Grote Tesla-fabriek in achtertuin Duitse auto-industrie

Elektrisch rijden De eerste grote Tesla-fabriek van Europa verrijst ten zuidoosten van Berlijn. Er zouden 6.000 tot 7.000 banen mee gemoeid zijn.

Elon Musk bij de presentatie van het Tesla-model Y. De compacte suv moet vanaf 2021 in Berlijn worden gemaakt.
Elon Musk bij de presentatie van het Tesla-model Y. De compacte suv moet vanaf 2021 in Berlijn worden gemaakt. Foto Jae C. Hong/AP

Voor de deur bij de Duitse auto-industrie gaat Elon Musk de eerste grote Tesla-fabriek in Europa bouwen. Daarmee zet de topman van de Amerikaanse fabrikant van elektrische auto’s de Duitse autoconcerns onder druk om meer haast te maken met hun traag verlopende overschakeling naar elektrisch rijden.

De Tesla-fabriek zal ten zuidoosten van Berlijn verrijzen, niet ver van het nieuwe vliegveld dat na jaren vertraging volgend najaar eindelijk in gebruik genomen moet worden. Deze gigafactory (in de woorden van Musk) gaat accu’s, auto’s (de compacte suv Model Y) en aandrijflijnen produceren. In de Duitse hoofdstad zelf komt ook nog een ontwikkel- en designcentrum van Tesla.

Voor Berlijn en de deelstaat Brandenburg, waar de fabriek gebouwd gaat worden, is het besluit van Tesla een grote en onverwachte opsteker. Ook andere regio’s in Duitsland lobbyden bij Tesla en leken meer kans te maken. Nederlandse hoop op de komst van Tesla was deze zomer al vervlogen, toen duidelijk werd dat de voorkeur van de Amerikanen uitging naar Duitsland.

In 2021 operationeel

Musk maakte het verrassende nieuws dinsdagavond bekend in Berlijn, waar hij een Gouden Stuur in ontvangst nam, een Duitse prijs voor nieuwe automodellen. Hij roemde daarbij de kwaliteit van de Duitse ingenieurs. De nieuwe Teslafabriek wordt de tweede grote buitenlandse vestiging van Tesla, na die in de Chinese stad Shanghai. Er zouden 6.000 tot 7.000 banen aan verbonden zijn.

De fabriek zou in 2021 operationeel moeten zijn. Die in Shanghai is in een jaar gebouwd, maar in Duitsland werken regels en voorschriften vaak vertragend bij bouwprojecten. „We zullen in elk geval een hoger tempo moeten laten zien dan de luchthaven”, zei Musk, met een toespeling op de zeven jaar vertraging die dat project inmiddels heeft opgelopen.

Duitse autobedrijven deden de afgelopen jaren zulke goede zaken met auto’s met verbrandingsmotor dat ze lang hebben geaarzeld sterk op elektrische auto’s in te zetten. Inmiddels beseffen ze dat dit hoognodig is.

Zo is Volkswagen begin deze maand in Zwickau, in het Oost-Duitse Saksen, begonnen met de productie van de ID.3, die de elektrische tegenhanger van de Golf moet worden. De fabriek in Zwickau, met 8.000 werknemers, is de eerste van VW waar uitsluitend elektrische auto’s gemaakt worden. In twee andere fabrieken worden elektro-auto’s gemaakt naast auto’s met verbrandingsmotor.

Hotspot

Voor accu’s blijven Duitse autobouwers voorlopig nog sterk afhankelijk van de Aziatische markt. Minister van Economische Zaken Peter Altmaier noemde het besluit van Tesla „weer een bewijs voor de aantrekkelijkheid van Duitsland als autoland” en „een mijlpaal bij het uitbouwen van elektromobiliteit en competentie op het gebied van accu’s”. Autodeskundige Ferdinand Dudenhöffer wijst er evenwel op dat Altmaier zich nu zou moeten afvragen wat de komst van Tesla betekent voor de regeringsplannen een Duitse fabriek voor accu’s met een miljard euro te subsidiëren. De vrije markt blijkt hier de staat te hebben ingehaald. Dudenhöffer noemt de keuze voor Berlijn verrassend, maar begrijpelijk. De uitstraling van de stad zou passen bij een premiummerk als Tesla.

Omdat de auto-industrie voor de Duitse economie van enorm belang is, staat bij de overgang naar elektrisch rijden veel op het spel. Ook als die operatie lukt, zullen naar verwachting veel banen verloren gaan. Voor de productie van elektrische auto’s zijn veel minder werknemers nodig, en de productie van accu’s is helemaal sterk geautomatiseerd.

Het Handelsblatt schrijft in een enthousiast commentaar dat Duitsland door de eerste ronde van de e-mobiliteit heen mag hebben geslapen, maar dat nu een inhaalslag aan de gang is. En dat zou Musk niet zijn ontgaan. De krant ziet Duitsland als „een hotspot van de elektromobiliteit”.