Forse terugloop van bouwvergunningen voor nieuwe woningen

Het afgelopen kwartaal zijn er opnieuw fors minder vergunningen verleend voor nieuwbouwwoningen. Volgens het CBS speelt de stikstofproblematiek een rol.
Bouwplaatsen in het Rotterdamse Wijnhaveneiland.
Bouwplaatsen in het Rotterdamse Wijnhaveneiland. Foto Walter Herfst

Voor het derde kwartaal op rij zijn er aanzienlijk minder vergunningen verleend voor nieuwbouwwoningen. Het afgelopen kwartaal ging het om 13.100 bouwvergunningen, bijna 24 procent minder dan in het derde kwartaal een jaar geleden. Dat meldt het CBS donderdag.

Ook in de eerste twee kwartalen van 2019 nam het aantal vergunningen voor nieuwbouwwoningen af. Toen ging het om dalingen van respectievelijk 8 procent en 14 procent.

De stikstof- en PFAS-problematiek speelt waarschijnlijk een rol in de afname dit kwartaal, zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. Hoewel het CBS geen onderzoek doet naar de oorzaken van de daling van het aantal vergunningen, bleek vorige week uit de conjunctuurenquête onder het Nederlandse bedrijfsleven dat wat betreft de productie inmiddels een op de acht bouwbedrijven last zegt te hebben van de stikstofmaatregelen die gelden sinds afgelopen mei. „We kunnen daardoor niet uitsluiten dat stikstof en PFAS een rol spelen”, aldus Van Mulligen.

Er zijn echter meer factoren die invloed hebben. In de eerste zes maanden van 2019 bleek bijvoorbeeld dat er gebrek is aan bouwlocaties en dat veel bouwprojecten onhaalbaar zijn door de sterke voorkeur voor bouwen binnen de stad, wat duurder is en vaak meer tijd in beslag neemt. Daarnaast kampen veel bouwbedrijven met een gebrek aan gekwalificeerd personeel, waardoor zij minder nieuwe bouwplannen maken.

Doel blijft 75.000 nieuwe woningen

Eerder deze maand waarschuwde minister Stientje van Veldhoven (Milieu en Wonen, D66) nog dat er door de stikstofcrisis in zowel 2020 als 2021 slechts 47.000 nieuwe woningen gebouwd kunnen worden, fors minder dan het beoogde aantal van 75.000. Een week later werden echter vier noodmaatregelen aangekondigd die ervoor moeten zorgen dat dit doel volgend jaar toch gehaald kan worden.

Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) is pessimistischer en gaat uit van 60.000 nieuwe huizen in 2020 en 55.000 in 2021. In een rapport dat afgelopen maandag werd gepubliceerd, noemt het instituut de nieuwbouw de zwakke schakel die de productiegroei in de bouwsector de komende twee jaar bijna tot stilstand brengt.

„Al voor de stikstofuitspraak van de Raad van State stond het aantal vergunningen onder druk door de sterk stijgende kosten van onder meer energieneutraal en binnenstedelijk bouwen”, zegt EIB-directeur Taco van Hoek. „Daar is stikstof nog eens bovenop gekomen, wat in 2019 zorgt voor een echte omslag in deze groeisector. Volgend jaar komt de klap binnen, dan wordt de productie echt geraakt.”

Het afgelopen kwartaal was de omzet van de bouw 8,8 procent hoger dan een jaar eerder, blijkt uit de CBS-cijfers van donderdag. Gemiddeld genomen is deze omzet in de eerste drie kwartalen van 2019 iets minder hard gestegen dan in dezelfde periode een jaar eerder. Daarnaast blijft het aantal uitgesproken faillissementen het afgelopen kwartaal met 129 nog altijd relatief laag.