Beck

Foto Mikai Karl

Interview

Beck: ‘Muziek is alchemie, tijdreizen en magisch denken’

Pop Op zijn nieuwe album ‘Hyperspace’, dat vrijdag verschijnt, werkt Beck samen met Pharrell Williams. Die hielp hem de muziek ‘kaal’ te laten. „Zijn hersenpan is als een krachtcentrale. Hij straalt elektriciteit uit.”

Beck heeft een grappig klein hoedje op. Regelmatig kijkt hij verstoord naar boven. Op de binnenplaats van zijn Parijse hotel valt er soms een druppel regen naar beneden. De herfst dient zich aan. Zijn bloemetjesoverhemd hunkert naar de zomer.

Beck Hansen (49) is met gezonde tegenzin begonnen aan zijn persdag in Parijs. Liever maakt hij muziek, twaalf uur per dag. In zijn studio in Los Angeles heeft hij een mengpaneel met 140 sporen. „Ik heb de neiging om mijn muziek vol te stoppen met instrumenten, effecten, overdubs. Dat moest anders, vond Pharrell.”

Zeven van de elf tracks op zijn nieuwe, veertiende album Hyperspace maakte hij met Pharrell Williams. „We kenden elkaar al jaren en we spraken geregeld over samenwerking. Maar bij Pharrell kwam er steeds wat tussen. Het succes van ‘Happy’ bijvoorbeeld. Toen hij een paar dagen tijd had greep ik mijn kans. Een single zouden we maken, hooguit een EP. Voor we het wisten waren we met verschillende tracks tegelijk bezig.”

Pharrell is een meester van het minimalisme, zegt Beck met onverhulde bewondering. „Zelf zou ik mijn muziek nooit zo kaal kunnen laten. Doe maar gewoon alsof je een ouderwetse singer-songwriter bent, zei hij als ik een arrangement te ingewikkeld wilde maken. De slidegitaar in het nummer ‘Saw Lightning’ was zijn idee. Of ik daarmee teruggrijp op de sound van ‘Loser’? Niet bewust, nee.”

Beck Hansen groeide op in een artistiek milieu. Zijn vader is de filmcomponist David Campbell. Moeder Bibbe Hansen heeft Noorse roots en figureerde in haar tienerjaren als ‘superstar’ in de entourage van Andy Warhol. In zijn jeugd luisterde Beck naast de gewone radiopop naar latinmuziek en de blues van Lead Belly. Op zijn zestiende werd hij straatmuzikant; in 1989 haakte hij aan bij de ‘antifolk’-beweging in New York.

Folk en hiphop kwamen op organische wijze bij elkaar in zijn doorbraakhit ‘Loser’ uit 1994. Sindsdien sloeg hij zijn artistieke vleugels uit met hiphopbeats, countrymelodieën, funkritmes en tropicália-invloeden. Een popgenie, werd Beck meer dan eens genoemd. Vooral toen hij drie Grammy Awards ontving voor het album Morning Phase (2014), zijn meest ingetogen plaat tot nu toe.

Lees dit interview met Beck over Morning Phase: ‘Ik wil iets menselijks maken’

Na Colors (2017), een kleurrijk album waarop Beck zijn liefde voor zonnige Californische pop vierde, houdt hij er op het nieuwe Hyperspace een somberder levensvisie op na. „Living in the dark, waiting for the light”, zingt hij in ‘Uneventful Days’. „Saw floods coming/ children run/ No more shelter/ no more sun” is het apocalyptische beeld dat hij schetst in ‘Saw Lightning’. Is er anno 2019 minder reden tot optimisme?

Colors was mijn reactie op alle depressieve muziek die ik om me heen hoorde. Ik wilde een eenduidig vreugdevolle boodschap de wereld in sturen, zoals Paul McCartney of Stevie Wonder het deden. Als ik Stevie ‘You are the sunshine of my life’ hoor zingen kan mijn dag niet meer kapot. Vrolijke muziek is de moeilijkste om te maken. Als ik nu kijk naar de staat waarin de wereld verkeert, moet ik vaststellen dat er donkere tijden zijn aangebroken. Deze tijd vraagt om introspectie.”

Stond je naïever in de wereld in de tijd van ‘Loser’?

„Ik was meer op mezelf gericht, zoveel is zeker. Ik leefde in een bubbel omdat er weinig muzikanten met hetzelfde bezig waren. Terwijl leeftijdgenoten riffs van Black Sabbath of Led Zeppelin na probeerden te spelen, luisterde ik naar Blind Willie McTell en Mississippi John Hurt. Ik was een outsider die in bibliotheken rondneusde om obscuur bluesmateriaal te vinden. Toen ik die muziek zelf begon te spelen werd ik uitgelachen. Hey farmboy, hee haw! Die ouderwetse muziek, mensen vonden het grappig. In de blues vond ik een duistere vorm van poëzie die aardser was dan al het andere.”

