JIT onderzoekt rol Russische Defensieminister en FSB-baas bij MH17-ramp

Het onderzoeksteam stelt dat „de Russische invloed verder ging dan het leveren van militaire steun alleen”.
De Russische president Poetin (r) schudt de hand van Defensieminister Sjojgoe.
De Russische president Poetin (r) schudt de hand van Defensieminister Sjojgoe. Foto Michael Klimentyev/EPA

Het internationale team dat onderzoek doet naar de ramp met vlucht MH17 wil achterhalen of de Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe en de directeur van de Russische veiligheidsdienst FSB Aleksandr Bortnikov direct betrokken waren bij het neerhalen van het vliegtuig. Het Joint Investigation Team (JIT) wil onderzoeken of zij een rol hadden bij de inzet van de Boek-raket waarmee MH17 in 2014 werd neergehaald.

Het onderzoeksteam heeft donderdag telefoongesprekken gepubliceerd waarin wordt gesproken over de betrokkenheid van de functionarissen bij operaties van pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Het team doet een getuigenoproep in de hoop meer informatie te krijgen over „de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie” die het mogelijk hebben gemaakt dat het vliegtuig kon worden neergeschoten. Sjojgoe en Bortnikov zijn twee steunpilaren van de Russische president Vladimir Poetin. Defensieminister Sjojgoe geldt zelfs als een mogelijke opvolger van de president.

Meer invloed Rusland dan gedacht

Ook stelt het JIT donderdag dat „de Russische invloed [in Oost-Oekraïne] verder ging dan het leveren van militaire steun alleen”. Volgens het onderzoeksteam was er dagelijks contact tussen pro-Russische separatisten en Russische overheidsfunctionarissen over „bestuurlijke, financiële en militaire zaken” in de niet-erkende Volksrepubliek Donetsk.

Het contact zou telefonisch zijn verlopen via nummers die waarschijnlijk zijn verstrekt door de Russische veiligheidsdienst FSB. Het JIT wil nu achterhalen welke overheidsfunctionarissen en separatisten de telefoons achter deze nummers gebruikten.

Lees ook: Strafproces MH17 van start: wat zijn de volgende juridische stappen?

Het is al langer bekend dat de top van de Volksrepubliek Donetsk contact had met Russische overheidsdienaren over militaire steun in Oost-Oekraïne. Tot dusver was echter niet bekend dat het contact zo structureel was. Het JIT onthulde eerder al dat de Boek-raket waarmee MH17 is neergehaald, is geleverd door Rusland.

Rusland ontkent

Moskou ontkent stelselmatig betrokken te zijn geweest bij het neerhalen van MH17. Ook donderdag reageerde het land ontkennend. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn de telefoongesprekken die het JIT heeft gepubliceerd „gedeeltelijk fout” en „onbevestigd”, meldt persbureau Reuters.

Afgelopen juni maakte het JIT bovendien bekend dat vier verdachten, drie Russen en een Oekraïner, worden vervolgd voor het neerschieten van het vliegtuig. De vier mannen zouden nauw hebben samengewerkt om de Boek-raket uit Rusland naar Oost-Oekraïne te krijgen. De vier zouden de raket hebben klaargemaakt om er een vliegtuig mee uit de lucht te schieten.

In het JIT doen de Nederlandse justitie en politie samen met Australië, Maleisië, België en Oekraïne onderzoek naar de vliegtuigcrash, waarbij in 2014 298 mensen om het leven kwamen. 193 inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteit.