Kunstenbond spant kort geding aan tegen Nationale Opera

Het freelance operakoor van de Nationale Opera zit in een constructie van schijnzelfstandigheid, zo stelt de bond.
Gebouw van Nationale Opera & Ballet.
Gebouw van Nationale Opera & Ballet. Foto Evert Elzinga/ANP

De Kunstenbond dagvaardt de Nationale Opera & Ballet in Amsterdam namens het freelance operakoor, zo maakte de bond vrijdag bekend. Volgens de bond zit het operakoor in een constructie van schijnzelfstandigheid en verdienen de zangers minder dan collega’s met een arbeidscontact. De Nationale Opera & Ballet is „teleurgesteld” over de beslissing.

Het prestigieuze culturele ensemble heeft twee koren: een vast koor, met zo’n 55 werknemers, en een freelance, met zo’n zeventig zangers. De bond vraagt de rechter om vast te stellen of dit onderscheid terecht is. Veel freelance koorleden werken al jaren voor de opera, een aantal zelfs meer dan 25 jaar, stelt de bond die opkomt voor de arbeidsrechten van mensen in de creatieve en culturele sector.

‘De helft minder betaald’

Niet iedere opera-uitvoering heeft evenveel koorleden nodig. Afhankelijk van de productie kan het koor worden uitgebreid met extra zangers, freelancers. Maar volgens de Kunstenbond doen de freelancers hetzelfde werk als de koorleden in vaste dienst en zijn ze niet écht zelfstandig. Ze kunnen niet onderhandelen over hun tarief en niet zelf vervangers aanstellen.

Tot slot krijgen ze minder betaald, stelt de bond, omdat er geen vakantiegeld, doorbetaling bij ziekte, pensioen- en WW-premies, en voorbereidingstijd worden betaald. „Het verschil in beloning met collega’s in vaste dienst [is] meer dan twee keer zo groot.” De Kunstenbond was zaterdag niet bereikbaar voor verder commentaar.

De Nationale Opera & Ballet erkent in een reactie tegen Het Financieele Dagblad „een verdere verbetering wenselijk is van voorwaarden en betaling voor extra (freelance) koorleden”. Daarvoor zouden echter al stappen zijn ondernomen: zo stegen tarieven het afgelopen kalenderjaar met 10 procent, in 2020 zal dat toenemen tot 25 procent. „De door de Kunstenbond aangekondigde gang naar de rechter is voor Nationale Opera & Ballet misplaatst en teleurstellend”, concludeert de werkgever.

De discussie over schijnzelfstandigheid speelt op in meerdere sectoren. Aan het begin van dit jaar oordeelde een rechter in Amsterdam dat fietskoeriers van Deliveroo werknemer zijn, en geen freelancer. Tegen deze uitspraak is Deliveroo in hoger beroep gegaan. Tot daar een uitspraak in wordt gedaan, blijft het bedrijf met zelfstandige koeriers werken.