Profiel

Hannover krijgt als eerste grote stad een burgemeester met migratie-achtergrond

Duitsland De Turkse wortels van Belit Onay speelden in de verkiezingscampagne, zoals hij het zelf uitdrukte, „een verfrissend kleine rol”.

De nieuwe burgemeester van Hannover Belit Onay
De nieuwe burgemeester van Hannover Belit Onay Foto DPA/Julian Stratenschulte

Belit Onay, die vrijdag aantreedt als de nieuwe burgemeester van de stad Hannover, markeert in meerdere opzichten het veranderende politieke klimaat in Duitsland.

Hij is de eerste burgemeester van een grote Duitse stad die een migratie-achtergrond heeft. Hij is de eerste burgemeester van Hannover in meer dan zeventig jaar die geen SPD-lid is. En zijn overwinning bij de burgemeestersverkiezingen, eerder deze maand, illustreert ook de groei van De Groenen, die zich steeds meer ontwikkelen tot een stadspartij.

De Turkse wortels van Onay (38) speelden in de verkiezingscampagne, zoals hij het zelf uitdrukte, „een verfrissend kleine rol”. Het ging meer over zijn plannen voor meer betaalbare woningen, betere opvang van daklozen en een nieuwe verkeerspolitiek, met een autovrije binnenstad in 2030. Zodra hij gekozen was echter staken op sociale media uit verschillende richtingen stormen van hatelijke en racistische opmerkingen op, uit extreem-rechtse, Turkse én Koerdische hoek.

Bewonderaar van Gabriel

Onay is geboren in de stad Goslar, in Nedersaksen - ook de stad van voormalig SPD-leider Sigmar Gabriel. Als scholier bewonderde hij Gabriel en sloot hij zich bij de sociaal-democratische partij aan.

Maar na zijn rechtenstudie ging hij werken voor een afgevaardigde van De Groenen in het deelstaatparlement van Nedersaksen, werd hij voor die partij gemeenteraadslid in Hannover en in 2013 van het deelstaatparlement. Bestuurlijke ervaring heeft hij nog niet.

De ouders van Onay kwamen in de jaren 70 uit Istanbul naar Goslar, waar ze een restaurant openden. Belit Onay, die zich als een liberale moslim omschrijft, werd op 12-jarige leeftijd politiek bewust door de radicaal-rechtse brandaanslag op een huis in Solingen waar een Turks-Duitse familie woonde. Drie meisjes en twee vrouwen kwamen daarbij in 1993 om het leven. De aanslag leidde tot grote verontwaardiging in binnen- en buitenland (honderdduizenden Nederlanders stuurden, na een oproep op de radio, een briefkaart met de tekst ‘Ik ben woedend’ aan toenmalig bondskanselier Helmut Kohl).

Lees ook:De schaamte houdt ons hier; Turkse jongeren kunnen Duitsland helemaal niet verlaten, al zouden ze willen

De aanslag was geen geïsoleerd incident, maar uiting van het toenemend racisme in Duitsland. De ouders van Onay overwogen terug te keren naar Turkije, maar bleven tot opluchting van hun zoon toch in Duitsland.

Bruggenhoofd

Met Onay als burgemeester in Hannover hebben de Groenen een ‘bruggenhoofd’ in het noorden van Duitsland, nadat ze eerder al burgemeestersposten veroverden in de zuidwestelijke steden Freiburg, Tübingen, Darmstadt en zelfs in autostad Stuttgart (waar Daimler en Porsche zijn gevestigd en toeleverancier Bosch).

De opkomst van de Groenen is een nachtmerrie voor de SPD, die van een grote volkspartij verzwakt is tot een partij die in landelijke peilingen blijft steken bij 15 tot 17 procent van de stemmen. Eind deze maand wordt duidelijk wie de leiding van de sociaal-democratische partij overneemt: de leden mogen tot 29 november in een stemming kiezen uit twee duo’s van steeds een man en een vrouw – die dan kiezers moeten zien terug te winnen van de Groenen.

Maar die partij heeft met de overwinning van Onay in Hannover, en goede resultaten eerder bij de Europese en enkele deelstaatverkiezingen, de wind in de rug voor de gemeenteraadsverkiezingen in Hamburg volgend jaar en de Bondsdagverkiezingen uiterlijk in 2021.