In praathuis Rutte is (bijna) iedereen welkom | Turkije tart de VVD met uitzettingen

De Haagse Stemming Met Pete Hoekstra, Ankie Broekers-Knol en Ferdinand Grapperhaus. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!
De Haagse Stemming

Premier Rutte luistert graag naar onvrede, maar spreekt zich liever niet uit. Turkije trekt zich weinig aan van het VVD-standpunt over Syriëgangers. Bijleveld en Rutte kunnen het Hawija-dossier nog niet achter zich laten. En Forum voor Democratie krijgt diplomatiek hoog bezoek.

RUTTE OP DE KOFFIE: „Wat ik zelf heel leuk vind, is het contact met zoveel mensen”, vertelde premier Mark Rutte gisteren tijdens het Kindervragenuur. Toen de Tweede Kamer hem later terugriep om ook hún vragen te beantwoorden, over racisme langs de zijlijn van het voetbalveld, zei hij hetzelfde: op het Torentje is iedereen welkom. „Ik praat vanmiddag met de gele hesjes. Ik probeer binnenkort met de natuurorganisaties te zitten. Vorige week zat ik met de boeren en met de grondverzetbedrijven.” Of ja, bijna iedereen: Rutte wist niet of hij ook de actievoerders van Kick Out Zwarte Piet zou ontvangen. Racisme aanpakken leek de premier sowieso niet een taak die voor de overheid was weggelegd: „Dat moeten burgers zelf doen, door elkaar aan te spreken”. Het kwam hem op veel kritiek te staan: de Kamerleden wilden juist nu moreel leiderschap van de premier horen. Tegelijkertijd was het vintage Rutte: een premier veel luistert, maar zich weinig uitspreekt.

ZORGDRAGERS: Ook de zorgsector is nog niet bij Rutte op het Torentje langsgeweest. Het ziekenhuispersoneel staat vandaag wel verspreid door het land op de barricaden. Het is de allereerste landelijke staking van het ziekenhuispersoneel, zeggen de organiserende vakbonden. Inzet: vijf procent meer loon. Maar al staan ziekenhuizen daar positief tegenover, zij wijzen op hun beurt naar de verzekeraars die de rekening moeten betalen.

ONDERWERELD BOVENWERELD: Ondermijning was voor Ferdinand Grapperhaus (Justitie, CDA) al een prioriteit, maar sinds de moord op advocaat Derk Wiersum is het dat helemaal. „De moord was voor mij het bewijs dat drugscriminelen de rechtsstaat omver aan het trekken zijn”, vertelde hij aan Mark Lievisse Adriaanse, die de afgelopen maanden in het voetspoor van de minister meeliep. Maar de ambities van Grapperhaus zijn moeilijk pijnloos te realiseren. Zo gaat de antidrugseenheid die na de moord op Wiersum is aangekondigd ten koste van agenten elders. Wat CDA en ChristenUnie betreft, is het daarom tijd voor andere maatregelen. Zij willen afrekenen met het gedoogbeleid en harddrugsgebruikers voortaan vervolgen – ook de individuele festivalganger met een pilletje op. De ChristenUnie wil daarnaast dat coffeeshops toeristen overal uit hun winkel gaan weren.

SENIORENKORTING: Het nieuws was vorige week al uitgelekt, maar nu is het officieel: minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) versoepelt de regels voor de pensioenfondsen. De meeste fondsen hoeven daardoor hun pensioenen niet te verlagen, gepensioneerden kunnen opgelucht ademhalen. Maar het is nog maar de vraag of de opvolgers van Koolmees wél durven te korten, schrijft Christiaan Pelgrim. Zo komen we nooit meer aan korten toe, schreef Marike Stellinga dit weekend al in haar column: de ene keer omdat het te slecht gaat, dan weer omdat het te goed gaat. Wie durft de ban te breken?

