Forse Vlaamse bezuinigingen op cultuur stuiten op veel verzet

Cultuursubidies De Vlaamse cultuursector is boos om aangekondigde bezuinigingen. Maar ze zullen doorgaan, zegt de Vlaamse cultuurminister. „Bomen groeien niet tot in de hemel.”

Protesten donderdag bij bij het Vlaams parlement.
Protesten donderdag bij bij het Vlaams parlement. Foto Kristof Vadino

Niet tevreden met de bezuinigingen? Kom dan maar zelf met een alternatief voorstel. Met die „toenadering” probeerde de Vlaamse minister-president en minister van Cultuur Jan Jambon (N-VA) donderdag de Vlaamse cultuursector te sussen.

Zaterdag werd bekend dat de Vlaamse regering, sinds eind september gevormd, flink gaat besparen op cultuursubsidies. Organisaties ontvangen straks 6 procent minder. Op projectsubsidies wordt nog veel forser bezuinigd: de fondsen daarvoor worden teruggeschroefd van 8,5 naar 3,5 miljoen euro. Zeker beginnende kunstenaars komen daardoor in de problemen. De ingangsdatum van de wijzigingen: januari 2020.

Het zorgde voor flinke beroering in de Vlaamse cultuursector, waar het laatste decennium al miljoenen op werden bezuinigd. „De meeste kunstenhuizen zullen in 2020 in het rood gaan”, voorspelde Merlijn Erbuer, zakelijk leider van de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS), in De Standaard. Want de programma’s liggen al vast en de contracten zijn getekend. Voor de KVS betekent het een tekort van ruim 200.000 euro.

Dinsdagavond kwamen bij de Beursschouwburg in Brussel al zo’n tweeduizend mensen samen om te protesteren. Donderdagochtend verzamelden enkele honderden mensen zich bij het Vlaams parlement. De publiekstribunes zaten vol tijdens het overleg van de commissie Cultuur van het Vlaams Parlement. De bezuinigingen zijn nodig, verklaarde Jambon daar. Vlaanderen zit met een begrotingstekort dat de komende jaren gedicht moet worden: „Ik zou de subsidies liever verhogen, maar de bomen groeien niet tot in de hemel.” Bovendien wordt niet over de hele lijn bezuinigd. Zeven grote instellingen worden met 3 procent gekort. Een aantal erfgoedinstellingen krijgt zelfs meer geld, Opera Ballet Vlaanderen ruim 700.000 euro extra. Jambon, die zich „bondgenoot” van de cultuurinstellingen verklaarde, besloot met een uitnodiging aan de sector. „De verdeling die wij hier voorstellen, daarover wil ik in debat gaan, als er een alternatieve budgetoefening kan worden gemaakt.”

Aan de cultuursector zelf dus om te bepalen waar de klappen dán moeten vallen. Maar die reageert kritisch: Jambon probeert ons uit elkaar te spelen, is de teneur. Acteur Tom Van Dyck reageerde na afloop van het debat bij De Morgen: „Jambon probeert de bal terug naar ons te spelen. Dat is zo gemakkelijk. Verdeel en heers. Onze sector is al heel versplinterd: er zijn acteurs, filmmakers, muzikanten. Wie van de cultuursector moet je opbellen om voor heel de sector te spreken? Maar misschien moeten wij onszelf ook bijsturen, ons verenigen.”