Weg naar afzetting van de president

Tijdlijn Voordat Trump kan worden gedwongen tot aftreden moet er nogal wat gebeuren.

In september van dit jaar verschijnen berichten over een klokkenluider binnen de Amerikaanse inlichtingendiensten die intern alarm zou hebben geslagen over een telefoongesprek van president Trump met een andere regeringsleider. Al snel blijkt het om een gesprek met de Oekraïense president te gaan.

Na deze onthullingen kondigen de Democraten in het Huis van Afgevaardigden op 24 september aan een onderzoek te openen naar het mogelijke impeachment van Trump. De oppositiepartij heeft in het Huis sinds begin dit jaar een solide meerderheid die haar hiertoe in staat stelt.

Op 8 oktober meldt het Witte Huis per brief dat Trump niet zal meewerken aan het impeachmentonderzoek in het Huis. Dat onderzoek is „ongeldig”, „onwettig”, „oneerlijk”, „zonder precedent” en „zonder basis”, stelt de hoogste juridisch adviseur van de president in een brief die leest als een oorlogsverklaring.

In oktober worden de eerste betrokkenen in de Oekraïne-affaire gehoord in drie commissies van het Huis. De getuigen staan onder ede en hun verhoor gebeurt achter gesloten deuren. Niettemin lekken er veel details uit hun voor Trump belastende verklaringen uit naar de pers.

Op 31 oktober stemt het Huis in met het formeel opstarten van de impeachmentprocedure. Dit betekent dat hoorzittingen voortaan openbaar zijn en de verslagen van eerdere verhoren publiek worden. Geen enkele Republikein stemt tijdens deze stemming mee met de Democraten.

Deze woensdag beginnen de eerste, rechtstreeks op televisie uitgezonden hoorzittingen. Het is een volgende stap in een procedure die zou kunnen leiden naar afzetting.

Zodra de Democraten in het Huis hun hoorzittingen hebben afgerond, kunnen ze zogeheten impeachmentartikelen opstellen, ofwel aanklachten tegen de president. Als het Huis deze bij meerderheid aanneemt, is Trump officieel aangeklaagd. Hij zou daarmee de vierde president zijn die dit overkomt. Bill Clinton, in 1998, en Andrew Johnson, in 1868, werden vrijgesproken door de Senaat, Richard Nixon trad terug voordat hij afgezet kon worden.

Het is namelijk aan de Senaat om de impeachmentartikelen als een soort rechtbankjury te beoordelen. Om de president te veroordelen moet tweederde van de senatoren de aanklachten onderschrijven. Dan is Trump uit zijn ambt gezet en volgt vicepresident Mike Pence hem op. Hiervoor zouden twintig Republikeinen de president moeten laten vallen. Vooralsnog zijn hier geen aanwijzingen voor.