Instanties hadden te weinig grip op dader steekpartij metro A’dam

De Inspectie Justitie en Veiligheid heeft onderzoek gedaan naar de begeleiding van Philip O., die in 2017 iemand doodstak in de Amsterdamse metro.
Philip O. stak in juli 2017 uit het niets een man dood in de metro in Amsterdam.
Philip O. stak in juli 2017 uit het niets een man dood in de metro in Amsterdam. Foto Lorenzo Derksen/ANP

De man die in 2017 uit het niets een man doodstak in een metro in Amsterdam, is onvoldoende door instanties begeleid. Dat concludeert de Inspectie Justitie en Veiligheid in een rapport dat woensdag naar buiten is gebracht. Volgens de inspectie zijn de straffen en maatregelen die Philip O. eerder voor een gewapende overval kreeg opgelegd niet goed uitgevoerd.

De inspectie vindt onder meer dat de schizofrene en gewelddadige O. in de penitentiaire inrichting in Vught niet goed is voorbereid op zijn terugkeer in de maatschappij. Daarnaast kwam hij in 2017 voorwaardelijk vrij zonder dat hij direct begeleid en behandeld zou worden. O. gebruikte in de gevangenis onder meer medicijnen tegen psychische problemen, die hij niet meer kreeg toen hij werd vrijgelaten.

Gewelddadige overval

Uit het rapport blijkt dat O. al sinds zijn jeugd in beeld was bij diverse justitiële organisaties. Op zijn zestiende werd hij in een jeugdinrichting geplaatst voor een poging tot doodslag. In 2015 werd hij veroordeeld tot twee jaar cel voor een gewelddadige overval. In februari 2017 kwam hij voorwaardelijk vrij en werd hij onder toezicht van de reclasseringsafdeling van het Leger des Heils geplaatst. Vanwege zijn psychische problemen werd hij door de gemeente Amsterdam in mei 2017 alsnog op de gesloten afdeling geplaatst van het AMC.

Het AMC vond O. vanwege zijn klachten en gedrag niet op zijn psychiatrische afdeling thuishoren en wilde hem laten overplaatsen. Dat gebeurde echter niet, omdat het ziekenhuis niet wist hoe een dergelijke overplaatsing op touw te zetten. Op 27 juli 2017 ging O. ‘s middags met verlof. Een aantal uur later stak hij de man dood in de metro. O. kende zijn slachtoffer niet. Volgens de inspectie was er op dat moment te weinig duidelijkheid over welke instantie de verantwoordelijkheid droeg voor O.

Lees ook: Te weinig aandacht en tijd voor ggz-patiënten

O. kreeg in april vorig jaar vijf jaar cel en tbs met dwangverpleging opgelegd voor de moord in de metro. Deskundigen concludeerden dat hij aan psychoses lijdt en noemden hem verminderd tot volledig ontoerekeningsvatbaar.

Vaker tekortkomingen psychische zorg

Het is niet de eerste keer dat blijkt dat zorginstanties tekort zijn geschoten bij de begeleiding en behandeling van veroordeelden binnen psychiatrische klinieken. Zo oordeelde een onderzoeksinspectie dat Michael P., de man die Anne Faber vermoordde, te snel te veel vrijheid kreeg, terwijl het risico op recidive te weinig was onderzocht.

Niet alleen bij Philip O. faalde de overheid. Ook bij Bart van U. en Michael P. ging het mis. Lees: Drie rapporten verder, weinig écht veranderd

Ook voor de psychische problemen van Bart van U., die zijn zus vermoordde en ook oud-politica Els Borst om het leven bracht, hadden zorginstanties te weinig aandacht. Hulpverleners zouden er te weinig aan hebben gedaan een volledig beeld van Van U. te krijgen, bleek uit een rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.