Minister van Justitie VS kiest voor frontale aanval op Democratische politici

Verenigde Staten De Amerikaanse minister van Justitie William Barr verwijt de Democraten „in oorlog te zijn met een rechtmatig gekozen regering”.

De Amerikaanse minister William Barr (Justitie).
De Amerikaanse minister William Barr (Justitie). Mark Weber / AP

Met een scherpe aanval op de wetgevende en rechtsprekende macht heeft de Amerikaanse minister van Justitie William Barr zich nogmaals de kampioen van een sterke presidentiële positie getoond. „Wij moeten ten volle herstellen en bewaren wat de opstellers van de grondwet voor ogen stond”, aldus Barr. „Een sterke en onafhankelijke president, de enige overheidsfunctionaris die door het hele land is gekozen.”

Barr sprak vrijdag op uitnodiging van de conservatieve denktank The Federalist Society over de scheiding der machten in het Amerikaanse staatsbestel. Hij koos voor dit thuispubliek frontaal de aanval op Democratische politici die „meteen na de verkiezingszege van president Trump in ‘het verzet’ gingen”, aldus Barr. Daarmee suggereerden zij dat het presidentschap van Trump onwettig is, zei Barr, „een gevaarlijke en opruiende opvatting”. „Alsof zij in oorlog zijn met een rechtmatig gekozen regering.”

Grote greep

Barr deed een grote greep in de geschiedenis van de democratie. Volgens hem waren „staten met een zwakke uitvoerende macht en een te sterke rol voor het parlement, incompetent en tiranniek”. Dat is volgens hem de reden dat de opstellers van de Amerikaanse grondwet eind achttiende eeuw „de wetgevende macht als grootste gevaar voor de vrijheid” beschouwden.

Barr ging niet specifiek in op het lopende impeachment-onderzoek naar de president, maar zei in het algemeen dat „de vele parallelle onderzoeken en dagvaardingen duidelijk zijn bedoeld om de regering lam te slaan, en zo worden ze ook aangeprezen”.

Lees ook: Impeachment: principe of strategie?

Hij wilde niet ontkennen dat het parlement „enige impliciet in de Grondwet vastgelegde bevoegdheden” heeft om controle uit te oefenen op de president. Maar volgens hem is het door de Democraten gedomineerde Huis van Afgevaardigden niet bezig wetgeving op te stellen, maar vooral met pogingen de uitvoerende macht „te verdrinken in controle”.

Pogingen om de uitvoerende macht te verlammen komen volgens Barr ook vanuit de rechtsprekende macht. Hij wees op de vele maatregelen van president Trump die direct worden geblokkeerd door uitspraken van lagere rechters. Het inreisverbod vanuit verschillende moslimlanden was een van de voorbeelden van Barr. Dat is uiteindelijk door het Supreme Court rechtmatig verklaard, maar de maatregel werd daardoor pas later van kracht.

Barr verving begin dit jaar de door Trump ontslagen Jeff Sessions als minister van Justitie. Dit is in de Amerikaanse staatsinrichting een bijzondere figuur. Hij is niet alleen lid van het kabinet van de president, maar ook hoofd van het onafhankelijke justitieapparaat.

Barrs politiek partijdige toespraak („progressieven proberen de mens te herscheppen naar hun gelijkenis”, zei hij) heeft tot scherpe kritiek geleid. Richard Painter, die als jurist leiding gaf aan de ethische commissie onder president George W. Bush, veroordeelde de toespraak van Barr als „verschrikkelijk” en „autoritair”.