Protesten bij voorpremière nieuwe film van Roman Polanski in Parijs

Film Opnieuw is Roman Polanski beschuldigd van verkrachting. In Parijs maakten demonstranten de vertoning van zijn nieuwe film J’accuse onmogelijk.

Protesten in Parijs tegen de nieuwe film J’accuse van regissuer Roman Polanski.
Protesten in Parijs tegen de nieuwe film J’accuse van regissuer Roman Polanski. Foto Christophe ARCHAMBAULT / AFP

De lancering van de nieuwe film van Roman Polanski gaat in Frankrijk gepaard met toenemend protest van vrouwengroepen. Nadat afgelopen weekend opnieuw een vrouw de nu 86-jarige Frans-Poolse regisseur van verkrachting had beschuldigd, blokkeerden dinsdagavond enkele tientallen demonstranten de toegang tot een bioscoop in Parijs waar een voorpremière van J’accuse zou plaatsvinden. „Polanski verkrachter, bioscopen schuldig, publiek medeplichtig”, stond op een spandoek. De vertoning moest worden afgeblazen.

Polanski zou zich vergelijken met de ten onrechte van verraad beschuldigde militair Dreyfus

De actrice en fotograaf Valentine Monnier schreef zaterdag in de krant Le Parisien dat ze in 1975 gewelddadig verkracht is door Polanski. Ze was toen achttien jaar oud. Dat ze er nu pas mee naar buiten komt, heeft te maken met de inhoud van Polanski’s nieuwe film, schrijft ze. In J’accuse vertelt hij het verhaal van de aan het eind van de negentiende eeuw ten onrechte van verraad beschuldigde Joodse officier Alfred Dreyfus. Het tij keerde destijds nadat schrijver Émile Zola onder de titel J’accuse (ik beschuldig) in een open brief aan de toenmalige Franse president de antisemitische machinaties in de affaire blootlegde.

Slachtoffer

„Je moet de man en het artistieke werk scheiden, hebben we recent kunnen horen”, schrijft Monnier over het klassieke verweer van liefhebbers van het oeuvre van Polanski. Maar Polanski doet dat volgens haar juist niet „door zijn eigen zaak te vergelijken met die van Dreyfus” en zich met de in haar optiek provocerende film „voor te doen als slachtoffer van dezelfde leugenachtige verbetenheid van tribunalen en media”. Zelf beaamt Polanski in het persdossier van de film dat hij de „vervolgingsmechanismen die in deze film spelen” kent en „dat dat me natuurlijk geïnspireerd heeft”. Hij spreekt over „abnormale verhalen van vrouwen die ik nooit gezien heb en die me van dingen beschuldigen die zich een halve eeuw geleden zouden hebben afgespeeld”.

Twaalfde

Monnier is inmiddels de twaalfde vrouw die Polanski van seksueel wangedrag heeft beschuldigd. De advocaat van Polanski wijst erop dat de zaak verjaard is en ontkent haar verhaal „met de grootst mogelijke kracht”. Hij zegt juridische stappen tegen Monnier te willen ondernemen. In 1977 werd Polanski voor het eerst gearresteerd in de zaak van de Amerikaanse Samantha Gailey, die zegt dat jaar op 13-jarige leeftijd door de filmmaker gedrogeerd en misbruikt te zijn.

Polanski bleef eind augustus vanwege een uitleveringsverdrag tussen Italië en de VS weg bij de wereldpremière van J’accuse op het filmfestival van Venetië. Na de protesten van de laatste dagen hebben hoofdrolspelers een aantal promotie-interviews afgezegd om lastige vragen te voorkomen. Zo verscheen Jean Dujardin, die in de film de klokkenluider Marie-George Picquart speelt, afgelopen zondag niet zoals aangekondigd in het Franse achtuurjournaal. Actrice Emmanuelle Seigner, de vrouw van Polanski die ook in de film speelt, werd afbesteld door radiozender France Inter.

Omerta

Polanski is door veel kopstukken van de Franse filmwereld, onder wie Catherine Deneuve, altijd verdedigd. Leden van het feministencollectief die dinsdag bij de voorpremière demonstreerden noemden dat tegenover radiozender France Info woensdag een vorm van „omerta”. Woordvoerder Chloé Madesta riep bioscopen op „het werk van een verkrachter” niet te vertonen. Valentine Monnier werd afgelopen weekend na haar stuk in Le Parisien in Franse media alleen openlijk gesteund door actrice Adèle Haenel, die zelf deze maand de regisseur Christophe Ruggia betichtte van aanranding toen ze 15 jaar oud was.