De selectie van FC Den Bosch, maandag in het spelershome. Uiterst links Abdulsamed Abdullahi met rechts achter hem coach Erik van der Ven, in het midden aan de tafel Kevin Felida en rechts schuin achter hem Ryan Trotman.

Foto John van Hamond

Interview

Spelers FC Den Bosch over racisme: Ik kon nauwelijks slapen van boosheid

Voetballers FC Den Bosch Hun tegenstander werd racistisch bejegend door fans. Maar óók drie spelers van FC Den Bosch hebben een donkere huidskleur.

Hoe kunnen ze ooit nog voor FC Den Bosch voetballen? Dat was de voornaamste vraag van hun familie en vrienden na het incident van zondagmiddag, toen een speler van tegenstander Excelsior het slachtoffer werd van racistische spreekkoren door supporters van hún club.

„Dit beschadigt ook ons”, zegt de een. „Ik zit hier heel erg mee. Kon nauwelijks slapen van boosheid.”

„Je vraagt je toch af hoe onze supporters dan naar ons kijken”, zegt de ander. „Als ik scoor, moet ik mijn doelpunt dan wel met de supporters gaan vieren? Daar denk ik nu toch over na.”

Geen van allen hebben ze ooit openlijk gesproken over zo’n gevoelig onderwerp als racisme, maar na wat ze een dag eerder hebben meegemaakt in wat een doodgewone competitiewedstrijd in de eerste divisie had moeten zijn, willen zij graag hun „stem laten horen” – op eigen verzoek. „Omdat dit nooit meer mag gebeuren.”

Zij zijn Ryan Trotman (20), Kevin Felida (20) en Abdelsamed Abdullahi (22). Drie jonge profvoetballers van FC Den Bosch die óók een donkere huidskleur hebben. Net als Ahmad Mendes Moreira, de aanvaller van Excelsior die zondagmiddag het mikpunt van de Bossche harde kern was, de M-side.

Lees ook dit interview met hoogleraar sport en recht Marjan Olfers: ‘Strafrecht wordt te weinig ingezet bij racisme in voetbal’

De drie zagen hoe Mendes Moreira zich rond de 27ste minuut in shock bij scheidsrechter Laurens Gerrets meldde. Die hoorde de geluiden vervolgens ook en legde de wedstrijd tijdelijk stil. Vlak daarna ontvouwden supporters een spandoek: ‘M-side hartje Zwarte Piet’. Dat spandoek zou eerder op de dag ook zijn getoond in de binnenstad bij de intocht van de Sint. Ze zongen ook Sinterklaasliedjes.

In de eerste minuut begon het al, zei Moreira na afloop bij Fox Sports. „Dan wordt er gezegd: K-zwarte, K-neger, katoenplukker, Zwarte Piet.”

Kraaiengeluiden

Wat er precies was geroepen, was ten tijde van de wedstrijd nog niet bekend bij de clubleiding van FC Den Bosch. In een reactie die de club na het stilleggen van het duel naar buiten bracht, stond dat het om kraaiengeluiden zou gaan, een traditie onder thuissupporters sinds tv-presentator Hans Kraay Jr. in Den Bosch speelde.

Maandag wordt die verklaring ernstig betreurd en van de site verwijderd. Het is op dat moment crisis in stadion De Vliert. Niemand lacht. In de jacht op de schuldigen worden camerabeelden bestudeerd. Van trainen is het amper gekomen.

Coach Erik van der Ven sliep op advies van de politie niet thuis, vanwege bedreigingen nadat hij Moreira een „zielig mannetje” had genoemd; hij deed aangifte van bedreiging. Konden hij en de anderen de tijd maar terugdraaien, is het overheersende gevoel op de club.

In een nieuwe verklaring wordt het eerste persbericht van zondag „een blunder” genoemd. „De club doet verder onderzoek naar wat er feitelijk is gebeurd en zal alles in het werk stellen om de personen die zich schuldig hebben gemaakt aan dit grensoverschrijdend gedrag te achterhalen en te straffen.”

Bij aankomst op de club heeft het voltallige personeel, inclusief de spelersgroep, met elkaar gesproken. Er is duidelijk geworden dat tegenstander Mendes Moreira wel degelijk op de grofst mogelijke manier is beledigd. „Ik hoorde die apengeluiden sowieso”, zegt Kevin Felida. „En K-neger.”

