Opinie

Discussie gaat al lang niet meer over Piet

Clarice Gargard

Ik wilde deze column niet schrijven. Dus ruimde ik het huis op, deed de was, speelde met mijn kater Flamouche. Maar sinds de weerzinwekkende aanval op antizwartepietactivisten, denk ik aan niets anders. Het kan slechter, hoor je wel eens over raciale ongelijkheid in Nederland. Omdat er bijvoorbeeld niet, zoals in de VS, onschuldige zwarte burgers door politieagenten neergeschoten worden.

Alsof het feit dat je niet constant hoeft te vrezen voor je leven vanwege je huidskleur iets is om trots op te zijn.

Toch lijkt dat geen garantie meer. Een groep overwegend zwarte activisten en bondgenoten werd afgelopen week door tientallen witte, racistische extremisten aangevallen tijdens een congres van Kick Out Zwarte Piet in Den Haag. Ze werden met vuurwerkbommen begroet, autoruiten waren ingeslagen en deuren ingeramd. De politie was er, ondanks eerdere signalen, te laat bij. Slachtoffers stonden doodsangsten uit.

Deskundigen stellen dat voorstanders van Zwarte Piet steeds extremer worden, ondanks veroordelingen van ‘blokkeerfriezen’. Het was de Haagse ondernemer John van Zweden die op Twitter opriep de vergadering te verstoren en hij noemde het adres erbij. „Hoor dat er vanavond door onze vrienden van de #KOZP een landelijk congres wordt gehouden. [...] Wees welkom in ons gastvrije #DenHaag. Ga ervan uit dat er ook nog wat voorstanders heen gaan. Succes Scheveningen.”

De belagers namen een dertienjarige mee tijdens de geweldpleging en poging tot brandstichting. Het blijft tenslotte een kinderfeest.

Wat mij het meest raakte, was de stilte vanuit de politiek. Geen krachtige veroordeling van het racistisch geweld. Geen eensgezinde boodschap. Niks.

Je zou denken dat ongeacht je standpunten, geweld jegens Nederlanders altijd veroordeeld wordt. Zwijgen is in deze niet enkel toestemmen, maar ook faciliteren. Inmiddels stromen reacties langzaam binnen van partijen als GroenLinks, Denk en PvdA. Maar het is bij lange na niet genoeg.

Een sterk tegengeluid kwam verrassend genoeg wél van het KNHG, de beroepsorganisatie van historici. Zij noemde de aanval „een gewelddadige uiting van antizwart racisme tegen de lichamelijke integriteit van veelal zwarte activisten”.

Wanneer wetenschappers – die zich zelden uitspreken – voorbeeldiger leiderschap vertonen dan politieke leiders, die normaliter niet stil te krijgen zijn, is er iets goed mis.

Deze discussie gaat al lang niet meer om de kleur van Zwarte Piet. Maar om dat sommigen niet willen dat zwarte Nederlanders inspraak hebben en aandacht vragen voor hun achtergestelde politieke, economische, sociale en culturele positie in een land dat ook van ons is.

Zoals schrijver James Baldwin eens zei: „The victim who is able to articulate the situation of the victim has ceased to be a victim: he or she has become a threat.

Soms klaagt men over het doorslaan van ‘identiteitspolitiek’. Als mens zou je niet alleen zijn wat je aan de buitenkant ziet. Daar ben ik het hartgrondig mee eens. Ik heb er een hekel aan om gereduceerd te worden tot mijn huidskleur. Daarom schrijf ik deze column liever ook niet. Maar het is bijna onmogelijk de toevallige kleur van je huid te vergeten, wanneer je in een samenleving leeft die jou eraan herinnert dat om die reden jouw leven er niet altijd toe doet.

Komende zaterdag, als Sinterklaas aankomt in Nederland, ga ik waarschijnlijk naar een demonstratie – hoewel ik het beangstigend vind en normaliter liever van een afstand waarneem. Maar als leiders die verkozen zijn ieders rechten te beschermen dat niet doen, moet je soms zelf optreden. Om niet te vergeten dat ook de levens van mensen zoals jij het verdedigen waard zijn.

Clarice Gargard is programmamaker en freelance journalist.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.