Links! Rechts! Hobbel! Tegenligger! – hardlopen kan ook als je blind ben

Blind hardlopen Ook blinden en slechtzienden kunnen hardlopen. Ze hebben een buddy nodig en een koordje van 30 centimeter.

Foto Folkert Koelewijn

‘Een grote hobbel.” „Daar komt de brug.” „Wandelaars, links van je.” Collin Eisema (44) gebruikt de woorden van zijn buddy om een beeld te scheppen van de meters vóór hem. De meters die hij zelf niet kan zien maar die hij wel moet lopen. Eisema is door de ziekte van Usher zeer slechtziend en slechthorend. Met de hulp van een buddy kan hij toch hardlopen.

Niet alleen de woorden van zijn buddy – deze ochtend is dat Trix Bloemen (64) – houden Eisema op het juiste pad, zij helpt hem ook met een rood stoffen koord. Dat houden ze allebei vast, waardoor ze nooit verder dan dertig centimeter bij elkaar vandaan zijn. Bloemen trekt aan het lintje om Eisema te sturen, te laten versnellen of juist af te remmen.

Het duo loopt op donderdagochtend samen met vier andere zeer slechtzienden plus hun buddies en twee trainers in het Leidse Polderpark Cronesteyn. Rond de groep zoemt een constante stroom aanwijzingen – „links, rechts, hobbel, gat, tegenligger” – die af en toe wordt onderbroken door het schelle fluitje van de trainer.

De lopers zijn aangesloten bij de Leidse afdeling van de stichting Running Blind, die wandelen en hardlopen mogelijk maakt voor zoveel mogelijk blinden en slechtzienden in Nederland. Normaal is de groep groter, maar griep en blessures houden een aantal leden van Running Blind vandaag thuis.

Sommige hardlopers komen vooral voor de koffie na afloop, maar een aantal is bloedfanatiek. Zij doen geregeld mee aan wedstrijden: van korte afstanden tot marathons en meerdaagse evenementen als de Roparun, een estafetterace tussen Rotterdam en Parijs.

Collin Eisema (rechts) rent met een buddy bij de Leidse afdeling van Running Blind. Foto Folkert Koelewijn

Ook Collin Eisema. De voormalige technicus uit Voorschoten is sinds 2014, het jaar dat hij arbeidsongeschikt werd verklaard, aangesloten bij Running Blind. Daarvoor liep hij nooit hard, vertelt hij na de training terwijl hij zijn geleidehond Jade over de kop aait. „Ik struikelde vaak, liep nooit echt lekker. Ik dacht dat ik gewoon geen hardloper was.” Tot hij werd uitgenodigd mee te trainen in Leiden. „En wat bleek: ik kon het prima! Ik zag gewoon te weinig en had een buddy nodig om zelfverzekerd te kunnen lopen.”

Zeven halve marathons

Al snel liep Eisema vijf, tien, vijftien kilometer. Inmiddels heeft hij zeven halve marathons gelopen en heeft vier keer meegedaan aan de Nijmeegse Zevenheuvelenloop van vijftien kilometer. Deze zondag staat hij voor de vijfde keer aan de start, dit jaar samen met 26 andere blinden of slechtzienden en hun buddies tijdens het eerste Nederlandse Kampioenschap Running Blind.

Nationale Nederlanden, sponsor van de Zevenheuvelenloop, had de stichting achter het hardloopevenement gevraagd of zij een NK Running Blind kon organiseren. Een NK hardlopen voor blinden en slechtzienden past volgens directeur Alexander Vandevelde bij zijn stichting, die zich inzet voor maatschappelijke doelen als duurzaamheid en inclusiviteit. Zo zet de stichting asielzoekers in als vrijwilligers, reikt zij medailles van afvalhout uit en worden lopers met korting op treinkaartjes gestimuleerd de auto te laten staan.

Wat ook meespeelde in de keuze om het NK te laten plaatsvinden tijdens de Zevenheuvelenloop, is het parcours. De hele wedstrijd wordt verlopen op asfalt, waardoor er minder hobbels en bobbels in de weg zitten dan bij wedstrijden over bospaden of klinkerstraten. Collin Eisema: „Wij zien zelf niet hoe we onze voeten neerzetten, een onregelmatig parcours is daarom veel vermoeiender voor ons én onze buddy.”

De Zevenheuvelenloop staat erom bekend dat het minder druk is dan wedstrijden in andere grote steden, omdat lopers er met een zogenoemde zandloperstart beginnen. Voor blinden en slechtzienden is dat fijn, denkt Vandevelde, omdat de kans minder groot is dat zij tegen andere lopers aanbotsen. De deelnemers van Running Blind zullen dan ook gewoon tussen de andere deelnemers van de Zevenheuvelenloop lopen. Wel krijgen zij een eigen startvak, -tijd en -schot. Aan het einde krijgen de drie snelste blinde of slechtziende mannen en vrouwen een medaille tijdens de officiële uitreiking in de Stadsschouwburg.

NK Running Blind de training door fotograaf Folkert Koelewijn.
Folkert Koelewijn
NK Running Blind de training door fotograaf Folkert Koelewijn.
Folkert Koelewijn
Foto’s Folkert Koelewijn

„Het aantal sporten dat geschikt is voor blinden en slechtzienden lijkt heel beperkt”, zegt Running Blind-bestuurslid Joost van Gent aan de telefoon. Visueel beperkten denken volgens hem vaak dat zij alleen sporten kunnen doen die speciaal voor hen ontwikkeld zijn, zoals Showdown, een soort tafeltennis waarbij je slaat tegen een balletje dat geluid maakt, en Goalbal, een balsport die je liggend in een sportzaal beoefent . „Wij willen laten zien dat hardlopen ook gewoon kan.” Aansluiten bij Running Blind heeft ook een financieel voordeel, zegt hij. „Veel blinden en slechtzienden leven van een uitkering en kunnen het inschrijfgeld voor wedstrijden dus niet altijd betalen.” Via Running Blind mogen zij, of in elk geval hun buddy’s, vaak gratis meelopen. Sinds de organisatie begin dit jaar de samenwerking aanging met Nationale Nederlanden, hoeven Running Blind-lopers bijvoorbeeld niet meer te betalen voor de wedstrijden die het bedrijf sponsort.

Als Eisema na de training wordt gevraagd naar zijn verwachtingen zegt hij te hopen dat iemand van de Leidse afdeling een medaille wint, maar „niet de illusie te hebben” dat hij dat zal zijn. „Ik wil vooral lekker lopen.”