Mark Rutte in crisis is das om, das af

Zap Mariëlle Tweebeeke (Nieuwsuur) beheerst de kunst om volledig de baas te zijn, zonder haar tafelgenoten de spreeklust te ontnemen. Ze zat premier Rutte fel op de huid over de stikstofcrisis.
Mark Rutte wordt ondervraagd door Mariëlle Tweebeeke in Nieuwsuur.
Mark Rutte wordt ondervraagd door Mariëlle Tweebeeke in Nieuwsuur. Beeld NOS/NTR

In het Journaal stapte Jesse Klaver door een klein Haags Natura 2000-gebiedje. DWDD analyseerde de politieke gevolgen van de „platte nederlaag” van de VVD: de verlaging van de maximumsnelheid. Bij Pauw vond Wouter de Winther dat de ‘noodwet’ van Geert Wilders erg weinig aandacht had gekregen. Een automobilist klaagde dat hij nu een half uur eerder van huis zou moeten, wat overigens overeenkomt met 200 kilometer 100 rijden in plaats van 130.

Dat liep soepel, de duiding van de maatregelen die op woensdag stikstofdag door de regering bekend werden gemaakt. Alleen… deze programma’s werden op dinsdag uitgezonden, vóór er iets officieel was. Dat is het bizarre gevolg van de doorgespinde Haagse biotoop: een ministeriële persconferentie als nabrander in de nieuwscyclus.

Er zat natuurlijk wel regie achter. Op dinsdag probeerde een snelwandelende Klaas Dijkhoff nog weg te vroemen bij vasthoudende verslaggevers. Rutte was druk met het ontvangen van ‘bouwers’ in het Catshuis. Er stond een extra overhemdknoopje open; dan weet de Ruttewatcher dat het menens is. Woensdag volgde de persconferentie (met das) en werden VVD-filmpjes met hashtag #rotmaatregel verspreid, alsof besturen een taakstraf was.

Maar op tv was de stikstof al bijna het nieuws van gisteren, waardoor het een beetje leek of de VVD tegen een muur stond te spinnen. De Wereld Draait Door deed een Engelse tv-serie (The Crown), drugs en Cruijff. Beau (een man met een hoge maximumsnelheid, zou je denken) hield het bij een Engelse tv-serie (Peaky Blinders), de Belastingdienst en bergbeklimmen. Pauw had al een (geslaagde) special over de ziekte van Parkinson in de steigers staan, waar Klaas Dijkhoff nog net bij paste. Hij beperkte zich tot gevoelsmanagement en citeerde Sybrand Buma: besturen is vaak „niet leuk”.

Zo bleef de stikstof vooral hangen in de nieuwsuitzendingen. Het Journaal bracht veel samen in tien heldere minuten om acht uur, twee uur later zat de premier in de studio van Nieuwsuur. Dat programma toonde beelden van een lunchende Rutte met boze boeren (das weer af), er was een verslaggever bij een VVD-bijeenkomst waar niemand om die 130 kilometer bleek te malen. Presentator Mariëlle Tweebeeke maakte er geen geheim van dat zij de parade van treurende VVD’ers „bijna potsierlijk” vond. Ruttes bewering dat hij ‘echt’ van hard autorijden hield, leverde hem een diep-ironische blik op.

Het gesprek dat volgde was een bewijs van de stelling dat een goede interviewer ook voor de ondervraagde een zegen is. Tweebeeke beheerst de kunst om volledig de baas te zijn in een gesprek, zonder haar tafelgenoten de spreeklust te ontnemen. Ze zat Rutte (das weer om) fel op de huid aangaande de trage besluitvorming over de maximumsnelheid, de noodzaak van ingrijpen in de landbouw en de onzekerheid over de effecten van de maatregelen. De kroonvraag was deze: „De eerdere crisissen tijdens uw premierschap zijn u overkomen. Het verschil met deze is dat de politiek hem zelf heeft veroorzaakt.”

Het werd een mooi gevecht, want Rutte bloeide op. De miesmuizerige toon van de #rotmaatregel verdween als sneeuw voor de zon. Energiek ontweek de premier vragen waar hij geen antwoord op wilde geven; subtiel meldde hij dat boeren in de buurt van natuurgebieden wel degelijk rekening moeten houden met dwangmaatregelen. Natuurlijk beantwoordde hij de vraag over zijn verantwoordelijkheid voor de stikstofcrisis niet, maar de vaart waarmee hij overschakelde op de toekomst wekte de indruk dat de premier er eigenlijk best zin in had, het land besturen.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.