Zo overleeft je geld een volgende crisis

Portefeuillebeheer De economische voorspellingen schieten alle kanten op. Hoe zorg je voor een beleggingsportefeuille die tegen een stootje kan?

Illustratie Studio NRC

Is er een recessie op komst? De afgelopen maanden namen de waarschuwingen van beleggingsexperts toe. Onder meer de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley en vermogensbeheerder Diamond Hill Capital Management voorspelden nog binnen een jaar een beurscrisis.

Inmiddels lijkt de vrees wat geluwd, vooral omdat de VS en China lijken aan te sturen op een einde van de handelsoorlog. De meeste deskundigen verwachten hooguit een groeivertraging of een „lichte” recessie. Ook Roelof Salomons, hoogleraar beleggingstheorie en vermogensbeheer aan de Rijksuniversiteit Groningen, is niet bang voor een beurscrash. Excessen als de IT-zeepbel in 2000 of de huizenbubbel in 2008, die tot dramatische beurstaferelen leidden, ontbreken nu immers. „Maar koersdalingen van 20 à 30 procent houd ik wél voor mogelijk”, zegt hij.

Lees ook over hoe de Nederlandse economie voorlopigweerstaat de mondiale krachten

Het Centraal Planbureau voorspelde deze week dat de economische groei tussen 2022 en 2025 afzwakt. Het bruto binnenlands product groeit na de huidige kabinetsperiode nog maar met 1,1 procent per jaar. Wie zich wil indekken tegen zo’n mogelijke dip, kan kiezen voor een veiligere beleggingsmix óf kan een deel van z’n aandelen verkopen en met dat geld iets anders doen.

1 Meer obligaties

Nu Nederlandse en Duitse staatsobligaties een negatieve rente geven, lijkt het niet erg aanlokkelijk hun aandeel in de beleggingsportefeuille op te voeren. Toch vinden diverse experts dat best een idee voor onzekere beleggers. Zoals Bob Homan, hoofd beleggingen bij ING. Het geld is veilig, en mocht een recessie uitbreken met een rente die nóg verder in de min gaat, dan stijgen de koersen van je obligaties. Al profiteer je daar natuurlijk alleen maar van als je ze dan ook met koerswinst verkoopt. Blijf je zitten, dan doe je het voor de rust. Beleggingsspecialist Rob van Wechem van InsingerGilissen zou eerder gaan voor Amerikaanse staatsobligaties, omdat de rente in de VS hoger is dan in Europa. Daarin beleggen kan bijvoorbeeld met een indextracker (ETF).

De precieze percentages verschillen per bank, maar een ‘neutrale’ beleggingsportefeuille bestaat uit ongeveer 40 procent aandelen, 45 procent obligaties, 10 procent andere beleggingen, zoals vastgoed, en 5 procent spaargeld. Wie wat veiliger wil zitten, kan de portie aandelen verlagen ten gunste van obligaties. Hoogleraar Salomons zou niet verder gaan dan een verschuiving van 10 procent.

2 Switch naar veiligere aandelen

Nerveuze beleggers kunnen ook terecht bij bedrijven in sectoren die traditioneel flinke dividenden uitkeren, zoals farmaceutische bedrijven en fabrikanten van consumentenproducten. Hoewel deze aandelen al langer in trek zijn en „belachelijk duur”, aldus Salomons, kunnen ze volgens hem dienen als tamelijk veilige belegging. Ze leveren een paar procent dividend per jaar op en als het echt bergafwaarts gaat met de economie, dan blijven mensen die basisproducten toch wel kopen, zegt Homan van ING. „Bij een algemene terugval van de aandelenmarkten blijven deze aandelen beter liggen.”

3 Een deel cash: sparen of goud

Wie het echt somber inziet, kan een deel van de beleggingsportefeuille verkopen en de opbrengst apart zetten, eventueel om op een beter moment weer in te stappen. Om je beleggingsdoelen op langere termijn niet in gevaar te brengen, zou Homan dat beperken tot maximaal 20 procent. Op de spaarrekening levert spaargeld vrijwel geen rente op, maar aangezien de inflatie ook vrij laag is, blijft de waarde redelijk intact. Vooropgesteld dat de banken geen negatieve rente gaan heffen.

Wat ook kan, is goud kopen. Het edelmetaal staat van oudsher bekend als recessieproof. Daalt door economische neergang de rente, dan stijgt de koers van goud. In betere tijden valt de prijs juist terug; tegen die schommelingen moet je bestand zijn.

Op lange termijn houdt de goudprijs volgens Homan de inflatie bij. Meer moet je er niet van verwachten. Als je voor goud gaat, adviseert hij een indextracker. En dan liefst een ‘fysieke’ tracker die het edelmetaal ook echt bezit, geen ‘synthetische’ met alleen een optie op goud.

4 Investeren in vastgoed

Verwacht geen vetpot meer als je investeert in verhuurpanden. De afgelopen jaren hebben veel particulieren dat gedaan en zijn de prijzen, vooral in de grote steden, fors gestegen. Omdat de huren niet net zo hard meestijgen – dat kunnen huurders simpelweg niet opbrengen – loopt het rendement terug. „In Amsterdam zie je dat de eerste mensen hun pand daarom alweer verkopen”, zegt financieel planner Roger van Stuyvenberg van adviesbureau New Finance. Hij heeft veel klanten die investeren in vastgoed. Sommigen kijken nu naar panden in Rotterdam en Den Haag. Maar het nettorendement (de nettohuurinkomsten afgezet tegen de aankoopprijs) beperkt zich volgens Van Stuyvenberg ook daar tot hooguit zo’n 3 procent. Gezien het risico op een daling van de huizenprijzen vindt hij dat „totaal niet aantrekkelijk”.

Investeer je voor de echt lange termijn in vastgoed, bijvoorbeeld vijftien à twintig jaar, dan ziet hij geen gevaren. Maar dan zit het geld wel vast, en kun je het tussentijds niet als buffer gebruiken bij calamiteiten als ziekte of werkloosheid.

5 Hypotheek aflossen

Ook voor vrijmaken van beleggingsgeld om de hypotheek (deels) af te lossen geldt: je kunt het niet meer gebruiken in geval van nood, tenzij je je huis verkoopt natuurlijk. Volgens planner Van Stuyvenberg valt het vaak tegen hoeveel je zo aan woonlasten bespaart. „Als je 20.000 euro aflost, scheelt dat vaak maar een paar tientjes aan maandlasten.”

Betaal je nog 4 of 5 procent rente op je huidige hypotheek, dan vindt de financieel planner het wél slim om die over te sluiten naar een nieuwe hypotheek met een lagere rente. Omdat de bank daarmee inkomsten misloopt, brengt zij wel een boete in rekening. „Betaal die boete met de verzilverde belegging, dat levert al gauw een mooi rendement op”, tipt Van Stuyvenberg.

Stel dat je, na betaling van 30.000 euro boete voor een aflossingsvrije hypotheek van vier ton, overstapt van 5 naar 2 procent rente, dan heb je op die investering een jaarlijks rendement van ongeveer 40 procent. Dat is snel terugverdiend.

Lees ook het vragenstuk over de negatieve rente

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.