Nu ook in Nederland: de robotjournalist

Mediatechnologie Na NOS lanceert RTL zijn eigen robotjournalist. ADAM publiceert automatisch berichten over verkeersongevallen in ruim 2.400 Nederlandse dorpen en steden. Daarmee komt de robotjournalistiek in Nederland steeds meer van de grond.

RTL Nieuws gebruikt een database over verkeersongelukken om automatisch hyperlokale nieuwsberichten te maken.
RTL Nieuws gebruikt een database over verkeersongelukken om automatisch hyperlokale nieuwsberichten te maken. Foto RTL

Het zogeheten ‘Bauhauskruispunt’ in Groningen blijkt het gevaarlijkste kruispunt van Nederland. De afgelopen drie jaar waren er namelijk dertig ongevallen naast een vestiging van bouwmarktketen Bauhaus, op de kruising van de Kotkastraat met de Bornholmstraat. Dat becijferde de Automatische Data Artikel Machine, oftewel ADAM; een nieuwe ‘collega’ bij RTL Nieuws. Voor elke Nederlandse plaats maakte hij een verhaal over verkeersongevallen, ook als het er nul waren. „Met 2462 unieke verhalen is ADAM in één klap heel veel van onze redacteuren voorbij gestreefd wat betreft het aantal geschreven artikelen”, vertelt datajournalist Jasper Bunskoek van RTL.

Lees ook De robotjournalist heeft in enkele seconden zijn bericht af

Bunskoek begon anderhalf jaar geleden samen met twee datawetenschappers te onderzoeken op welke manieren de nieuwsorganisatie geautomatiseerd en hyperlokaal nieuws kon maken. Ze lieten al snel het oog vallen op het Bestand geRegistreerde Ongevallen in Nederland (BRON); een openbaar databestand waarin Rijkswaterstaat alle verkeersongevallen per locatie in Nederland bijhoudt. Ze maakten zelf een tekstsjabloon, zoals: ‘In drie jaar tijd zijn in … [plaats] … [aantal] ongelukken geteld.’ ADAM vult dan op de stippellijnen de juiste informatie uit de database in.

RTL ontving voor dit automatiseringsproject 200.000 euro subsidie van het Digital News Innovation Fund van Google, dat digitale journalistieke projecten ondersteunt. Hoewel er ook kant-en-klare schrijfrobots op de markt zijn, koos RTL ervoor om de software zelf te ontwikkelen. „Dan houden we de kennis in huis en kunnen we het programma later nog bijstellen. En zo kunnen we de artikelen ook beter laten aansluiten op de stijl van RTL: nieuws van dichtbij in begrijpelijke taal. En niet teveel met cijfers strooien, want dan haken mensen af.”

Sport en verkiezingen

In het buitenland zijn schrijfrobots al enkele jaren in gebruik, zoals bij kranten en persbureaus in de VS en in het Verenigd Koninkrijk en bij de Zweedse uitgeverij MittMedia. Populair zijn sport en verkiezingen: duidelijk afgebakende onderwerpen die veel over cijfers gaan. In maart dit jaar had NOS in Nederland de primeur: het plaatste 355 geautomatiseerde berichten over de lokale uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen per gemeente op de website.

Lees ook Hee, gezellig, mijn co-auteur is een robot!

ADAM werkt volgens Bunskoek met een complexer sjabloon dan dat van de NOS. „We hebben veel variaties ingebouwd. Zo zijn er bijvoorbeeld negen varianten van de kopteksten. Als uit de data blijkt dat in Groningen het gevaarlijkste kruispunt van Nederland is, of als het aantal fietsongelukken opvallend hoog is, dan moet dat in de kop staan. Daarnaast genereert ADAM op maat gemaakte tabellen.”

RTL legt vooral de nadruk op het nieuws over de verkeersongevallen, het debuut van ADAM krijgt wat minder aandacht. Bunskoek: „Onze doelgroep heeft meer interesse in veiligheid dan in wat er bij ons intern gebeurt. We blijven het nieuws gewoon brengen zoals ze gewend zijn.” Op de website is de schrijfrobot wel meer zichtbaar: daar is elk artikel voorzien van een korte uitleg over ADAM. Het komende half jaar wil RTL de software ook inzetten om te publiceren over scholen en criminaliteit. Ook de dagbladjournalistiek experimenteert met schrijfrobots, zoals AD en FD, maar daar zijn nog geen geautomatiseerde verhalen uit voortgekomen.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.