Was het de combinatie met hiphopbeats die de blues weer salonfähig maakte?

„Dat, en het feit dat Nirvana een nummer van Lead Belly opnam. ‘Where Did You Sleep Last Night’ op hun Unplugged-album. Ik speelde die song al jaren, maar door Nirvana werd het opeens cool om klassiekers uit de jaren dertig en veertig mooi te vinden. Mijn missie was daarmee compleet en ik kon verder met mijn eigen muziek.”

Hiphop was je poort naar het heden?

„Absoluut. Eind jaren tachtig bestond er geen relevantere muzieksoort. Hiphop is een buigzame kunstvorm. De Dust Brothers gaven mij handvaten om songs te schrijven rondom hiphopbeats en samples, sounds die je nog niet eerder gehoord had in gewone popmuziek. De sampler veroverde zich een plaats in het opnameproces die minstens zo belangrijk was als die van de gitaar of de synthesizer. In het begin samplede ik me suf, omdat er nog geen haaien van muziekuitgeverijen aan de horizon waren verschenen die een graantje mee wilden pikken. Die creatieve manier van samplen is dood. Je moet nu zoveel aan auteursrechten betalen voor het gebruik van een sample dat er geen royalty’s voor de songschrijver overschieten.”

Wat gebeurt er als Pharrell en Beck in één kamer zitten?

„We worden allebei bevangen door een enorme positieve energie. Pharrell is de meest enthousiaste muzikant die ik ken. Tegelijk heeft hij een enorm zelfvertrouwen. Dat straalt op mij af als we samen werken. In zijn hoofd zijn sommige van de belangrijkste popsongs van onze tijd ontstaan, van ‘She Wants To Move’ tot ‘Happy’. Zijn hersenpan is als een krachtcentrale. Hij straalt elektriciteit uit.”

Voorafgaand aan het interview werd met klem bedongen dat één onderwerp off limits is. Beck wenst niet te praten over scientology en zijn rol bij die beweging. Ook zijn (recente) scheiding van de actrice Marissa Ribisi, moeder van hun zoon Cosimo Henri en dochter Tuesday, hoort tot de onbespreekbare onderwerpen. De verleiding is groot om in de song ‘See Through’ een verwijzing naar zijn persoonlijk leven te zien: „Come and see what I’m going through/ I got nothing left to give.”

Is er een thema dat de songs van dit album samenbindt?

„Hyperspace was de naam van een knop op een videospelletje dat ik speelde toen ik klein was. Als je dood dreigde te gaan drukte je op die knop en was je veilig. Ik kwam erop omdat popmuziek soms als een vorm van escapisme wordt gezien. Een vlucht uit de werkelijkheid. Escapisme is niet per definitie slecht, vind ik. Muziek is een prachtige remedie om te ontsnappen aan de misère in de wereld. Iedereen moet een manier vinden om zijn demonen te overwinnen. Of je nu een junkie bent of een professor: in ons allen tikt een hart. Muziek biedt ons die knop om te ontsnappen aan de dood, of om weer even kind te zijn.”

De hoes van Hyperspace met Beck voor een Toyota Celica uit de jaren tachtig. Het album Hyperspace verschijnt vrijdag 22 nov bij Caroline.

In sciencefiction staat hyperspace voor een manier om door de tijd te reizen. Was dat een overweging?

„Ik háát sciencefiction. Mijn manier om de wereld te doorgronden is om alles simpel te houden. Je kunt je vergapen aan een videoclip met een auto van 500.000 dollar terwijl je zelf in een oud wrak rijdt. Uiteindelijk brengen die dure auto en die ouwe kar je naar dezelfde plek. Ik heb armoede gekend. Al die tijd wist ik dat creativiteit van binnen zit. Neem Daniel Johnston, de zanger die pas overleden is. Hij had niet de beschikking over dure studio’s of geavanceerde apparatuur. Toch creëerde hij zijn eigen koninkrijk in de prachtige songs die hij naliet.”

Succes is geen doel op zich?

„Zie mijn albumhoes. Ik sta erop met een real shitty car uit 1982. Geen glamour, geen jacht aan de Rivièra. Ik ben me steeds meer bewust dat je de gewone dingen moet koesteren. Een goede vriend met wie je een alledaagse conversatie hebt is net zo’n wonder als een raket naar de maan.”

Muziek tilt je op?

„Muziek is een combinatie van alchemie, tijdreizen en magisch denken. De prozaïsche versie is dat muziek niet meer is dan trillingen van de lucht. Wij horen die klanken en ze zorgen ervoor dat we ons anders gaan voelen. Ik kan op dit moment een liedje van Jimmy Cliff voor je zingen en je hele dag krijgt een andere wending.”

Welk liedje?

Beck zingt: „You can get it if you really want, but you must try, try and try.” Als ik dat hoor ben ik opeens weer acht jaar oud, in de tuin bij mijn ouders. Ik heb geen sciencefiction nodig. Het echte leven is magisch genoeg.”

You can get it