Opinie

Racisme in voetbal: in Den Bosch wordt de streep getrokken

Langs de lijn

Commentaar

Racisme in het voetbal is niet alleen een probleem in Oost-Europa en landen als Italië en Engeland. Ook in Nederland worden donkere spelers voor Zwarte Piet uitgemaakt, al sinds midden jaren 50 voetballers uit Suriname verschenen. Verwensingen met ernstige ziektes en geslachtsdelen erin, apengeluiden en de hitlergroet die richting voetballers om hun huidskleur worden gemaakt, bananen op ’t veld; het gebeurt wekelijks, in binnen- en buitenland. Weerzinwekkend, elke keer weer, voor die spelers en iedereen met gezond verstand die er getuige van is.

Zoals zondag in Den Bosch, tijdens het duel in de eerste divisie tussen de plaatselijke FC en Excelsior. Wanhopig als gevolg van de aanhoudende racistische uitlatingen in zijn richting liep Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira het veld af, waarna de scheidsrechter het spel stillegde. De haat kwam uit het vak met ‘supporters’ van wie sommigen zich eerder die dag bij de intocht van Sinterklaas voor Zwarte Piet hadden uitgesproken. Na overleg met beide teams werd de wedstrijd tien minuten later hervat. Mendes nam direct sportief revanche, door zijn ploeg op 2-1 te zetten.

Mendes kookte na de wedstrijd nog van woede en verontwaardiging. De trainer van FC Den Bosch maakte hem ook nog eens uit voor ‘zielig mannetje’. Volgens de coach omdat de speler zo opzichtig zijn doelpunt had gevierd. Dat klonk niet geloofwaardig, evenmin als de excuses die hij daarna maakte.

Waarschijnlijk was de trainer geschrokken van de vele, heftige reacties. Ook zijn club nam het incident pas serieus na een aanvankelijk vergoelijkende persverklaring; er zou geen sprake zijn geweest van racisme, toeschouwers zouden ‘kraaiengeluiden’ hebben gemaakt; zogenaamd gebruikelijk in De Vliert sinds Hans Kraay jr. (een kwart eeuw geleden) daar voetbalde. Later op de dag kwam de club van die absurde lezing terug en werd een onderzoek aangekondigd. Voetbalbond KNVB deed dat in steviger bewoordingen, kracht bijgezet door onder anderen bondscoach en spelers van Oranje en de minister van Justitie.

Maar niet alleen de bij het incident betrokken supporters moeten worden aangepakt, van stadionverboden tot strafvervolging. De KNVB ontkomt er niet aan ook FC Den Bosch voor dit wangedrag te straffen. De club raakt niet voor het eerst in opspraak om racisme. Begin 2013 waren er in het bekerduel tegen AZ spreekkoren en oerwoudgeluiden aan het adres van de Amerikaan Jozy Altidore – dat nieuws bereikte, net als nu, zelfs de Verenigde Staten. Ook toen werd het spel stilgelegd. Dat was een maand nadat grensrechter Richard Nieuwenhuizen was overleden na mishandeling op het veld, en er was opgeroepen tot meer respect in het voetbal. Een verkeerd signaal was dat FC Den Bosch destijds met succes in beroep ging tegen de straf van de KNVB: de boete (óók voor ijs- en sneeuwballen die naar een grensrechter waren gegooid) ging van 12.500 naar 10.000 euro.

Die zachte aanpak heeft gefaald. Fysiek geweld is weliswaar fors afgenomen in de stadions, hooligans die zich bedienen van ontoelaatbaar verbaal geweld zijn er nog te over. Bonden, clubs en supportersverenigingen moeten er alles aan doen taferelen zoals in Den Bosch te voorkomen, van de laagste regionen bij de amateurs tot in de eredivisie, door een combinatie van anti-racismeprojecten zoals die van Football Against Racism in Europe (FARE) én harde straffen. Een uitstekende suggestie uit het voetbal zelf, van de Engels-Jamaicaanse topspeler en Kick it Out-boegbeeld Raheem Sterling: clubs waarvan aanhangers zich misdragen 9 punten in mindering brengen.