Opinie

Hoe je racisme in het voetbal echt aanpakt

Tom-Jan Meeus

Het viel duidelijk weinig mensen zwaar om een verklaring tegen racisme uit te geven na FC Den Bosch-Excelsior van zondag. Helemaal niet nadat maandag ook een bekende Oranje-speler zich uitsprak. Nederlanders klagen graag over integratie van migranten, maar je kon je na dit zondagse voorval ook afvragen hoe het eigenlijk met de integratie van die Den Bosch-supporters is gesteld.

Zo riep deze kwestie meer ongemakkelijke vragen op. Racisme op voetbaltribunes stamt echt niet van gisteren. Het volk wil blijkbaar brood, spelen en schelden. Dus de echte vraag lijkt eerder of verklaringen tegen racisme iets uithalen.

Alle verontwaardiging weerhield er bijvoorbeeld Bosma (PVV) niet van maandag in de Kamer tevreden vast te stellen dat Zwarte Piet „steeds populairder” wordt, hoewel „alle elites Zwarte Piet haten”. Provoceren is zijn specialisme. Ook Wilders negeerde de zondagse gang van zaken, hij bepleitte in Miami een Nobelprijs voor Donald Trump. Vaderlandsliefde – altijd een verrassing. En Baudet vroeg heroverweging van subsidies aan het Stedelijk nadat dit steun had uitgesproken aan „vreedzaam protest” tegen Zwarte Piet. In zijn universum verdient kunst kennelijk alleen steun als het bij zijn standpunten past.

Als je alles overziet kun je ook denken: moet je clubs bij agressief racisme, zoals bij FC Den Bosch, gewoon niet veel harder aanpakken?

Anderhalf jaar terug ontving de Kamer een onderzoek van Binnenlandse Zaken naar subsidie aan profclubs die in strijd is met Europese staatssteunregels. Meestal komt die subsidie van gemeenten. Maar als de Europese Commissie in zo’n geval een boete oplegt, moet de rijksoverheid betalen. Anders gezegd: de landelijke politiek heeft hier wel degelijk directe betrokkenheid.

Uit het onderzoek bleek bijvoorbeeld dat FC Den Bosch (ja, FC Den Bosch) in 2010 een aardig zakcentje toegestopt kreeg. De gemeente schold de club de facto een schuld van 1,65 miljoen euro kwijt en betaalde 1,4 miljoen voor een trainingscomplex dat het al in bezit had. Dit voorkwam een faillissement maar het betrof, aldus het onderzoek, „onrechtmatige staatssteun” die wegens een formaliteit nooit door Brussel van het Rijk is teruggevorderd.

Hetzelfde onderzoek bevat vergelijkbare conclusies over subsidie aan talrijke andere clubs, en wat de landelijke politiek zou kunnen doen is een verband leggen tussen tribuneracisme en de goedkeuring van dit soort lokale subsidies. Follow the money. Beprijs racisme: verbied subsidie aan een club zodra tribuneracisme weer de kop opsteekt.

Dat kan weleens effectiever zijn dan de zoveelste verklaring tegen racisme, zou je denken.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.