Profiel

Explosieve ‘gifkikker’ Ntab staat weer met plezier op het ijs

Schaatsen Dai Dai Ntab (25) miste de Olympische Winterspelen in 2018 en moest terugkomen uit een diep dal. Nu is hij helemaal terug. Alles klopt weer.

Dai Dai Ntab onderweg op de 500 meter tijdens de wereldbekerwedstrijden in Minsk.
Dai Dai Ntab onderweg op de 500 meter tijdens de wereldbekerwedstrijden in Minsk. Foto Sergei Grits/AP

Kijken naar al dat oranje, naar foto’s van ploeggenoten en vrienden op Instagram. Dat was in 2018 het ergste. Hij besloot de app zelfs even te verwijderen. Zij waren in Zuid-Korea, schaatsten voor een medaille die hij net zo goed had kunnen winnen. Maar Dai Dai Ntab zat thuis op de bank, met vriendin Anissa Zadi. Omdat hij eind december in Heerenveen, in de aanloop naar de Winterspelen, bij de start niet stilstond toen hij moest stilstaan. Diskwalificatie, weg olympische droom op de 500 meter. Weer vier jaar wachten.

Ntab was er tot de Winterspelen rustig onder gebleven, zag de positieve kanten snel. ‘Alles gebeurt met een reden’, was het credo, vertelt Zadi. Maar de klap moest nog komen. Ntab mocht tijdens de Spelen een avondje aanschuiven bij De Wereld Draait Door. Leuk, dacht hij. Achteraf viel het hem zwaar: hij vond het moeilijk om te vertellen wat er was gebeurd. Hij wist niet meer wat hij met zichzelf aan moest, was verdrietig, teleurgesteld. De extraverte ‘Dai’ trok zich terug in zichzelf.

Het werkte het seizoen erna door. De grootste sprintbelofte van Nederland was ineens een weifelende schaatser. Hij miste de eerste wereldbekers, werd op de 500 meter tijdens de WK afstanden teleurstellend achtste. Het plezier was weg. Maar de knop ging afgelopen voorjaar om, mede dankzij de hulp van een sportpsycholoog. Dit seizoen staat Ntab er weer en zondag won hij brons op de 500 meter bij de wereldbeker in Minsk. Het is bij hem altijd alles of niets. De laatste jaren was het te vaak niets, nu moeten de jaren van alles komen.

Alexandre Dai Dai Ntab (25) werd geboren in Amsterdam als zoon van een Nederlandse moeder en Senegalese vader. Ze hadden elkaar in Afrika leren kennen en scheidden toen Ntab vier was. Op zijn achtste verhuisde hij naar Oisterwijk. Daar ging het van inlineskaten op de stoep met vrienden naar klooien met ijshockeyschaatsen op een baantje in het centrum. Bij schaatsclub De Vennen leerde hij op noren schaatsen.

Pure sprinter

Hij was meteen een pure sprinter. De 1.000 meter was al ver. Maar Ntab was een talent, zag Jan op ’t Hoog, zijn trainer bij de club. Behendig. Heel atletisch, ook al was hij vergeleken bij nu – „zijn bovenbenen zijn drie keer zo groot” – maar een iel mannetje. „Hij wilde dat beetje extra doen, terwijl leeftijdgenoten meer op hun mobieltje zaten.”

Ntab was in die tijd wel laconiek, zegt zijn oud-trainer. „Alles werd altijd op het laatste moment gedaan: zijn moeder en stiefvader moesten alles voor hem regelen. Stond hij om halfvijf nog schaatsen te slijpen als om zes uur de wedstrijd was. Maar hij zou tóch wel weer de beste zijn.”

Erwin ten Hove lacht als hij de anekdote van Op ’t Hoog hoort. Dat was Ntab in die tijd, ja. Ten Hove, toen trainer bij schaatskoepel iSkate en nu bij Team IKO, haalde Ntab in 2014 naar Groningen. „Thuis zat hij op een dood spoor. Hij is een straatvechtertje, had niet altijd de beste vrienden en merkte dat als hij verder in de sport wilde, zijn omgeving van toen daar niet mee rijmde.”

