Kunnen dieren ook een snotneus krijgen?

Durf te vragen Ook honden krijgen weleens last van een snotneus. Maar een snuitimpuls kennen ze niet.

Foto Getty Images

Tussen het niezen, proesten en volsnuiten van zakdoekjes door vroeg de wetenschapsredactie zich af: kunnen dieren ook een snotneus krijgen?

Wie aan ‘snot’ en ‘dier’ denkt, komt algauw uit bij de snotaap. Maar die vind je niet in de dierentuin, hooguit in de speeltuin.

Een alternatief is de snotolf, een roofvis. In het Etymologisch Woordenboek staat: „De vis heeft een slijmerige huid en ook slijmerig vlees.” Maar of de roofvis weleens rondzwemt met een slijmerige, verstopte neus blijft onduidelijk.

Margriet Montziaan van het Dutch Wildlife Health Center laat weten dat zoogdieren en vogels een infectie kunnen oplopen van de ‘voorste luchtwegen’ (neus, keel en luchtpijp) door een verkoudheidsvirus. Ook dieren niezen en hebben dan ‘neusuitvloeiing’. Zo’n verkoudheid moet niet verward worden met een influenzavirus, dat griep veroorzaakt: griep staat los van loopneuzen.

Hond mist snuitimpuls

Sarah van Rijn, specialist chirurgie gezelschapsdieren van de Universiteit Utrecht, vertelt dat ook honden vaak last krijgen van een snotneus. „Bij een verkoudheidsvirus gaan ze net als wij snotteren en niezen, maar dat gaat binnen een paar dagen vanzelf over. Honden ademen normaal gesproken alleen door hun neus, maar als die verstopt is dan doen ze de bek wel open.” Het snot is helder en kleurloos, maar als er ook sprake is van een bacteriële infectie dan kan het geel of groen van kleur zijn. „En soms kan een loopneus ook het gevolg zijn van bijvoorbeeld een neustumor. Dan zien we soms bloed erbij.” Verder kunnen honden ook last krijgen van een allergische ontsteking van het neusslijmvlies, bijvoorbeeld door stuifmeel. „Die hooikoorts uit zich ook door een vloeiende snotneus, die niet vanzelf overgaat. In dat geval dienen we neusdruppels toe.” Proberen de neus van een hond te snuiten helpt niet, voegt ze toe. „Ze missen de snuit-impuls, net als kleine kinderen. Je kunt het snot hooguit wegdeppen.”

Bij katten wijst een loopneus vaak op niesziekte. „Dat is een besmettelijke, soms levensbedreigende ziekte waarbij de slijmvliezen worden aangetast. Niesziekte gaat gepaard met niezen en een loopneus, maar je kunt je kat ertegen vaccineren.”

Ook bij andere dieren duidt een loopneus soms op een ernstigere aandoening. Zo kan pluimvee last krijgen van coryza oftewel ‘acute snot’, waarbij de voorste holten ontstoken raken en gevuld raken met een ‘grijze tot etterige, draden trekkende vloeistof’. Koeien kunnen een loopneus en rode slijmvliezen krijgen als ze geïnfecteerd zijn met het bovine herpesvirus BHV1.

Snot is overigens niet per se nadelig: het vangt ziekteverwekkers af. En dolfijnen maken hun kenmerkende klikgeluid tijdens echolocatie ook dankzij kleverig snot in hun neus, ontdekten biologen in 2016: vergelijk het met speelgoedslijm, waarmee je ook vieze geluiden kunt produceren.

Terug naar de snotvis: kunnen vissen een snotneus krijgen? „Regenboogforellen maken antistoffen in het neusslijm aan wanneer ze geïnfecteerd zijn met een bepaalde parasiet”, schrijft Jacco van Rijssel van Wageningen Marine Research desgevraagd. „Of dit gepaard gaat met de aanmaak van meer slijm (snot) is mij niet bekend, ook niet of ze verschillende kleurtjes kunnen produceren. Wel is bij diverse vissoorten aangetoond dat ze, wanneer ze in contact komen met ziekteverwekkende bacteriën, een verhoogde slijmproductie op de huid hebben: een snothuid. En in water met te veel ammoniak kunnen ze een snotkieuw ontwikkelen.”