een verkapt opvangcentrum werd. Onlangs nog vertelde een bewoner aan het AD dat een 90-jarige vrouw in haar appartement met een mes was bedreigd door haar nieuwe buurvrouw, die bij haar had ingebroken. Ik las het vol walging en onbegrip. Want waarom moet je oude, kwetsbare mensen nog blootstellen aan zulke ellende? Wie bedenkt zoiets? Je eigen moeder of oma zou er maar wonen.

Maar De Kulk is niet de enige flat die in de huidige participatiesamenleving in een dumpplek is veranderd. Ook elders in de stad zijn voormalige serviceflats en ‘rusthuizen’ opgevuld met ‘nieuwe doelgroepen’. Een paar jaar terug bezocht ik woonzorgcomplex De Steenplaat in Rotterdam-Feijenoord, waar Humanitas toevallig die dag een groep junks en ex-verslaafden tussen senioren en dementen had geplaatst. Ze aten die avond voor het eerst gezamenlijk in de recreatieruimte. Het gezelschap bestond uit een onwaarschijnlijke combinatie van keurig gekapte, grijze dametjes en heren en verlopen drugsgebruikers. Ze aten aan aparte tafeltjes en de sfeer was ongemakkelijk.

Een paar maanden later ben ik teruggegaan, nadat een bewoner van een naastgelegen aanleunwoning me had gebeld met een klacht over de nieuwkomers. Er zouden volgens hem drugs worden gedeald rondom De Steenplaat en er zou zelfs worden getippeld. Onder anderen zijn oude buurman was al benaderd voor betaalde seks. Humanitas wuifde de klachten weg, want ook junks verdienen immers een tweede kans en een dak boven hun hoofd. Bovendien was de leegstand in het zorgcomplex er toch maar mooi een halt mee toegeroepen. En, heel idealistisch: bewoners van de Steenplaat moesten zich er voortaan maar op beroepen dat ze eendrachtig een „afspiegeling van de maatschappij” vormden.

Een onbegrijpelijke beslissing, vond ik toen ook al. Want hoe kan die leegstand in ouderenflats zo’n groot probleem zijn als er tegelijkertijd een enorm tekort is aan betaalbare woningen in Rotterdam? Er moeten toch genoeg wanhopige studenten of starters te vinden zijn die er graag hun intrek in willen nemen? Selecteer ze op hun maatschappelijke betrokkenheid en laat ze als wederdienst verplicht klusjes opknappen voor hun bejaarde buren of ze wekelijks een bezoekje brengen om de eenzaamheid tegen te gaan. Dan los je een heleboel problemen tegelijk op, in plaats van ze te veroorzaken en die arme ouderen met zoveel angst en ellende op te schepen in hun laatste levensfase.

Mirjam de Winter (@mirjamdewinter) is freelance journalist en stadsgids in Rotterdam.