Dai Dai Ntab kort na de finish van zijn 500 meter in Minsk.

Foto Sergei Grits/AP

De stap was gigantisch, opeens was hij op zichzelf. Ten Hove, twaalf jaar ouder dan Ntab, nam een soort vaderrol op zich in Groningen. Leerde hem hoe de stofzuiger werkte, de wasmachine. Ze werden goede vrienden en gingen dit jaar nog met hun partners samen naar Mexico.

Onder Ten Hove maakte Ntab zijn grootste ontwikkeling door. Toen hij in de ploeg kwam, stond hij onderaan in de pikorde, maar hij zou een van de snelsten worden. De jongens om hem heen maakten hem beter.

Atletisch vermogen

Trainers en oud-ploeggenoten roemen het atletisch vermogen van Ntab, zijn motoriek op het ijs. „Hij is superexplosief”, zegt oud-schaatser Stefan Groothuis, die in het laatste jaar van zijn carrière bij Ntab in de ploeg zat. Enorm leergierig ook, vertelt oud-ploeggenoot Jesper Hospes. Hij wil steeds beter worden door naar voorbeelden in zijn team te kijken. Dat gebeurt volgens Hospes nu bij Team Reggeborgh met Koen Verweij. Voorheen was die rol voor Shani Davis, de Amerikaan die Ntabs idool is. Ze waren een jaar ploeggenoten. „Met hem oefende hij eindeloos zijn bochten in de ‘corner belt’.”

Hij is de grappenmaker van de ploeg. Ook een „gifkikker”, zegt Hospes. Iemand die zijn energie voorafgaand aan een wedstrijd moeilijk kan doseren. Soms wat onrustig, zeggen zijn oud-trainers. Daarom gaat het bij de start niet altijd goed, denkt Op ’t Hoog. Volgens Ten Hove is dat geen issue. „Dan hoor je op tv: ‘Als-ie maar goed weg is!’. Dooddoeners. Kijk naar alle starts die wel goed gaan.”

In 2016 won hij verrassend een wereldbekerwedstrijd in Astana en was hij ineens hét nieuwe sprinttalent. En ging het over zijn opvallende „exotische naam” (NOS). Zijn achtergrond, zijn huidskleur in een sport als schaatsen: altijd een verhaal geweest. Vroeger was hij daar nog wel mee bezig, vertelt zijn vriendin Anissa Zadi. „In Oisterwijk waren hij en zijn broertje de enige donkere kinderen zowat, dus hij voelde zich altijd anders. Hij zag het in het schaatsen eerst als beperking, maar later besefte hij dat het hem ook veel kon opleveren.” Nu is hij vooral „onbewust” bezig met zijn roots, daarin vinden hij en Zadi (zelf half-Algerijns) elkaar ook. Hij spreekt vloeiend Frans, hij houdt van Franse rap en ze gaan samen graag naar Marseille. „Het is als thuiskomen, er wonen veel Algerijnen en Senegalezen.”

Uitschieters

Constant zijn is de laatste jaren het moeilijkst gebleken voor Ntab. Hij heeft mooie uitschieters gehad. Zo won hij het wereldbekerklassement in 2017, werd hij twee keer Nederlands kampioen op de 500 meter (2017 en 2018) en een keer Nederlands kampioen sprint (2018). „Nu is het een kwestie van solide worden”, zegt Ten Hove. „Dit jaar moet hij laten zien dat hij ook met een race die een 7- is een bepaald niveau haalt.”

Ntab is in elk geval bevrijd van het trauma van de Winterspelen, vertelt vriendin Zadi. „Ik denk dat het voor zijn persoonlijke ontwikkeling goed is geweest, zo’n klap meemaken. Hij heeft er nachtmerries van gehad, is er misselijk van geweest, maar kan er steeds positiever op terugkijken.”