Reportage

In Hongkong zijn ze klaar voor de gewelddadige strijd

Hongkong Al een half jaar duren de demonstraties in Hongkong tegen de groeiende invloed van China. De grimmigheid neemt sterk toe.

Demonstranten oefenen met het gooien van molotovcocktails bij een zwembad op de campus van de Polytechnische Universiteit van Hongkong, donderdag.
Demonstranten oefenen met het gooien van molotovcocktails bij een zwembad op de campus van de Polytechnische Universiteit van Hongkong, donderdag. Foto EPA/Miguel Candela

De stoeptegels bij de ingang van de Polytechnische Universiteit van Hongkong voelen een beetje glad aan. Ze zijn overgoten met Bestbuy, een goedkoop afwasmiddel uit gele jerrycans. Die liggen overal op het universiteitsterrein verspreid.

Na de stoeptegels komt een stuk zandweg dat vroeger ook een stoep was. Nu zijn alle bakstenen uit de stoep gewrikt en op vaste afstanden van elkaar op straat gelegd. Marco, een 23-jarige student civiele techniek, maakt met plastic tie-wraps lange bamboestokken aan elkaar vast. Voor zijn mond heeft hij een zwarte doek met een witte doodskop gebonden. Marco, hij wil zijn volledige naam niet geven, legt de bamboestokken kriskras over het netwerk van stoeptegels heen. „Zo vertragen we de politie als die binnenvalt”, zegt hij.

Hij is gehaast en lichtgeraakt. „Ja, ik begrijp dat je de politie hiermee niet kunt tegenhouden, maar ik wil in elk geval íéts doen”, zegt hij, terwijl hij een steen onder een bamboestok wurmt. Hij gaat straks wel met de laatste metro naar huis. „Ik wil mijn ouders niet te ongerust maken.”

Mensen gebruiken ladders om over de door demonstranten gebouwde barricades te komen.

Foto Kin Cheung / AP

De politie komt

Alle planten zijn uit hun bakken gehaald en her en der verspreid: die kun je mooi in de fik steken als de politie komt. Maar komt die ook? „Natuurlijk”, zegt Rick, een zwart geklede 21-jarige student die ook zijn volledige naam niet wil geven. Wanneer de politie komt, weet niemand. Dat de politie komt, daarvan is iedereen op het universiteitsterrein overtuigd.

Er wordt in Hongkong al zes maanden gedemonstreerd tegen de groeiende invloed van China in Hongkong en tegen het beleid van de regering van Carrie Lam, maar de afgelopen week zijn de acties gewelddadiger geworden. Het lijkt alsof het eindspel is begonnen.

Rondom de Chinese Universiteit van Hongkong vonden dinsdag zware gevechten plaats tussen politie en demonstranten. Tot een ontruiming van de universiteit leidde dat niet, maar inmiddels zijn vrijwel alle buitenlandse studenten daar vertrokken. De studenten uit China werden met een Hongkongse politieboot van de campus gehaald. Er wordt dit semester geen college meer gegeven, en de universiteit is veranderd in een vesting. Alleen zij die willen vechten met de politie, zitten er nog verschanst.

Waar de demonstraties er vroeger vooral in het weekend plaatsvinden, leggen de demonstranten nu doordeweeks het verkeer in de stad zo veel mogelijk lam. En dat lukt behoorlijk.

De Polytechnische Universiteit is volledig overgenomen door studenten en demonstranten: er is geen docent meer te zien. Het is druk: veel mensen zijn van andere universiteiten of gewoon uit de stad gekomen om de actievoerders hier te steunen.

Je komt het terrein alleen nog op met een studentenkaart. Als je de gebouwen zelf in wil, dan word je eerst gefouilleerd. „We willen niet dat er undercover-agenten met pistolen naar binnen komen”, zegt een forse student. Er heerst een vorm van studenten-zelfbestuur die herinneringen oproept aan de Europese studentenprotesten van mei 1968.

Een demonstrant omringd door bakstenen als barricade tegen de politie.

Foto Isaac Lawrence

Wapenfabriek

Tussen de jongeren op het terrein van de Polytechnische Universiteit lopen ook twee oudere mensen rond. Ze zijn in lichte paniek. De vrouw heeft een mobiele telefoon in haar hand met op het beeldscherm de foto van haar zoon. Ze zoekt hem, maar weet niet waar ze moet zoeken. Niemand die hen een handje helpt.

De demonstranten bewapenen zich steeds meer. De politie noemde de Chinese universiteit van Hongkong eerder zelfs een ware wapenfabriek. Dan gaat het om brandbommen, maar ook om speren, stokken, pijl en boog, en om grote katapulten waarmee brandbommen kunnen worden afgeschoten. De politie zelf schoot begin deze week een demonstrant van dichtbij in zijn maag.

Een demonstrant bij de Polytechnische Universiteit in Hongkong.

Foto Isaac Lawrense

Niet iedereen op het universiteitsterrein gaat in het zwart gekleed: twee jonge vrouwen in lichte zomerjurken komen uit hun werk even langs om hun steun te betuigen. In plastic tasjes die ze aan de demonstranten geven, zitten pakjes instant noedels en flessen water. Een zwetende, iets oudere man brengt de gift van de vrouwen samen met andere tassen en dozen naar een opslagplaats. „We dragen bij wat we kunnen”, zeggen de vrouwen.

Er liggen ook zakken cement op het terrein: daarvan hebben demonstranten slordige muurtjes gemetseld om de toegang tot de gebouwen zelf te bemoeilijken. Een paar studenten zitten op de grond met hun telefoon in de hand geklemd om het laatste nieuws te volgen. Anderen liggen onderuitgezakt tegen elkaar aan te slapen.

Dan is er opeens beweging, en er wordt geroepen. Komt de politie eraan? De muziek gaat aan, de demonstranten beginnen te zingen, ze scanderen leuzen. Niet nodig: het is loos alarm dit keer.