Powned en NPO botsen hard over video’s op YouTube

Publieke omroep en internet Aspirant-omroep Powned wil zelf veel meer ‘uitzenden’ op YouTube. Daar kijkt immers de doelgroep. De NPO houdt dat tegen.

'Onrecht' van Powned heeft onterecht geen eigen YouTube-kanaal, vindt Dominique Weesie.
'Onrecht' van Powned heeft onterecht geen eigen YouTube-kanaal, vindt Dominique Weesie. Foto Powned

Omroep Powned neemt juridische stappen tegen de NPO. De omroep wil programma’s op het eigen YouTubekanaal blijven uitzenden. De NPO staat dat niet meer altijd toe.

Aanleiding voor het conflict is Powned-programma Onrecht, dat sinds 1 oktober alleen via het „gezamenlijke aanbodkanaal” van NPO3 mag worden vertoond. Geeft de omroep geen gehoor aan de eis, dan kan dat grote gevolgen hebben voor Powned. Niet alleen kan er omroepbudget worden ingehouden, ook komen nieuwe intekeningen in het lineaire uitzendschema in gevaar, aldus omroepdirecteur Dominique Weesie. Zonder intekening kan een omroep geen programma’s uitzenden.

Terwijl Weesie zich kwaad maakt over „dreigementen”, „zware sancties” en „onrechtmatig handelen”, stelt de NPO in een reactie aan NRC dat de kwestie „geen gevolgen voor de intekening van PowNed op het uitzendschema heeft”. „Die gaat gewoon door.” Powned heeft inmiddels gehoor gegeven aan de eis, maar ook een advocaat ingeschakeld.

Waarom loopt de zaak zo hoog op? Wie bepaalt in Hilversum waar de kijker een programma ziet? En hoe kan het dat #BOOS (BNNVARA) wél een eigen YouTubekanaal heeft? Vier vragen over botsende belangen en een omroep in nood.

1. Waarom is ‘Onrecht’ alleen op het YouTubekanaal van NPO3 te zien?

De eerste drie afleveringen stonden op het YouTubekanaal van Powned. Daar werden opgeknipte uitzendingen (in twee delen) tot wel 1,5 miljoen keer bekeken. Maar Powned gaat – net als andere omroepen – niet over de verspreiding van hun programma’s. De NPO bepaalt wanneer programma’s op de (lineaire) tv te zien zijn en ook waar die online staan.

Sinds 1 oktober zijn daarover nieuwe, verdergaande afspraken gemaakt. De NPO wil „om versnippering te voorkomen” programma’s online op één plek brengen. De NPO hoopt dat Onrecht-kijkers dan ook andere publieke programma’s zien. Dat omroepen elkaar „versterken”. Omroepen kunnen op eigen YouTubekanalenl nog wel promotievideo’s zetten. Fragmenten mogen sinds 1 oktober niet meer vijf, maar maximaal twee minuten duren.

2. Waarom hebben #BOOS en Zondag met Lubach wél een eigen kanaal?

Omdat de NPO uitzonderingen kan maken. Dat kan voor „langlopende programmatitels, die door het jaar heen worden uitgezonden, en titels met een grote (potentiële) fanbase”. Voor welke programma’s een uitzondering wordt gemaakt, kan de NPO niet zeggen, „er bestaat geen lijst”. Er zouden „momenteel meer dan zestig” kanalen op YouTube zijn.

Weesie heeft het uit „onwetendheid” begin dit jaar nagelaten, maar afgelopen vrijdag alsnog een kanaal voor Onrecht gevraagd. De NPO zegt dat Onrecht „niet in aanmerking” lijkt te komen, omdat het „een zeer kortlopende titel” is.

3. Waarom neemt Powned juridische stappen?

Nieuwe Onrecht-uitzendingen staan nu op NPO 3 Extra. En dat gaat, aldus Weesie, ten koste van kijkers. Hij redeneert dat „internet geen tv is”. „Internet heeft zijn eigen zenders en bezoekers komen bewust naar deze zenders. Omdat ze de content leuk vinden en gelijkgestemden treffen.”

Juist nu zijn kijkers voor Weesie van levensbelang. Powned is een omroep in nood. Van de elf publieke omroepen heeft het de minste leden, zo’n 30.000. In het laatste jaarverslag meldde de omroep „budgettaire zorgen”. Door een „begrotingsgat” zijn personeelscontracten niet verlengd.

Eind 2020 worden de omroepleden geteld. Om te kunnen voortbestaan moet Powned minimaal 50.000 betalende leden hebben. De omroep moet het van sociale media als YouTube hebben.

Weesie zag dat de eerste drie Onrecht-afleveringen de omroep „60.000 YouTube-abonnees” opleverden. „Hoe meer subscribers, hoe makkelijker wij mensen voor een lidmaatschap kunnen bereiken.” Al wordt de aangekondigde rechtszaak tegen de NPO net zo goed gebruikt om sympathiserende leden te trekken. Weesie hoopt dat Powned-afleveringen in de toekomst op beide YouTubekanalen kunnen worden uitgezonden.

#BOOS van BNNVARA heeft wel een eigen YouTube-kanaal. Beeld YouTube

4. Hoe kijken andere omroepen naar de aangekondigde rechtszaak?

BNNVARA volgt de Powned-zaak „met belangstelling”. Want ook deze omroep wil „de vrijheid” om programma’s naast het NPO-kanaal óók op eigen kanalen te kunnen uitzenden, aldus algemeen directeur Karin van Gilst. De omroep kreeg die vrijheid vooralsnog: behalve voor #BOOS is er een kanaal voor Kinderen voor Kinderen en 101Barz.

De VPRO laat weten zich „al jaren” te verzetten tegen „de strategie van de NPO om alle programma’s zo exclusief mogelijk op NPO-platforms aan te bieden”. Wat de gevolgen van de nieuwe regels zijn, moet blijken bij nieuwe programma’s. „Als we vinden dat we onterecht geen toestemming krijgen om sociale media in te zetten voor programma’s gaan we daartegen in bezwaar.”