Profiel

De pieken en dalen in het leven van Uli Hoeness, de man die Bayern rijk maakte

Afscheid Uli Hoeness Na veertig jaar nam Uli Hoeness dit weekend afscheid van Bayern München. Een Bauchmensch die onvermoeibaar werkte aan de modernisering van de club.

Uli Hoeness was naast zijn indrukwekkende rol als voetbalmanager een nationale figuur in Duitsland.
Uli Hoeness was naast zijn indrukwekkende rol als voetbalmanager een nationale figuur in Duitsland. Foto Philipp Guelland

Stil werd het nooit rond Uli Hoeness. Niet toen hij in 1979 vanwege een knieblessure voortijdig zijn succesvolle loopbaan als voetballer moest beëindigen. Niet toen hij in 2014 – alom gevierd als president van Bayern München – tot 3,5 jaar gevangenisstraf werd veroordeeld wegens belastingontduiking.

En stil zal het ook niet worden nu hij na veertig jaar – dertig jaar als manager, tien jaar als president – niet meer de machtigste figuur van Bayern is. De club heeft vrijdagavond in de reusachtige Olympiahalle in München afscheid van hem genomen met toespraken, tranen, staande ovaties – en gastoptredens van de voormalige Bayern-spelers Arjen Robben en Franck Ribéry.

Maar ook na zijn vertrek als president en voorzitter van de raad van commissarissen zal hij Bayern München „als een moederkloek” blijven beschermen en verdedigen, kondigde de altijd strijdlustige 67-jarige van tevoren al aan.

En niemand in Duitsland die daaraan twijfelt. Want als Hoeness iets op zijn lever heeft, dan gooit hij het eruit. Dat heeft hem, naast zijn indrukwekkende rol als voetbalmanager, tot een nationale figuur gemaakt. Geliefd bij velen, bespot en gehaat door anderen, een polariserende man die maar weinig mensen onverschillig laat.

Op handen gedragen

In een terugblik van de publieke zender ARD op zijn veelbewogen loopbaan werd hij deze week raak getypeerd als „een krachtcentrale van hart, buik en ellebogen”. Een voetbalbestuurder die op handen wordt gedragen door de supporters, ook al zegt hij ze af en toe flink de waarheid. Een Bauchmensch, die impulsief kan reageren, maar systematisch en onvermoeibaar heeft gewerkt aan de modernisering van Bayern München – op sportief én financieel gebied. En die daarbij zo nodig graag de confrontatie zocht, waarbij hij niet keek op een vete meer of minder.

De pieken en dalen in het leven van Uli Hoeness heeft Duitsland intens meebeleefd. Hoe hij in 1974 in de WK-finale tegen Nederland al na één minuut een strafschop veroorzaakte door een overtreding tegen Johan Cruijff (waarna Nederland op 1-0 kwam, maar uiteindelijk toch verloor). Hoe hij na het einde van zijn voetbalcarrière als 27-jarige werd aangesteld als piepjonge manager van Bayern München, dat toen in grote problemen verkeerde.

Hoe hij in 1982, als enige van vier inzittenden, het neerstorten van een vliegtuigje bij Hannover overleefde – onder meer omdat hij zijn gordel niet had vastgemaakt en uit het wrak werd geslingerd. Hoe hij met Bayern München de nationale en internationale titels aan elkaar reeg en de naam van de club tot een internationaal bekend en bewonderd merk maakte. Hoe hij Bayern ook rijk maakte, zo rijk dat hij overal spelers kon wegkopen. Was de omzet bij zijn aantreden 12 miljoen D-Mark (6,5 miljoen euro), inmiddels is het 750 miljoen euro.

Bemoeizucht

De ruzies, vileine opmerkingen en woede-uitbarstingen van Hoeness zorgden ervoor dat de Beierse club altijd volop in de aandacht stond, ook als het even wat minder ging. Maar soms werden zijn bemoeizucht en zijn grote mond hem bijna fataal.

Zoals toen hij in 2000 over de aanstaande bondscoach Christoph Daum in een interview zei dat de voetbalbond hem niet zou kunnen aanstellen, als geruchten klopten dat hij cocaïne had gebruikt. Daum ontkende stellig en ging zelfs akkoord met onderzoek van zijn haar op cocaïnesporen. Wie in zoiets toestemt, dachten velen, moet wel onschuldig zijn, en de affaire leek op Hoeness terug te slaan. Totdat in enkele haren van Daum inderdaad cocaïnesporen werden aangetroffen. Hoeness was gered (en Daum werd geen bondcoach).

Het dieptepunt in de loopbaan van Hoeness, die graag op de beurs speculeerde, was ongetwijfeld wat hij „mijn belastingkwestie” noemt. Dat hij 28,5 miljoen euro aan belasting had ontdoken, kwam aan het licht via het weekblad Stern, waarna Hoeness zichzelf aangaf. Omdat hij inmiddels behalve voetbalbestuurder ook in talkshows een regelmatige gast was die als moralist hoog van de toren blies, was zijn val extra hard. Via haar woordvoerder liet zelfs bondskanselier Angela Merkel weten dat ze teleurgesteld in Hoeness was.

‘Reusachtige fout’

Wegens goed gedrag hoefde hij uiteindelijk maar de helft van zijn gevangenisstraf uit te zitten. En eenmaal op vrije voeten werd hij bij Bayern München weer met open armen ontvangen. Zei hij kort na zijn vrijlating nog dat hij het slachtoffer van de media was en eigenlijk vrijgesproken had moeten worden, inmiddels erkent hij – met zoveel deemoed als hij kan opbrengen – dat hij „een reusachtige fout” heeft gemaakt.

Dat Bayern München uitgerekend nu hij vertrekt in een crisis verkeert, zonder vaste trainer zit en ook zonder duidelijke strategie op het veld, is pijnlijk voor Hoeness. Maar hij hoeft zich niet thuis in stilte te verbijten. Bestuursvoorzitter Karl-Heinz Rummenigge heeft al gezegd dat Hoeness, president of niet, „natuurlijk” betrokken wordt bij het zoeken van een nieuwe coach.