Recensie

Recensie

Cowboyslapstick

Bordspel

In de aanloop naar de feestdagen test spelletjes.

De harmonica van Once Upon a Time in the West klinkt door de kamer, op de keukentafel staat een kartonnen trein en vijf schurken zijn aangeschoven. Onze houten pionnen staan klaar voor een overval: de passagiers in de wagons dragen kostbare juwelen en buidels geld. En in de stoomlocomotief lonkt de hoofdprijs: een koffer met goud, bewaakt door de sheriff.

We spelen Colt Express, een bordspel waarin bandieten een trein beroven – én elkaar. Colt Express levert de ultieme Wild West-fantasie in bordkarton. Thuis genieten we volop van de revolverduels op het dak van de rijdende trein en knokpartijen in wagons.

Colt Express speelt zich af in twee fases. In de eerste leveren spelers een voor een kaarten met instructies in voor hun eigen bandiet. Die komen op een grote stapel terecht. Elke kaart staat voor een actie: jezelf naar een andere wagon verplaatsen, geld oppakken, een revolver vuren, etcetera.

Als iedereen vier kaarten heeft ingeleverd, begint fase twee. De gespeelde kaarten worden nu achter elkaar uitgevoerd. Tuco klimt op het dak. Cheyenne pakt geld in de wagon. Django schiet en raakt Cheyenne. Tuco springt naar een andere wagon. Enzovoorts.

De lol zit ’m erin dat alle zorgvuldige plannen uit fase één in duigen vallen in fase twee. Tussen de eerste en vierde kaart die je speelde, is er in en rondom de trein immers van alles veranderd. En zo ziet iedereen hoe jouw bandiet een wagon inklimt die nét is leeggeroofd. Of hoe je een revolver afvuurt zonder dat er iemand in de buurt is. Heerlijke cowboyslapstick.

Stiekem is Colt Express een oefening in programmeren en anticiperen. Je kunt maar één set instructies inleveren, en dat doe je op basis van incomplete informatie. Maar een slimme bandiet kan anticiperen op de acties van andere spelers. Als zij nú het geld pakt, is het het beste een kaart te spelen om geld afhandig te maken. Maar dat levert meteen een dilemma op: als zij vermoedt dat ik geld ga stelen, pakt ze natuurlijk geen geld op. Zulk gepsychologiseer biedt ruimte voor bluf en bedrog.

In Colt Express speelt op de achtergrond voortdurend de vraag: help ik mezelf vooruit of zit ik mijn tegenstanders dwars? Een kogel afvuren is leuk, maar brengt niet meer buit in het laatje. Aan de andere kant is een bandiet die met volle zakken door de wagons banjert een enorm doelwit voor álle andere bandieten in de trein.

Tot slot moeten we het even hebben over de prijs van Colt Express. Moderne bordspellen kunnen duur uitvallen. Maar Colt Express laat zien dat drie tientjes genoeg zijn voor een avondje cowboyplezier. Een uitgebreide spelregelstudie is niet nodig: de regels zijn simpel genoeg, ook als de biertjes op tafel komen. Bij het in elkaar zetten van de kartonnen trein hadden wij eerlijk gezegd al pret voor tien. Saddle up!