Jihadist die Nederlanderschap kwijt is kan hier toch berecht worden

Ongewenste vreemdelingen die door Turkije naar Nederland gestuurd worden, zullen hier volgens het kabinet meestal vervolgd worden.
Oud-IS'ers in een Koerdische gevangenis in Noord-Syrië, eind vorig jaar.
Oud-IS'ers in een Koerdische gevangenis in Noord-Syrië, eind vorig jaar. Foto Fadel Senna/AFP

Oud-strijders van IS die hun Nederlanderschap zijn verloren maar zich toch in Nederland melden, zullen meestal hier voor de rechter gebracht worden en hun eventuele straf moeten uitzitten. Dat hebben minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) en staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid, VVD) woensdag laten weten aan de Tweede Kamer. De kwestie is actueel doordat Turkije vorige week aankondigde jihadisten terug te sturen naar het land van herkomst.

Jihadisten van wie het Nederlandse paspoort is ingenomen gelden als ongewenste vreemdelingen, schrijven de bewindspersonen. Dat betekent dat ze de toegang tot Nederland wordt geweigerd. Wel zal het volgens de brief „in bijna alle gevallen” zo zijn dat er strafrechtelijk onderzoek van het Openbaar Ministerie is geopend en dat er een arrestatiebevel ligt. In dat geval worden ze toch vastgezet, in Nederland vervolgd en eventueel gestraft. Als ze hun detentie hebben uitgezeten, worden ze alsnog uitgezet.

Vlucht beveiligen

Grapperhaus en Broekers-Knol herhalen in hun brief dat jihadisten wat het kabinet betreft worden berecht in de regio, in dit geval in Irak. Mochten ze toch door Turkije naar Nederland worden uitgezet, weten de autoriteiten daar volgens de bewindspersonen tijdig van. Er zijn „open lijnen met relevante landen binnen en buiten de EU”. Het kabinet kan zo tijdig ingrijpen om de vlucht en Schiphol te beveiligen en ongewenste vreemdelingen door de Koninklijke Marechaussee te laten onderscheppen.

Minister Grapperhaus wil, tegen het advies van het Openbaar Ministerie in, Syriëgangers hun Nederlanderschap afnemen. Lees: OM: afpakken nationaliteit hindert vervolging Syriëgangers

Turkije dreigt jihadisten terug te sturen die vastzitten in de zogenoemde veilige regio in het noorden van Syrië. Het land viel daar binnen nadat de Verenigde Staten zich goeddeels uit het gebied hadden teruggetrokken. De kampen waar de IS-strijders vastzaten werden gecontroleerd door Koerdische strijders die voorheen gesteund werden door de VS. Turkije beschouwt het intrekken van het staatsburgerschap als een truc van landen die hun burgers niet terug willen, en heeft aangekondigd zich niets van de intrekking aan te trekken.

Sinds 2017 kan Nederlanders hun nationaliteit worden ontnomen als ze actief zijn geweest voor een buitenlandse terreurbeweging. Dat is tot nu toe elf keer gebeurd, en volgens minister Grapperhaus komen nog eens honderd mensen in aanmerking. Het Openbaar Ministerie heeft in interne adviezen aan het kabinet ontraden om jihadisten hun nationaliteit af te nemen, omdat dat de rechtsgang zou kunnen hinderen, meldde NRC begin deze maand. De minister liet echter weten er toch mee door te gaan als dat in het belang is van de binnenlandse veiligheid.