Felida maakte nog een paar armgebaren naar de M-side, maar voelde zich naar eigen zeggen machteloos. „Ahmad en ik waren de enige donkere spelers op het veld. Ik voelde me bij hem betrokken.”

Na de bijeenkomst volgt er nog een ander gesprek met de donkere spelers. Want clubmedewerkers zien hoezeer het hen heeft aangegrepen. En dat het probleem misschien wel dieper ligt dan zij op dat moment veronderstellen.

Dat de spelers dit interview geven is omdat ze de gebeurtenissen van zondag niet over hun kant willen laten gaan. Ze willen alleen niet apart op de foto – maar omringd door hun medespelers.

‘Opstaan neger’

De drie spelers vertellen dat ook zij in andere stadions regelmatig het doelwit zijn van racistische spreekkoren. Ze sommen op. „Drol. Neger. Aap. Die standaard dingen.” Abdullahi: „En ook oerwoudgeluiden als je aan de bal bent, net zoals zondag.” „Opstaan neger”, hebben ze fans van een tegenstander ook wel eens horen roepen.

Wat blijkt: de spelers zijn bij hun komst al door andere spelers „gewaarschuwd” dat dit soort incidenten bij FC Den Bosch kunnen gebeuren. In 2013 klonken er in een bekerwedstrijd oerwoudgeluiden in de richting van de Amerikaanse AZ-speler Jozy Altidore. Negen supporters kregen destijds een stadionverbod. Dat verleden weerhield het drietal er niet van om de afgelopen jaren bij FC Den Bosch te tekenen – voetbal is uiteindelijk ook hun broodwinning. „Het is ook zakelijk. In het voetbal hebben we elkaar nodig.”

Toch is er deze keer een grens bereikt. Abdullahi: „Ik denk dat buitenstaanders ons ook aankijken, zo van: jullie zijn buitenlandse jongens, hoe reageren jullie hierop? Wij kunnen niet stilzitten en doen alsof er niks is gebeurd. We willen niet dat het misschien volgende week bij een andere club gebeurt.”

Trotman: „We willen duidelijk maken dat dit niet kan. Zondagavond hadden we al afgesproken om samen iets te gaan doen, onze stem te laten horen. Dit gebeurt niet alleen in Den Bosch, dit gebeurt overal, ook in de Premier League en de Serie A.”

Abdullahi: „Hier is het misschien op kleinere schaal.”

Trotman: „Maar het komt op hetzelfde neer.”

Ook al gaat het misschien pakweg om „vijf rotte appels”, de paar honderd die niet meezingen kunnen volgens de drie spelers wel hun verantwoordelijkheid nemen door de betreffende supporters aan te spreken. „Die moeten zeggen: dat kan niet.”

Afkeuren

Hun coach Erik van der Ven kreeg veel kritiek op zijn optreden na de wedstrijd. Hij noemde Mendes Moreira een „zielig mannetje” omdat de speler de thuisfans zou hebben uitgedaagd door zijn handen bij zijn oren te houden nadat hij, na de onderbreking, de 1-2 maakte.

De drie spelers zijn het erover eens. „We keuren dit af. Zoiets had hij nooit mogen zeggen. Daar moeten we gewoon eerlijk over zijn.” De spelers gaan nog met hem in gesprek.

De drie staan achter Mendes Moreira en zijn in gedachten ook bij de speler van Excelsior, die zondagmiddag moest worden gekalmeerd door zijn ploeggenoten.

„Het was pijnlijk om te zien”, zegt Trotman. „Je zag die pijn in zijn ogen.”

Felida kent Mendes Moreira al langer en stuurde hem al een berichtje. „Dat ik volledig achter hem sta. En dat ik er wat van zou zeggen bij de club. Hij stuurde mij hartjes terug.”

De aandacht die dit incident nu krijgt, vinden ze goed. Ze zijn blij dat ook de politiek bezig is met dit onderwerp. Op het veld moeten we verder, zeggen ze, maar erbuiten moeten maatregelen worden genomen om racisme tegen te gaan. Meer dan er tot op heden is gedaan.