VS: Joodse nederzettingen niet in strijd met internationaal recht

Minister Pompeo maakte maandag bekend dat de VS afstand doen van een bepaling dat Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever illegaal zijn.
Vrijwilligers oogsten wijndruiven in de buurt van een nederzetting op de Westelijke Jordaanoever.
Vrijwilligers oogsten wijndruiven in de buurt van een nederzetting op de Westelijke Jordaanoever. Foto Nir Elias/Reuters

De Verenigde Staten schrappen het standpunt dat Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever illegaal zijn volgens het internationaal recht. Dat heeft minister Mike Pompeo van Buitenlandse Zaken maandag bekendgemaakt. Met de vooral symbolische stap doet Washington afstand van een Amerikaanse zienswijze die sinds 1978 van kracht is.

Voorheen oordeelden de VS dat de nederzettingen gesticht door Joodse activisten in bezette gebieden in strijd zijn met het internationaal recht. Volgens Pompeo is het aan Israëlische rechtbanken om te oordelen of de nederzettingen legaal zijn. Het eerdere oordeel „helpt de vredeszaak niet verder”, aldus Pompeo. De richtlijn uit 1978, ook wel bekend als het Hansell Memorandum, was de afgelopen tientallen jaren ter discussie in de Amerikaanse politiek.

De beslissing zal waarschijnlijk tot woede leiden onder de Palestijnse bevolking. Een woordvoerder van de Palestijnse leider Mahmoud Abbas noemt de stap maandagavond „totaal in strijd met internationaal recht”.

De regering-Trump besloot eerder al Jeruzalem officieel te erkennen als hoofdstad van de staat Israël. De Amerikaanse ambassade werd verplaatst van Tel Aviv en Jeruzalem en het Palestijnse diplomatieke kantoor in Washington werd gesloten. De beslissing werd internationaal veroordeeld en leidde tot grootschalige protesten op de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, waarbij tientallen doden vielen.

Lees ook: Netanyahu lonkt pal voor verkiezingen met annexatieplan naar kolonisten

‘Flagrante schending’

De huidige beslissing heeft niet directe gevolgen voor de nederzettingen in de Palestijnse gebieden, waar tegenwoordig zo’n 700.000 Israëliërs in wonen. Wel kan het kolonisten aanmoedigen om verder te bouwen. Ook versterkt het de politieke positie van premier Benjamin Netanyahu, een felle verdediger van de nederzettingen die nauwe banden onderhoudt met president Trump. De Israëlische leider zegt in een reactie dat „een historische fout is rechtgezet”.

Het leeuwendeel van de internationale gemeenschap noemt de nederzettingen illegaal, in strijd met de Geneefse Conventies. Daarin is vastgelegd dat een staat bezet land niet mag gebruiken om zijn eigen bevolking te huisvesten. Onder voormalig president Obama besloten de VS een VN-resolutie toe te staan om de nederzettingen als een „flagrante schending” van het internationaal recht te bestempelen.

Het Europese Hof van Justitie oordeelde vorige week dat producten uit Israëlische nederzettingen voorzien moeten worden van etiketten waarop deze herkomst specifiek vermeld staat.