Slim horloge helpt soms cardioloog

Geneeskunde Slimme horloges kunnen hartritmeproblemen melden. Maar heeft dat nut? „Bij dergelijke metingen zie je veel valspositieve uitslagen.”

De nieuwe Apple watch, die in september van dit jaar werd gepresenteerd.
De nieuwe Apple watch, die in september van dit jaar werd gepresenteerd. Foto Johannes Eisele

„Je hart laat tekenen zien van een onregelmatig ritme dat atriumfibrilleren suggereert.” Elke bezitter van een nieuwere smart watch van Apple kan het slimme horloge vragen om de hartslag in de gaten te houden en een berichtje te sturen als het ritme vreemd snel, langzaam of onregelmatig is.

In een grote studie hebben Amerikaanse cardiologen voor de Apple Heart Study uitgezocht in hoeveel gevallen het na een bericht over onregelmatige hartslag daadwerkelijk om atriumfibrilleren gaat. Slechts 0,53 procent van de 420.000 dragers kreeg zo’n berichtje. Van de mensen die vervolgens meededen aan vervolgonderzoek bleek het bij ruim een derde inderdaad te gaan om atriumfibrilleren, schrijven ze donderdag in het medische vaktijdschrift The New England Journal of Medicine.

Hart klopt onregelmatig

Atriumfibrilleren, ook wel boezemfibrilleren, is een van de meest voorkomende hartritmestoornissen. Het hart klopt daarbij onregelmatig, en meestal sneller dan normaal. Iemand die het heeft, kan hartkloppingen ervaren, pijn op de borst, duizeligheid, vermoeidheid of kortademigheid – of er niets van merken. Zonder behandeling kan de pompfunctie van het hart slechter worden. Ook kunnen er bloedklonters ontstaan in het hart die, als ze losschieten, in de hersenen een beroerte kunnen veroorzaken. Met de juiste behandeling is de hartritmestoornis niet gevaarlijk.

Boezemfibrilleren komt meer voor naarmate mensen ouder worden. Onder mensen van 25 tot 45 jaar komt het voor bij 0,04 procent, maar dat loopt op tot ongeveer 6 procent bij mensen van 75 jaar en ouder, stelt de richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap.

Slimme horloges zoals die van Apple meten de hartslag met behulp van fotopletysmografie (ppg), waarbij een ledlampje licht door de huid schijnt en een sensor in het weerkaatste licht de pulserende veranderingen in de bloedstroom registreert.

420.000 deelnemers

Aan het onderzoek deden bijna 420.000 mensen mee, gemiddeld was de leeftijd 41 jaar. De 2.161 dragers bij wie het horloge een onregelmatige hartslag constateerde, kregen een plakker opgestuurd waarmee een elektrocardiogram (ecg) oftewel een hartfilmpje kon worden gemaakt. Die plakker moesten ze zeven dagen dragen. Slechts een vijfde van die metingen werd teruggestuurd en was bruikbaar. In 34 procent van die gevallen bleek dat er inderdaad sprake was van atriumfibrilleren.

Rutger Hassink, cardioloog in het UMC Utrecht en gespecialiseerd in hartritmestoornissen, vindt het een interessant concept. Maar hij vraagt zich af of er in de praktijk meer patiënten mee worden ondervangen. „Uiteindelijk is bij 153 van de bijna 420.000 mensen atriumfibrilleren geconstateerd met de app en de aanvullende ecg-plakker, dat is 0,04 procent. Dat is niet veel, en sommige mensen bleken achteraf ook al bekend te zijn met hartritmestoornissen, maar hadden dat bij aanvang niet opgegeven.”

De in het onderzoek gebruikte ecg-plakkers geven wel betrouwbare metingen, zegt hij. Voorlopig ziet hij geen reden om mensen aan te raden hun hartslag standaard te laten registreren met een smart watch. „Bij dergelijke metingen zie je veel valspositieve uitslagen, die helemaal niet op een hartritmestoornis wijzen. Het kan gaan om de normale variatie in hartritme, een fout in de registratie, of om simpele overslagen van het hart, die bij iedereen voorkomen. Ik denk dat met zulke metingen te veel mensen ten onrechte ongerust worden en onnodige bezoeken aan de huisarts en cardioloog afleggen.”

Mobiele ecg-meting

Het zou wel gebruikt kunnen worden bij mensen die zo nu en dan klachten hebben die passen bij atriumfibrilleren, maar bij wie die zo onregelmatig voorkomen dat het met de bestaande technieken niet lukt om ze te vangen. „Maar dan zou je dat eerder met een mobiele ecg-meting willen doen. Daar zijn tegenwoordig ook betrouwbare apparaatjes voor. Op basis daarvan hebben we al wel diagnoses kunnen stellen. Sommige smart watches kunnen dat ook”, aldus Hassink.

Sinds 27 maart van dit jaar biedt Apple ook een ecg-app aan. Door de vinger op een knop van het horloge te leggen maakt die een ecg. De disclaimer van de ecg-app op de Apple watch vermeldt dat die app „je hartritme (kan) controleren op atriumfibrilleren en je hartslag tonen”. En dat de drager er geen hartaanval, bloedstolsel, beroerte, andere hartaandoeningen of andere vormen van een hartritmestoornis mee kan detecteren.