Voor het eerst sinds 2002 geen EU-land op strafbankje voor begroting

De begrotingsplannen van de eurolanden voor komend jaar vormen geen grote risico’s voor de stabiliteit van de munt, zegt Brussel.
De eurocommissaris voor Economische en Financiële Zaken, Pierre Moscovici.
De eurocommissaris voor Economische en Financiële Zaken, Pierre Moscovici. Foto Francois Lenoir/Reuters

Voor het eerst sinds de introductie van de euro in 2002 overschrijdt geen enkel euroland het maximale begrotingstekort. Dat schrijft de Europese Commissie woensdag in een reactie op de begrotingsplannen van de lidstaten van de eurozone. Volgens de Commissie bevindt geen enkel land zich in de zogeheten buitensporigtekortprocedure. Landen mogen volgens de Europese begrotingsregels, het zogeheten Stabiliteits- en Groeipact, een maximaal begrotingstekort van 3 procent hebben.

De staatsschuld mag hooguit 60 procent van het bruto binnenlands product zijn. Aan die eis voldoen een reeks landen nog altijd niet, waaronder Frankrijk, Italië, Spanje en België, waardoor ze volgens de Commissie wel een risico voor de naleving van het pact vormen. De landen bevinden zich in de gevarenzone en worden door de Commissie opgeroepen hun schuld snel terug te dringen. Landen die niet voldoen aan de EU-richtlijnen voor overheidsbegrotingen komen in de regel onder verscherpt toezicht te staan, het zogenoemde strafbankje.

Nederland en Duitsland hebben daarentegen veel ruimte op hun begroting voor komend jaar. Zij moeten daarom juist meer investeren, adviseert de Europese Commissie. Dat advies sluit aan bij die van de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds, die al langer stellen dat de landen meer geld moeten steken in onder meer onderzoek en infrastructuur om zo economische groei te bevorderen. Het idee hierachter is dat ook andere landen hiervan kunnen profiteren.

Hoekstra: ‘Begroting in balans’

Lees ook: Wopke Hoekstra: ‘Er komen tientallen miljarden in het investeringsfonds’

Volgens minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) is de begroting van Nederland in balans en wordt er volgend jaar „zeer fors” geïnvesteerd in onder meer infrastructuur, jeugdzorg, onderwijs, defensie en de woningmarkt. „Het beeld dat we de hand op de knip houden, strookt dus niet met de werkelijkheid”, zegt Hoekstra tegen persbureau ANP. Nederland gebruikte zijn begrotingsoverschot de afgelopen jaren met name om de staatsschuld te verminderen.

Vorig jaar escaleerde de confrontatie tussen de Europese Commissie en de Italiaanse regering, die weigerde om te voldoen aan de Europese begrotingsregels voor 2019. Uiteindelijk bleek dat land bereid tot concessies. Landen die het Stabiliteits- en Groeipact schenden riskeren - in theorie - miljardenboetes.

Op het hoogtepunt van de Europese begrotingscrisis in 2011 zaten 24 van de 28 lidstaten op het strafbankje van de Europese Commissie. Daaronder ook Nederland, dat van eind 2009 tot juni 2014 een te groot begrotingstekort had vanwege de crisis en zo onder verscherpt toezicht kwam te staan.