Brieven

Brieven nrc.next 14/11/2019

Namen tijdperken

Antropoceen monstrum

Op de Achterpagina van 12 november (Zeg maar dag tegen het Holoceen) wordt weer eens de fantasienaam voor een nieuw geologisch tijdperk genoemd: Antropoceen. Het is ondenkbaar dat dit monstrum de officiële naam wordt. Pleistoceen, de naam van de periode van de – geologisch gesproken – recente ijstijden, komt van het Griekse pleistos dat ‘meest’ betekent en kainos dat ‘nieuw’ betekent. Samen wordt dat ‘meestendeels nieuw’. Holoceen, de naam van de periode na de laatste ijstijd, komt van holos, dat ‘helemaal’ betekent en kainos (‘helemaal nieuw’). De vertaling van Antropoceen (van anthropos = mens en kainos) zou dus moeten luiden ‘mensnieuw’) en dat betekent niks. Bedoelt men te zeggen dat de mens de doorslaggevende factor is in dit nieuwe geologische tijdperk, dan moet men het achtervoegsel ‘geen’ gebruiken (van gignomai dat betekent: worden, ontstaan). Antropogeen dus, ‘door de mens ontstaan’.

Niet repareren

Koelkast moet kapot

Karel Knip schrijft in de rubriek Alledaagse wetenschap over reparaties en over oude spullen, die zo fijn lang meegaan (Waarom is het zo moeilijk om nog iets te repareren?, 8/11). Wellicht is het aardig om ook eens naar de milieubelasting van die oude spullen te kijken. Het geldt zeker niet voor alle zaken, maar als we het hebben over witgoed durf ik wel te stellen dat apparaten van meer dan tien of vijftien jaar oud zo snel mogelijk vervangen moeten worden. Niet omdat ze stuk zijn, maar omdat de nieuwe generatie wasmachines, vriezers, drogers en koelkasten zoveel minder energie gebruikt dat een nieuwe aanschaf zich binnen enkele jaren terugverdient. In kosten, maar ook qua materiaal en energie voor de productie. Repareren van een oude koelkast of wasmachine is puur CO2-terrorisme. Paradoxaal gevolg: je wilt helemaal niet dat apparaten die vanuit hun aard behoorlijk veel energie gebruiken lang meegaan. Deze categorie apparaten is gebaat bij een regelmatige update. En wat betreft de kennis van fabrikanten: die weten donders goed hoe ze spullen moeten maken die langer meegaan. Businesscase is het toverwoord.


consultant energiebesparing en duurzaamheid

Activisme

Term is neutraal

In een brief (Vergoelijk geweld niet, 12/11) klaagde een lezer over het feit dat NRC de term ‘activisten’ had gebruikt voor de groep mensen die de bijeenkomst van de actiegroep Kick Out Zwarte Piet met geweld hadden verstoord. De redactie zou hiermee de daders positief ‘geframed’ hebben. De lezer gebruikt het begrip activist als geuzennaam. Volgens mij is het woord activist echter een neutrale term: een activist is iemand door middel van acties aandacht vraagt om een bepaald maatschappelijk doel te bereiken. Bijvoorbeeld het verwijderen van Zwarte Piet uit het straatbeeld, of juist het handhaven van Zwarte Piet. De middelen die bij die acties gebruikt worden staan los van de term. Je hebt (extreem-) rechtse en (extreem-)linkse actievoerders. De redactie heeft dus in mijn ogen op geen enkele wijze de actie van geweldplegers vergoelijkt door de term activisten te gebruiken. Hun strafbaar handelen spreekt voor zich.

Elektrisch rijden

Zonnecelauto

Leuk idee van de lezer die voorstelt om elektrische auto’s voortaan te vernoemen naar de energiebron waar ze hun stroom van krijgen (Het is: steenkoolauto, 12/11). De batterijen van mijn elektrische auto worden opgeladen met stroom van de zonnecellen op het dak van mijn huis. Ik zal mijn auto voortaan zonnecelauto noemen.

Correcties/aanvullingen

Fiat

In het artikel Agnelli-telg wist dat fusie nodig was (2/11, p. E9) staat dat John Elkann in 2004 aantrad als president van Fiat. Dat moet vicevoorzitter zijn.

Verkeerde foto

Bij de fotoserie Ambachtsvrouwen (13/11, p. E9) stond per abuis niet de foto van Roos van der Heiden. De juiste foto is online te vinden: nrch.nl/7g4x

Wizard of Oz

In het interview met Renee Zellweger over Judy Garland (Haar magie blijft onverklaarbaar, 13/11, p. C4-5) staat dat de film The Wizard of Oz uit 1936 is. Dit moet 1939 zijn.