Teruggestuurde Syriëganger aangehouden na aankomst in Duitsland

De Duitse politie heeft ten minste één uitgezette vrouw na aankomst op Duitse bodem gearresteerd. De vrouw trouwde in Syrië met een IS-strijder.
Aankomst van teruggestuurde Duitse Syriëgangers in Berlijn afgelopen donderdag.
Aankomst van teruggestuurde Duitse Syriëgangers in Berlijn afgelopen donderdag. Foto Christoph Soeder/AP

Nadat Turkije deze week is begonnen Duitse Syriëgangers terug te sturen, heeft de politie van Hessen vrijdagavond ten minste één uitgezette vrouw na aankomst op Duitse bodem gearresteerd. De vrouw wordt onder meer verdacht van lidmaatschap van de terreurorganisatie Islamitische Staat (IS). Dat maakte de Duitse justitie zaterdagochtend bekend.

De gearresteerde vrouw reisde in 2014 naar Syrië, waar ze trouwde met een IS-strijder. Samen trokken ze naar Irak. De vrouw zorgde in een door IS ter beschikking gesteld huis voor het huishouden, aldus de verklaring van justitie, waardoor haar man zich volledig kon inzetten voor de terreurorganisatie. Daarvoor werd ze door IS betaald, een bedrag ter hoogte van 100 dollar per maand. Ze beschikte over een kalasjnikov-machinegeweer, dat ze met zich mee droeg als ze de deur uit ging.

Over een andere vrouw die Turkije ook vrijdag naar Duitsland heeft teruggestuurd is nog niets bekendgemaakt. Donderdag kwamen al een door Turkije uitgezette Duitse man, vrouw en hun vijf kinderen met Iraakse wortels aan in Berlijn.

Hoewel enkele leden van het gezin dat donderdag aankwam – onder wie de volwassen zoon – in Duitsland in radicaal salafistische kringen hebben verkeerd, zouden er geen bewijzen dat ze banden met IS hadden of zich aan strafbare feiten schuldig hebben gemaakt. Ook zijn ze nooit verder dan Turkije gekomen en niet in het Syrische oorlogsgebied geweest. Alleen de vader is gearresteerd, in verband met een oude verdenking van oplichterij, de rest van het gezin is op vrije voeten.

Lees ook: ‘Turkije is geen hotel voor leden van IS’

Juridisch verplicht

Juridisch is Duitsland verplicht Duitse staatsburgers terug te nemen. „Politiek wil niemand IS-aanhangers terugnemen”, zei Boris Pistorius, minister van Binnenlandse Zaken van Nedersaksen begin deze week, „maar juridisch bestaat die verplichting nu eenmaal”.

De FDP, de Duitse zusterpartij van de VVD, is het daarmee eens. „We kunnen niet verwachten dat andere landen hun staatsburgers uit Duitsland terugnemen, als wij dat niet ook met Duitsers doen”, aldus vicevoorzitter van de FDP-fractie in de Bondsdag Stephan Thomae.

Maar andere politici waarschuwen voor het veiligheidsrisico van de terugkeerders voor de Duitse samenleving. Al zijn volgens CDU-Bondsdaglid Armin Schuster de geradicaliseerde moslims die zich in Duitsland bevinden een groter probleem voor de veiligheidsdiensten dan de terugkeerders.

Volgens de Duitse autoriteiten zijn er in het buitenland zo’n 120 ‘IS-gevangenen’ die banden hebben met Duitsland – in 70 procent van de gevallen gaat het om Duitse staatsburgers, voor een deel mensen met een dubbele nationaliteit. Voor het merendeel bevinden ze zich nu in het noorden van Syrië.

Moeder en kinderen

Eerder deze maand heeft een Duitse rechtbank de regering verplicht om een moeder uit Wolfsburg en haar drie kinderen terug te halen uit Syrië, waar ze in een gevangenenkamp zitten. De vrouw had zich in 2014 met haar man bij IS in Syrië aangesloten.

De Duitse regering heeft zich al eerder bereid verklaard Duitse kinderen terug te halen, maar niet hun moeders. Volgens de rechter mogen moeder en kinderen in dit geval niet van elkaar gescheiden worden. De regering zou niet overtuigend hebben aangetoond dat de moeder een gevaar is voor de Duitse samenleving. In augustus haalde Duitsland vier Duitse kinderen uit Syrische kampen terug.

Sinds 2013 zijn volgens de Duitse autoriteiten zo’n 1.050 mannen en vrouwen naar het oorlogsgebied en Syrië en Irak gereisd. Van hen zouden er zeker 220 om het leven zijn gekomen en naar schatting enkele honderden zijn teruggekeerd. Een tiental Duitsers die verdacht worden van lidmaatschap van IS zit vast in Irak.