Opinie

Racisme in groepsbelediging is ook in voetbalcontext strafbaar

Er lijken mogelijkheden voor vervolging van de voetbalbezoekers die Mendes Moreira racistisch bejegenden. Strafrechter en voetbalfan Jacco Janssen leefde mee, in de Togacolumn.
Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira (vierde van links) tijdens het duel uit de Keuken Kampioen Divisie tussen FC Den Bosch en Excelsior. Dat werd zondag enige tijd stilgelegd nadat Mendes Moreira door aanhangers van de thuisclub vanaf de tribune racistisch was bejegend.
Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira (vierde van links) tijdens het duel uit de Keuken Kampioen Divisie tussen FC Den Bosch en Excelsior. Dat werd zondag enige tijd stilgelegd nadat Mendes Moreira door aanhangers van de thuisclub vanaf de tribune racistisch was bejegend. foto ANP Henk van Esch

Het Nederlands elftal plaatste zich afgelopen zaterdag voor het Europees kampioenschap. Het is even geleden dat ‘wij’ naar een eindtoernooi gingen, dus tijd voor een feestje. Dat feestje vierden wij bij ons thuis volop. Het werd een dag later tijdens de wedstijd tussen FC Den Bosch en Excelsior behoorlijk bedorven. Dat gebeurde nadat Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira door aanhangers van FC Den Bosch vanaf de tribune racistisch werd bejegend. Een en ander hield verband met de nu al jaren voortslepende ‘Zwarte Pieten-discussie’. De scheidsrechter deed het enige juiste en staakte de wedstrijd om ons allemaal te laten inzien dat een grens werd overschreden.

Uitgescholden

Beide wedstrijden volgde ik samen met mijn kinderen. Wij zijn namelijk Nederlander en Kralinger - en overigens ook nog deels Duits en Deens - en dus supporter van het Nederlands elftal én van Excelsior. Mijn zoon en dochter begrepen heel goed de euforie rondom de plaatsing van Oranje. Zij maakten nog nooit bewust een eindtoernooi mee en ik vertelde daarover zo vaak dat zij niet kunnen wachten om het een keer mee te maken. Wat zij niet begrepen was dat Mendes Moreira werd uitgescholden. Zij zagen niet in waarom; zij zien namelijk geen onderscheid, geen verschil. Zij leven in Nederland, een diverse en multiculturele maatschappij en maken deel uit van een generatie die Zwarte Piet kennen als zwart, roetveeg of welke kleur dan ook. Net zo divers als de samenleving waarin zij leven.

Geen toekomst

Toen ik afgelopen maandag Geoginio Wijnaldum en Ronald Koeman in heel duidelijke bewoordingen hun afkeuring hoorde uiten was ik daarom trots. Trots op een Groninger en op een van Creools-Surinaamse origine, held van Oranje. Zij trokken samen op tegen de vijand van racisme. Een vijand die hard op zijn retour is. Niet omdat racisme is uitgebannen, maar omdat die geen enkele toekomst heeft.

De KNVB heeft maatregelen aangekondigd en het Openbaar Ministerie heeft de gebeurtenissen van afgelopen zondag in onderzoek. De KNVB heeft natuurlijk een verantwoordelijkheid en het Openbaar Ministerie heeft de keuze om te vervolgen of niet. Op het eerste gezicht lijken er wel mogelijkheden voor vervolging te zijn voor de personen op de tribune. Zij hebben met hun uitspraken en gezang belangrijke grenzen overschreden en hebben daarvan nu hoogstwaarschijnlijk spijt. Daarvoor kunnen zij verantwoordelijk worden gehouden en bestraft worden als het moet.

Heldere uitspraak

Los van de mogelijke strafbare feiten tegen Mendes Moreira als persoon verwijs ik daarbij naar een kraakheldere uitspraak van een Rotterdamse collega op een Themazitting ‘racistische groepsbelediging’ bij het voetbal. Daarin overwoog de politierechter dat de strafbaarheid van een (racistische) groepsbelediging niet wegvalt door de context waarin de uitingen zijn gedaan. De omstandigheid dat de teksten zijn geroepen in de marge van een voetbalwedstrijd en gericht waren tegen de voetballers en/of supporters maakt volgens de politierechter niet dat de teksten niet beledigend zouden kunnen zijn. Ook oordeelde deze politierechter dat ook al is het niet de bedoeling om te beledigen er toch straf kan volgen als een verdachte op zijn klompen kan aanvoelen dat de (racistische) uitlatingen beledigend zijn voor een groep mensen.

Hoewel het Openbaar Ministerie er ook van zou kunnen afzien, heeft het dus mogelijkheden voor vervolging. Niet als strafrechter maar als vader zie ik daarvoor een hele goede reden. Onze kinderen, de kinderen van 2020 zijn de toekomst en in die toekomst zijn zij veel verder dan wij. Verder dan de supporters van FC Den Bosch, verder dan de voor- en tegenstanders van Zwarte Piet en misschien wel verder dan wij allemaal.

De Togacolumn wordt geschreven door een rechter, officier en advocaat. Jacco Janssen is senior (straf)rechter A in de rechtbank Rotterdam.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.