SYRIËGANGSTER’S PARADISE: Al maandenlang wordt er gesteggeld over de omgang met Syriëgangers, hun vrouwen en hun kinderen, maar van die diplomatieke discussie trekt Turkije zich weinig van. Dat land is, zoals aangekondigd, begonnen met het terugsturen van vastzittende IS-aanhangers. Gisteravond kwamen twee IS-vrouwen aan op Schiphol, waar ze zijn aangehouden om vervolgd te worden. Een van hen heeft geen Nederlands paspoort meer, maar zit nu toch vast en wordt pas na een eventuele celstraf naar Marokko uitgezet. Haar kinderen, die door Turkije werden meegestuurd, zijn aan de kinderbescherming overgedragen. „Ze hebben hier niets te zoeken”, vindt VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz. „Ongewenst”, noemde minister Grapperhaus de Turkse uitzetting. Maar je kunt je afvragen hoe zinvol een discussie over de wenselijkheid van IS’ers wel of niet ophalen nog is, als de mensen om wie het gaat hier eenmaal zijn.

MISSION (IM)POSSIBLE: Ank Bijleveld (CDA) staat deze week voor een dubbele missie. De minister van Defensie moet zelf meer duidelijkheid geven over de informatievoorziening rond het Nederlandse bombardement op Hawija én premier Rutte uit de wind houden. Volgens De Telegraaf zou toenmalig minister Jeanine Hennis (VVD) de informatie in juni 2015 gemist kunnen hebben, omdat het aantal overleggen drastisch was teruggeschroefd ten opzichte van eerdere missies. Nieuwsuur meldde maandag al dat het bombardement destijds op meerdere ministeries al snel op hoog niveau zou zijn besproken, „vermoedelijk” ook met Rutte, maar dat niemand actie ondernam om meer informatie in te winnen. Dat past bij de indruk die Bijleveld twee weken geleden wekte: toen zei ze dat heel snel duidelijk was hoe groot de schade van de aanval was. Maar noch voor Hennis noch voor Rutte en andere ministers is dat een gunstige uitleg. En dan is er nog het ogenschijnlijk onvindbare Amerikaanse rapport waarover Elsevier vorige week berichtte. Bijleveld kan dit dossier nog niet sluiten.

GO-GO-ZONES: „In mijn contacten met de Nederlandse regering en met bedrijven gaat het nooit over mijn eigen opvattingen”, vertelde Pete Hoekstra vorig jaar aan NRC. Maar zal de Amerikaanse ambassadeur in Nederland die uitleg ook volhouden als hij straks op het podium staat bij Forum voor Democratie? FVD kondigde Hoekstra gisteren aan als „eerste internationale topspreker” op het partijcongres, dat eind deze maand plaatsvindt in Barneveld.

KINDERVRAGENVUUR: Dat Kindervragenuur, een idee van D66-Kamerlid Rens Raemakers, leverde veel scherpe vragen op van de scholieren die ervoor naar Den Haag waren afgereisd. Wie is eigenlijk de baas in dit land? Wie betaalt de paleizen? Zo redden de bewindspersonen zich eruit:

• Premier Rutte gebruikte zijn antwoord over de leuke kanten van zijn baan om subtiel te reageren op de beschuldiging dat hij problemen nogal eens weglacht: „Wat mij vaak verweten wordt, is dat ik alles aan dit beroep leuk vind, en dus te veel lach.”

• Minister Bijleveld (Defensie, CDA) kreeg de vraag of voor Nederland een oorlog dreigt. „Dat zijn we niet van plan, hè meneer de minister-president?”

• En minister Grapperhaus (Justitie, CDA) werd gevraagd naar een oplossing voor pestkoppen: „Daar is maar één recept voor. In mijn tijd gaven we ze dan een glas limonade en dan deden we er zout in.”

WAT WIJ LEZEN: De Volkskrant interviewde staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel en Migratie, VVD) Ze wil af van de gratis advocaat die net gearriveerde asielzoekers toegewezen krijgen, „de randen opzoeken” om overlastgevende asielzoekers aan te pakken en het Europese vluchtelingenbeleid flink veranderen, bijvoorbeeld naar Canadees voorbeeld. En columnist Paul Scheffer schrijft in NRC over het belang van symboolpolitiek in tijden van Sint en Piet: „Soms moet het midden een meerderheid trotseren.”

QUOTE VAN DE DAG:

„De Gele Hesjes, dat waren de mensen die heel boos waren over hoe dingen geregeld waren. Die komen vanmiddag langs. Zoiets is leuk, want daar heb je een gesprek mee.”

Premier Rutte praat graat met de boze burger, vertelt hij bij het Kindervragenuur.