Vertrouwenscrisis bij politie: aanpak zware misdaad en terrorisme in gevaar

Landelijke Eenheid Agenten klagen over vriendjespolitiek, wegkijkgedrag, machtsmisbruik, gesjoemel met declaraties en discriminatie.

Volgens politieagenten zouden lopende onderzoeken en het afschermen van de identiteit van informanten gevaar lopen.
Volgens politieagenten zouden lopende onderzoeken en het afschermen van de identiteit van informanten gevaar lopen. Foto Koen van Weel/ANP

Een hoogoplopende vertrouwenscrisis tussen politieagenten van de Landelijke Eenheid belemmert in ernstige mate het inlichtingenwerk van deze politiedienst belast met de aanpak van de zware misdaad en terrorisme.

Dit blijkt uit gesprekken die NRC met betrokkenen heeft gevoerd. Agenten klagen over vriendjespolitiek, wegkijkgedrag, machtsmisbruik, gesjoemel met declaraties en discriminatie door leidinggevenden van de politie. Door interne spanningen is de internationale informatie-uitwisseling en het aansturen van de vijftig liaison-officers die in 33 landen werken in de problemen gekomen. Lopende onderzoeken en het afschermen van de identiteit van informanten zouden volgens politieagenten gevaar lopen.

Al maanden sluimerende ruzies tussen de agenten van de heimelijk opererende afdeling van de politie zijn recentelijk geëscaleerd. De teamchef van de eenheid belast met internationale informatie-uitwisseling en de begeleiding van liaison-officers zit sinds een maand ziek thuis na een arbeidsconflict. De teamchef is onder meer verantwoordelijk voor twee belangrijke operaties die Nederlandse agenten in Spanje en Colombia uitvoeren tegen de smokkel van cocaïne. Hij heeft geen vertrouwen meer in de leidinggevenden van de Eenheid.

Interne spanningen nemen toe

De teamchef is een zeer ervaren rechercheur. Hij werd vorige maand door de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken nog gedecoreerd voor zijn werk ten behoeve van de Nederlands-Spaanse samenwerking bij de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. Ook een geheim samenwerkingsproject tussen Amerikaanse, Engels en Nederlandse agenten in Colombia gericht op aanpak van de cocaïnesmokkel uit dit land en Suriname dreigt door het wegvallen van hem in moeilijkheden te komen.

De interne spanningen zijn verder toegenomen nadat vrijdag bekend werd dat een andere teamchef van de inlichtingendienst, als liaison officer in Polen wordt aangesteld. Collega’s van deze teamchef zeggen deze aanstelling niet te begrijpen omdat hij zich met regelmaat schuldig zou hebben gemaakt aan discriminatie van Turkse en Marokkaanse collega’s.

‘Vakman’ zit ziek thuis

Willem Woelders, plaatsvervangend hoofd Landelijke Eenheid, bevestigt dat het voor het inlichtingenwerk „buitengewoon lastig” is dat de teamchef van de liaisons, „een vakman met internationaal geweldige contacten”, ziek thuis zit. Woelders zegt dat tegen de teamchef die naar Polen gaat en twee andere collega’s na klachten uit de eenheid een disciplinair onderzoek loopt naar plichtsverzuim. „Dit onderzoek is over een paar weken afgerond. Mocht dit ernstige feiten opleveren dan kan er alsnog een maatregel volgen tegen de teamchef of anderen.”

Werknemers van de Landelijke Eenheid klagen ook over onprofessioneel inlichtingenwerk. Twee informanten zouden naar verluidt om het leven zijn gekomen omdat hun identiteit uitlekte naar de onderwereld door slecht runnen. Volgens Woelders is uit intern onderzoek „geen indicatie” gebleken dat informanten door „verwijtbaar gedrag” van de politie zouden zijn vermoord. Hij ontkent dat onderzoeken gevaar lopen.

Een andere belangrijke informant uit het criminele milieu zou volgens interne klachten tien jaar geleden een baan hebben gekregen bij de Nationale Recherche omdat zijn runners van de Landelijke Eenheid nalieten te melden dat hij een criminele bron was. Een paar jaar later werd hij gearresteerd en veroordeeld omdat hij als rechercheur op grote schaal politie-informatie bleek te verkopen.

Verbeterprogramma

Woelders bestrijdt overigens dat de leiding heeft weggekeken bij eerdere klachten over interne misstanden. „Het ontbrak veelal aan concrete aanwijzingen om onderzoek in te stellen.” Om het „vertrouwen binnen de inlichtingendienst te herstellen” zal er volgens Woelders met een nieuwe teamchef „een verbeterprogramma” worden ontwikkeld’’.

Als gevolg van de onvrede over de interne afhandeling van klachten hebben een vijftiental agenten zich met hun zorgen gewend tot de politievakbonden. De voorzitters van de twee grootste bonden, NPB en ACP, willen dat korpschef Erik Akerboom een onafhankelijk en besloten onderzoek laat uitvoeren door bijvoorbeeld de Onderzoeksraad voor Veiligheid of de Inspectie Justitie en Veiligheid naar alle meldingen over falend leiderschap en de onrust binnen de landelijke eenheid.