‘Onboarding’ op Stanford, en dan naar de gewone wereld

Leven en werken in Silicon Valley Nieuwe medewerkers op Stanford krijgen een introductiecursus. Zo ook . Maar een bezoek aan de sociale dienst maakte een diepere indruk.
Illustratie Pepijn Barnard

Met ongeveer zeventig mensen voor wie 1 november ook de eerste werkdag was, zitten we in een ruime conferentiezaal, koffie in papieren bekertjes. Ik schud de hand van een bouwvakker, een verpleegkundige en een nanotechnoloog met wie ik aan een ronde tafel zit. Iedereen die op Stanford begint, moet een inleiding volgen: onboarding, een soort inburgeringscursus. We komen van over de hele wereld.

„Welcome to the farm!” – de plek waar de universiteit staat en half Silicon Valley werd opgeleid, was voorheen een boerderij. Nu staan sprekers als enthousiaste fitnessleraren voor ons, en klikken wij op instructie-iPads door de onlinegangen van de universiteit: adresboeken, lesroosters, en informatie over veiligheid, lezingen, concerten, tentoonstellingen, vrijwilligerswerk; het duizelt van de mogelijkheden. „Iedereen die hier aankomt, is stiekem onzeker of-ie wel goed genoeg zal zijn”, zegt een instructeur.

Tijdens de rondleiding over de weidse, groene campus, langs laboratoria en pleintjes vol studenten met hun laptops in de zon, realiseer ik me nog meer in wat voor weelde aan kennis en energie ik ben beland. „De wind van de vrijheid waait”, is het humanistische motto. Iedereen die ik ontmoet, voelt zich bevoorrecht hier te studeren of werken. Trots wordt verwezen naar Nobelprijswinnaars en andere beroemdheden die Stanford voortbracht, zoals de vele tech-ceo’s.

De druk om te presteren heeft niet alleen goede kanten, zo blijkt. Steeds meer aandacht wordt besteed aan de balans tussen werken en leven. Die lijkt vooral voor studenten ver te zoeken. Ook zij komen van over de hele wereld en voor velen van hen is de investering enorm. Studenten willen niet alleen slagen, maar ook met uitstekende resultaten.

Na de inleidingen haast ik me naar de sociale dienst om een social security-nummer aan te vragen; de sleutel tot alle registraties in de Verenigde Staten. In een bedompt zaaltje met een nukkige beveiliger in uniform wachten tientallen mensen geduldig op hun beurt. Vanaf bankjes staren we naar een monitor die afroepnummers toont, maar niet op volgorde. Uren zit ik tussen stokoude mensen met vragen over pensioen of zorg, en anderen die net als ik met paspoorten in mapjes zijn gekomen voor werk of familiehereniging. De conversaties met medewerkers aan de open loketten zijn soms woord voor woord te verstaan. Niet ideaal voor privacy.

Een man komt binnen en zet vier grote, knalgele plastic tassen neer, trekt een nummer en ontsmet zijn handen met de antibacteriële gel die overal in openbare ruimtes staat. Hij ziet er verzorgd uit, maar de meegesleepte tassen doen vermoeden dat al zijn bezittingen daarin zitten. Als ik eindelijk aan de beurt ben en mijn formulieren overhandig, hoor ik hem steeds wanhopiger spreken met de ambtenaar naast mijn loket: „Hoe moet ik hier mijlen vandaan een geboorteakte aanvragen? Ik ben dakloos en heb niet eens geld om te eten. Als ik zou kunnen, was ik allang terug naar huis gegaan.”

In Californië woont een kwart van de daklozen in de Verenigde Staten, en een buitenproportioneel aantal van hen is Afro-Amerikaans. De hoge kosten van medische zorg zijn een belangrijke oorzaak dat ze afglijden – of niet eens hulp zoeken. Van de Californiërs leeft 12,8 procent onder de armoedegrens van circa 25.000 dollar per jaar. Dat is de helft van wat een jaar studeren aan Stanford kost. The Farm ligt een paar kilometer verder, maar in een totaal andere wereld.

Het bezoek aan de sociale dienst laat een diepere indruk achter dan alle onboarding. Ik vraag me af of er een dag komt waarop ik de armoede en andere enorme verschillen tussen Stanford en de wereld erbuiten minder pijnlijk en confronterend zal vinden.

Marietje Schaake, voormalig Europarlementariër, werkt voor de universiteit van Stanford, waar ze zich vooral bezighoudt met kunstmatige intelligentie. Ze schrijft een tweewekelijkse rubriek over leven en werken in Silicon Valley.