Recensie

Recensie

Hoe het land geheel op de schop gaat

Expositie

Je ziet een stad die is bezaaid met bomen, parken, stadstuinen. De winkel van de streekboer verkoopt lokaal verbouwde, duurzame groenten en fruit. Er rijden veel bussen, er varen watertaxi’s, en overal zijn fietsers op rode paden.

Het is een van de vele mooie vergezichten die je op het Panorama tegenkomt, een initiatief van het College van Rijksadviseurs. Het doel is om met deze „360 graden verbeelding op ooghoogte” een „optimistisch en aantrekkelijk” toekomstbeeld te schetsen van Nederland. En wat zie ja dan? Aan de hemel zijn straks de wolkenpartijen nog even prachtig, maar aan de grond moet ontzettend veel veranderen.

Want ga maar na. Vier grote maatschappelijke opgaven komen op ons af. Ze grijpen in elkaar en vragen allemaal ruimte. Hoe gaan wie die slim het hoofd bieden?

Meer groen in de steden

Een bijgaande folder legt de vier opgaven uit. Het klimaat warmt op. Dat vraagt meer ruimte voor rivieren, bredere en hogere dijken, veel meer groen in de steden. Ook moet de landbouw een omslag maken, want de huidige intensieve vorm gaat „ten koste van het landschap, de natuur, de bodemkwaliteit, de biodiversiteit, het milieu en de volksgezondheid”. Verder moeten er voor 2030 één miljoen huizen bijgebouwd worden. Waar komen die? Hoe gaan ze eruit zien? En onze energievoorziening moet duurzaam. Ook dat vraagt ruimte, voor windmolens bijvoorbeeld.

Het Panorama – een cirkel met een doorsnede van zo’n 10 meter – is onderverdeeld in landschapstypen: veen, zand, zeeklei, groot stedelijk. Erboven en eronder lees je statements en tips. Vorm de landbouw om naar een duurzaam, circulair systeem. Stel een verbod in op warmtelozing. Wandelaars en fietsers krijgen voorrang in de stad.

Eigenlijk is het een lange to-dolijst. Je vraagt je af hoe de overheid dit allemaal voor elkaar moet boksen. Hoe krijg je boeren mee? Hoe zorg je voor gemengdere buurten? Hoe maak je het openbaar vervoer de ruggengraat van stedelijke regio’s? Langzaam gaat het je duizelen, zoveel moet gebeuren. Het is hoog tijd dat zoiets als het Panorama je hierover laat nadenken.