Oranje sluit stabiele kwalificatiereeks in stijl af

Nederlands elftal De 5-0 zege op Estland was het slot van een sterke kwalificatiereeks voor het EK. In 2020 zal Oranje echt op de proef worden gesteld.

Georginio Wijnaldum kopt de 1-0 binnen tegen Estland. Na zijn treffer maakte de middenvelder met ploeggenoot Frenkie de Jong een statement tegen racisme op de velden.
Georginio Wijnaldum kopt de 1-0 binnen tegen Estland. Na zijn treffer maakte de middenvelder met ploeggenoot Frenkie de Jong een statement tegen racisme op de velden. Foto Koen van Weel/ANP

Op een ongedwongen en tegelijkertijd verwachtingsvolle avond in de Johan Cruijff Arena sloot het Nederlands elftal een goed, stabiel jaar in stijl af met een 5-0 zege op Estland. 2019, het jaar waarin Oranje de status van herboren voetbalnatie bevestigde, zonder weg te kijken voor de gebreken die dit elftal ook kent.

Play Hard van David Guetta knalt door de boxen, wanneer Quincy Promes even na acht uur als eerste het veld oploopt voor de warming-up. De speaker heeft even daarvoor opgewonden, in een nog bijna leeg stadion, de komst van het Nederlands elftal aangekondigd. „Ze zijn net geplaatst voor het EK van komende zomer. Geef ze een staande ovatie!”

Het EK 2020 is al een beetje begonnen, hier in het stadion waar Nederland half juni de drie groepswedstrijden zal spelen. Een promotiefilmpje van het toernooi wordt afgespeeld. Voor de aftrap ligt een enorm spandoek over de volle lengte van het veld. ‘Euro 2020. The new wave is coming.’ Actiebeelden van Frenkie de Jong, Virgil van Dijk en Memphis Depay worden getoond.

Op de schermen wordt alvast geadverteerd voor kaartjes voor het toernooi, waarvan de loting volgende week in Boekarest wordt gehouden. Oranje bood dinsdagavond de feestelijke receptie die je mocht verwachten, in de laatste EK-kwalificatiewedstrijd, tegen het zwakke Estland.

De nieuwe generatie diende zich aan, mede door een lijstje geblesseerden. AZ-talenten Calvin Stengs (basis) en Myron Boadu (invaller) mochten debuteren – en deden dat goed: Boadu scoorde. Vanaf de tribune keek de 17-jarige PSV-belofte Mohammed Ihattaren toe – hij koos onlangs voor Nederland. Ook zij, de jongeren die in hun tienerjaren niet verwend zijn met eindrondes, mogen dromen van het EK.

Gelegenheidsaanvoerder

Het spel was speels, de goals vielen snel, het publiek vermaakte zich, de wave werd vroeg ingezet. Het was een avond met een grijns, een knipoog en de duim omhoog. Zonder de serieuze zaken uit het oog te verliezen.

Na zijn 1-0 liep gelegenheidsaanvoerder Georginio Wijnaldum met Frenkie de Jong naar de zijkant, waar ze hun armen naast elkaar hielden, als statement tegen racisme, in reactie op de gebeurtenissen zondag bij FC Den Bosch-Excelsior. Het signaal: eenheid uitstralen – in tijden van verdeeldheid.

De KNVB had voor de wedstrijd al een foto geplaatst waarin de selectie in een kring stond, met de tekst: ‘Enough Is Enough!! StopRacism’. Het was er het moment en de goede dag voor, nadat Wijnaldum maandag al een sterk betoog hield: hij zei in de toekomst van het veld te lopen bij racistische uitlatingen.

Nathan Aké maakte binnen twintig minuten 2-0. Daarna viel het tempo terug bij Oranje, dat experimenteerde in een ander systeem met aanvaller Promes als opkomende back. Wijnaldum maakte een hattrick, door simpel de 3-0 en de 4-0 binnen te schuiven. Boadu zorgde voor de 5-0.

Twee jaar bondscoach Ronald Koeman, de feitelijke weergave: twintig wedstrijden, elf gewonnen en vier verloren, finale Nations League gehaald en een probleemloze EK-kwalificatie. Koeman profileerde zich als geslepen, realistische vakman. Onbevreesd, wilskrachtig, maar niet altijd even gepolijst – dat is Oranje op dit moment.

De klasse van Depay

In de persconferentie maandag was Koeman geërgerd. Hij „stoort” zich aan berichtgeving over Oranje, en over hemzelf. „Ondanks het feit dat we op de goede weg zijn, wordt er vanuit verschillende kanten heel kritisch en negatief over mij gedacht.”

Hij verwijt de pers opportunisme. „Het was eerst helemaal niks toen we begonnen, toen werden we wereldkampioen, en nu staan we stil in onze ontwikkeling.” En, cynisch: „Maar jullie [de media], de kenners, oud-spelers en oud-trainers: iedereen mag zijn mening hebben. Ze hebben ook allemaal weer wat te doen van de zomer, dus kunnen ze gewoon lekker doorgaan.”

Maar tussen de regels door erkent hij dat de ontwikkeling sneller kan, sneller moet. De 2-0 tegen Frankrijk, een jaar geleden, had de standaard moeten worden. Dat was de „perfecte wedstrijd”, vindt Koeman. Maar die normerende werking is uitgebleven. „Wij weten dat het beter kan en beter moet.”

Gebleken is dat Nederland moeite heeft om het spel te maken tegen kleinere voetballanden die zich terugtrekken. Dat kwam met name naar voren in het tweeluik met Noord-Ierland en Wit-Rusland. Het probleem ligt offensief; de creativiteit, de laatste pass naar de aanvallers, de afhankelijkheid van frontman Depay. Koeman erkende: ze willen méér van de klasse van Depay hebben voorin. „Dat is een volgende stap.”

Voor nu is dit genoeg gebleken.

Twintig van de 24 EK-deelnemers zijn bekend