Recensie

Recensie Muziek

Leonard Cohens afscheid van de dans van het leven

Leonard Cohen Op het postuum uitgebrachte album Thanks For the Dance blijft Leonard Cohen zich verwonderen over de schoonheid van het leven.

Foto Kezban Özcan / Sony Music

Foto Kezban Özcan / Sony Music

Leonard Cohen beschikte nog over zijn volle poëtische vermogens, toen hij in de zomer van 2016 werkte aan het laatste album dat tijdens zijn leven zou verschijnen. Lopen viel hem moeilijk, maar in zijn favoriete stoel kwamen de gedichten en songteksten tot hem alsof de voorzienigheid hem op de hielen zat. You Want It Darker verscheen op 21 oktober 2016, negentien dagen voor de dood van de Canadese dichter/zanger die in zijn 82 jaar een rijk en doorleefd oeuvre bij elkaar schreef.

Daarmee was de kous nog niet af. Van de huiskamersessies voor You Want It Darker was een armvol gedichten en muzikale schetsen overgebleven. Zoon Adam Cohen moest zijn vader beloven dat hij ze af zou maken, ook al stond er van sommige songs nog maar een rudiment of een enkele vocale track in de steigers. Adam nam die taak op zich en beschouwt de negen songs van Thanks For The Dance, bij elkaar een klein half uur, als „de continuering van het werk van de meester.”

Daarmee is niets te veel gezegd, want het postume album is op sommige punten zelfs beter dan het werk dat Cohen nog bij leven voltooide. Zijn stem klinkt helder en gefocust, zonder de grauwsluier die op You Want It Darker over zijn vocalen hing. Adam Cohen ging op zoek naar zijn vaders unieke muzikale signatuur en voegde voor elk van de negen tracks een ander gezelschap toe aan de stem, die als een geestverschijning door de diverse opnamestudio’s moet hebben geklonken. „Leonard leeft!” was een opmerking die meermaals door een muzikant werd gemaakt.

Prominent aanwezig is laùd-speler Javier Mas, jarenlang Leonard Cohens rechterhand, die vanuit Barcelona naar Los Angeles is gevlogen voor prachtig gitaarspel in het merendeel van de nummers. Zangeres Jennifer Warnes zingt zij aan zij met de jongere Leslie Feist een dienend achtergrondkoor in het titelnummer, Cohens berustende afscheid van de dans van het leven. Producers Patrick Leonard en Sharon Robinson nemen als andere oude bekenden uit Cohens muzikale praktijk plaats tussen nieuwkomers als Damien Rice, Richard Reed Parry van Arcade Fire en Beck, die mondharp en gitaar bijdraagt aan het muzikale gedicht ‘The Night of Santiago’.

Producer/muzikant Daniel Lanois en zangeres Erika Angell zorgen voor het Canadese element op een album dat ondanks al die verschillende combinaties van muzikanten, orkesten en zangkoren een coherent eerbetoon aan Leonard Cohens unieke stijl is geworden. Centraal staan als altijd zijn hypnotiserende stem en zijn onverminderd poëtische teksten, waarin soms een ontwapenende humor doorschemert. „I wasn’t born a gypsy/ to make a woman sad” bromt hij in ‘The Night of Santiago’. In ‘Happens to the Heart’ dicht hij: „There’s a mist of summer kisses/ where I tried to double-park/ The rivalry was vicious/ the women were in charge”.

Tot op het laatst bleef Cohen zich verwonderen over de schoonheid van het leven. Zelfs in het defaitistische ‘It’s Torn’ verandert een lelie in een veld vol bloemen. Naast de poëtische vingeroefening ‘Puppets’ waarin marionetten verantwoordelijk worden gehouden voor alle ellende in de wereld, confronteert hij zijn naderende dood in ‘The Goal’ en dankt hij God in ‘The Hills’ voor de pillen die hem in leven hielden. Als slotakkoord stelt Cohen in ‘Listen to the Hummingbird’ dat niet hij, maar de vlinder en de kolibrie de muziek maken waarmee het mysterie van het leven kan worden ontrafeld. „Don’t listen to me” zijn Cohens laatste woorden.

Thanks For The Dance is zijn finale afscheid van een artistiek leven dat hij vaak als een strijd beschouwde, maar dat hem deed omkijken in dankbaarheid. „Thanks for the dance, it was hell, it was swell, it was fun”.