‘Jaarlijks wordt in Nederland bijna 13 miljard euro witgewassen’

Onderzoekers mochten voor het eerst overzichten van verdachte transacties inzien. Het gaat in totaal om 12,8 miljard euro, blijkt daaruit.
Archiefbeeld van FIOD en politie tijdens een inval in Heeze.
Archiefbeeld van FIOD en politie tijdens een inval in Heeze. Foto ANP/Ginopress

Het grootste deel van het criminele geld dat in Nederland wordt witgewassen, is afkomstig uit Nederland zelf. Dat is een van de bevindingen van uitgebreid onderzoek naar witwassen door de Utrechtse hoogleraar economie Brigitte Unger waarover het FD woensdag schrijft. Volgens berekeningen gaat het in totaal om 12,8 miljard euro.

In Nederland wordt ieder jaar 15,7 miljard euro crimineel verdiend. De helft van dat geld wordt hier ook witgewassen. Uit het buitenland komt nog eens 5 miljard euro binnen, terwijl ruim 4 miljard euro van Nederland naar het buitenland stroomt. Al met al is zwart geld goed voor 1,6 procent van het bruto binnenlands product, blijkt volgens het FD uit het onderzoek.

De cijfers van Unger zijn gebaseerd op gegevens van iCOV, waarin politie, justitie, de Belastingdienst en FIU Nederland, een speciale tak van de politie die zich specifiek richt op financiële criminaliteit, samenwerken. Anders dan bij eerdere onderzoeken, betekende dat dat de onderzoeker niet hoefde te schatten maar inzicht kreeg in de daadwerkelijke gegevens van 77.000 verdachte transacties die bij die organisaties bekend zijn.

Ondermijning

Witwassen gebeurt vooral in rijke landen, concludeert Unger. Dat is omdat in landen waar veel geld wordt verdiend zwarte geldstromen minder opvallen. Als die landen naast elkaar liggen, zoals Nederland en België, trekken ze volgens de hoogleraar ook elkaars witwasstromen aan. De cijfers tonen ook dat Nederland minder populair is als doorvoerland voor zwart geld dan werd gedacht. België en Luxemburg spelen daarin een rol: een groot deel stroomt door die landen.

Lees ook: Waarom is strijd tegen witwassen zo moeilijk?

De belangrijkste witwaslanden zijn de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, aldus het onderzoek volgens het FD. In die landen werd samen bijna 340 miljard euro witgewassen.

Nederlandse banken liggen de laatste jaren onder vuur omdat ze te weinig gedaan hebben tegen witwassen. Toezichthouder De Nederlandsche Bank heeft verschillende keren gewaarschuwd dat het toezicht aangescherpt moet worden. ING schikte in september vorig jaar voor 775 miljoen euro vanwege gebrekkig toezicht. Ook naar ABN loopt een dergelijk onderzoek. Witwassen geldt als een vorm van ondermijning, of vermenging van de onder- en bovenwereld.