Opinie

De Paus was in Rotterdam

In 010

En toen was ineens de paus in Rotterdam. Niet die uit Rome, maar uit Constantinopel, zoals orthodoxe gelovigen Istanbul nog altijd noemen. De Grieks-orthodoxe kerk in het Museumpark had die avond de rode loper uitgerold voor oecumenisch patriarch Bartholomeus I. Het was feest omdat het aartsbisdom in de Benelux een halve eeuw bestond.

De kathedraal, in 1957 gebouwd voor Griekse immigranten en zeelieden, was afgeladen. Ik zat naast de militair attaché van de Griekse ambassade en achter mij schuifelde een Griekse kapitein in ruste de kerkbank in. „De patriarch is wat later”, fluisterde hij. „Ach ja, wij Grieken kijken niet op een kwartiertje. In Athene zeg je: tot vier uur, en je komt om kwart voor vijf.”

Paus Bartholomeus I Foto Tolga Bozoglu

Vertraagd bij zijn bezoek aan de koning schreed de kerkvorst iets na half zes de Heilige Nikolaas binnen. De ontvangst was van een ontroerende eenvoud: een meisje bood hem een bloemetje aan, dat was alles. Geen persfotografen of filmcamera’s. Bartholomeus is geestelijk leider van driehonderdmiljoen oosters-orthodoxen, maar wie kent hem?

„In het westen is de orthodoxie niet erg vermaard”, legde priester Ioannis Psomas mij daags na het avondgebed uit. „Bovendien heeft de patriarch veel minder macht dan de katholieke paus. Bartholomeus is de eerste onder zijn gelijken.” Zijne Heiligheid is een onopvallende gestalte, kan ik u verzekeren. Niet groot, grijze baard en een heel gewoon brilletje. De entourage daarentegen was vol luister. Prachtige fresco’s en iconen en een kolossale kroonluchter. Vanaf zijn aartsbisschoppelijke troon bad hij de vespers, op de eerste rij devoot bijgestaan door de Griekse ambassadeur Nicolas Plexidas. Een speciale groet bracht Bartholomeus aan zijn collega paus Franciscus I, met wie hij een groene agenda deelt.

De gepensioneerde Griekse zeeman vond het een mooie dienst, „maar”, relativeerde hij, „het gaat in ons geloof uiteindelijk niet om de patriarch.” Bartholomeus deelde inmiddels bidprentjes uit van Madonna met kind. Sommigen bogen voor hem of kusten zijn hand. Maar je kon ook gewoon een praatje met hem maken.

Tot slot volgde een galadiner in het Hilton met burgemeester Aboutaleb. De orthodoxe paus kwam en ging, geruisloos als een avondbries.

Willem Pekelder