‘We moeten nu Rutte echt gaan raken’

Boze bouwers De stikstofplannen van het kabinet stelt de bouwsector een beetje gerust. Maar woede over PFAS-regels mondt nu uit in een enorme schadeclaim.

Premier Mark Rutte en minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) ontvangen vertegenwoordigers van bouwondernemingen en bedrijven in de grond-, weg- en waterbouw (GWW) op het Catshuis voor een gesprek over stikstof en PFAS. Foto Koen van Weel
Premier Mark Rutte en minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) ontvangen vertegenwoordigers van bouwondernemingen en bedrijven in de grond-, weg- en waterbouw (GWW) op het Catshuis voor een gesprek over stikstof en PFAS.

Foto Koen van Weel

Voor het eerst voelde de bouwsector zich woensdag een beetje gerustgesteld op het gebied van stikstof. Maar de woede over PFAS-regels – een verzamelnaam voor schadelijke stoffen in de bodem – lijkt na woensdag alleen maar te groeien. Deze mondt nu zelfs uit in een gigantische schadeclaim tegen het kabinet.

Hoe haal je stikstof effectief weg uit de natuur?

De plannen om nieuwe stikstofruimte te gebruiken voor de bouw van 75.000 woningen en een aantal grote infrastructuurprojecten, konden in de sector op voorzichtige instemming rekenen. Dat gold ook voor de noodwet waarmee projecten die bijdragen aan de „veiligheid van onze (vaar)wegen en waterveiligheid”, zoals dijkophogingen, kunnen doorgaan.

Hans de Boer, voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW, zei „positief” te zijn over de maatregelen.

Twijfels zijn er vooral over het tempo. Hoe lang gaat het duren voordat de maatregelen in werking treden? Ze moeten immers nog door twee Kamers geloodst worden, merkte Bouwend Nederland woensdag op.

‘Den Haag weet nu dat ze ons nodig hebben’

De organisatie noemde de plannen van woensdag de „eerste stappen in het stikstofdossier”. Het mooist, zo stelde ze verder, zou een herinvoering van een uniforme drempelwaarde zijn: een bepaalde hoeveelheid stikstofuitstoot waarbij een project daar geen vergunning voor nodig heeft. Met zo’n waarde hoopt het kabinet in december te kunnen komen.

Ondanks de twijfels over het tempo was de toon van de reacties op de stikstofmaatregelen woensdag duidelijk véél verzoenender dan bij de PFAS-maatregelen. Volgens de bouwbedrijven zit hun pijn inmiddels vooral hier.

De bouwers zijn met name boos over de weigering van minister Stientje van Veldhoven (Wonen en Milieu, D66) om de PFAS-norm omhoog te gooien. Afgelopen juli werd een tijdelijke regel ingevoerd ten aanzien van de hoeveelheid PFAS die in de bodem mag zitten. Op verschillende plekken wordt deze norm overschreden, waardoor er niet gebaggerd kan worden of zand afgegraven.

Van Veldhoven gaf eerder aan de PFAS-norm te gaan verruimen. Ze wil echter eerst de resultaten afwachten van onderzoek door het RIVM naar de ruimte die daarvoor is. Die worden op 1 december verwacht. De bouwers vinden dat dit te langzaam gaat en willen dat de norm nu al omhoog gaat. Onder meer baggeraars en grondverzetters kunnen daardoor niet aan het werk. Het leidt volgens VNO-NCW en MKB Nederland tot inmiddels „meer dan een miljard euro” aan schade voor betrokken bedrijven.

De brancheorganisaties stellen het kabinet aansprakelijk voor de geleden schade en dienen een miljoenenclaim in. De Boer: „Eén man en één machine die een uur stilstaan kosten 100 euro. Op een dag kost dat al 800 tot 1000 euro per werknemer.”

Een van de maatregelen die het kabinet woensdag wel aankondigde was om drie landelijke baggerdepots open te stellen voor vervuilde grond. Volgens de actiegroep Grond in Verzet is dat echter onvoldoende. „Wat wil het kabinet dan? Dat iemand uit Groningen zijn bagger komt afstorten in Rotterdam? Dan ben je uren onderweg en dat is voor de stikstofuitstoot evenmin goed.”

Grond in Verzet zegt met nieuwe acties te komen. De belangengroep organiseerde twee weken geleden een protest op het Haagse Malieveld. „Maar dat was niet effectief. We moeten nu Rutte echt raken. Desnoods barricaderen we zijn woning.”