Disney trekt de kluis open met Disney+

Video-on-demand Disney+ begint vandaag in Nederland. Bijzonder, want andere Europese landen moeten wachten tot maart. Maar willen we wéér een nieuwe videodienst?

Star Wars-spin-off The Mandalorian is een van de Disney+ ‘originals’
Star Wars-spin-off The Mandalorian is een van de Disney+ ‘originals’ Foto Disney

‘Uit de kluis’. Zo heet een van de categorieën die Disney aanbiedt in zijn nieuwe videodienst. Vandaag opent het Amerikaanse mediaconcern zijn ‘thuisbios’ Disney+ in Nederland, de VS en Canada. De rest van Europa volgt op 31 maart. Onder ‘Uit de kluis’ staan klassiekers als Bambi en Lady en de Vagebond, Sneeuwwitje.

De categorie verwijst naar de roemruchte Disney Vault, waarin het bedrijf gewoon was films op te bergen. Die waren dan enige tijd uit de roulatie. Zodra een nieuwe lichting klanten (kinderen) oud genoeg was, bracht Disney ze weer in omloop. Maar nu, met abonneedienst Disney+, is alles anders. De kluis is open.

Bijna alle historische titels van Disney zijn nu beschikbaar ‘on demand’. Frozen kijken waar en wanneer je maar wilt – op tv, pc of mobiel. Of een Star Wars-film. Marvel’s superhelden. Films van National Geographic. En het blijft niet bij klassiekers. Disney belooft ook tientallen originals. Nieuwe producties exclusief voor abonnees. Bijvoorbeeld The Mandalorian, een actieserie ‘in het Star Wars-universum’. Frozen 2 staat echter pas komende zomer op Disney+. Na de roulatie in de bioscopen. Daar moet de film eerst zijn geld opbrengen.

Lees ook: Song of the South is te controversieel voor Disney+ - Over de film die ontbreekt in de catalogus

Voor de Nederlandse kijker is Disney+ wéér een nieuwe videodienst. Nu is hier niet zoveel keus als in de VS, maar ook in Nederland is al lang het punt gepasseerd dat je alles kon zien. Wie (legaal) hits als Black Mirror, Fleabag, Big Little Lies en Killing Eve wil zien moet abonnee worden van Netflix, Amazon, Ziggo én Videoland. Volgens EU-dienst European Audiovisual Observatory telde Nederland vorig jaar 74 streaming-videodiensten. Alleen in het VK, Ierland en Frankrijk zijn er meer. Zit de Nederlandse kijker daar op te wachten? Is hij bereid om abonnementen te stapelen en steeds meer te betalen voor video?

1. Exclusief in Nederland testte Disney zijn videodienst. Wat leert die proef?

Volgens onderzoeksbureau Telecompaper hadden zich in de eerste drie weken 500.000 tot 600.000 huishoudens aangemeld voor een gratis proefabonnement. Dat maakte Disney+ net zo groot als Videoland, de tweede video-on-demand-service van Nederland. Netflix heeft hier ruim 3 miljoen abonnees. De proefabonnees zullen echter niet allemaal gaan betalen. Dat kost 6,99 euro per maand, minder dan het goedkoopste Netflix-abonnement (7,99 euro). Marco de Ruiter van Disney Benelux wilde maandag bij een perspresentatie van Disney+ geen streefcijfers noemen. Wel stelde hij dat Disney+ zich in de eerste plaats richt op gezinnen.

„De internationale streamingoorlog woedt steeds heviger, vooral hier in Nederland”, aldus het grote Nederlandse mediabureau GroupM vorige week in zijn analyse This Year Next Year. „Dat Nederland zich in de frontlinie bevindt komt door ons moderne kijkgedrag, de hoge breedbandpenetratie en omdat we bereid zijn abonnementen af te sluiten.” En de media-analisten van PwC stellen in de nieuwe Entertainment & Media Outlook voor Nederland: „De vraag naar entertainment en media is groter dan ooit. Dat resulteert in een steeds groeiende uitgave van consumenten en adverteerders.”

2. Zijn we inderdaad steeds meer gaan betalen voor media?

In 1999 betaalde een huishouden 194 gulden per jaar aan kijk- en luistergeld, circa 88 euro. Kabel-tv kostte destijds pakweg 10 euro per maand. Dat is ruim 200 euro per jaar voor tv.

Twintig jaar later ligt dat veel hoger; we krijgen ook veel meer tv-kanalen voor ons geld. Hoeveel hoger is onduidelijk. Tv-kosten zijn verstopt geraakt. Het kijk- en luistergeld wordt sinds 2000 verrekend in de belastingen; kabel-tv is gebundeld met internet en telefonie. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek besteedde een huishouden in 2015 (laatste meting) 1.014 euro per jaar aan communicatie (tv-, telefoon- en internetdiensten). Tel daarbij de gefiscaliseerde omroepbijdrage op én een of meer videodiensten en je komt zo op het vijf- of zesvoudige bedrag van 1999.

Netflix beheerst Nederlandse markt voor video-on-demand

PwC berekende dat de bestedingen van Nederlandse consumenten aan digitale media (dus niet: analoge tv, papieren krant of tijdschrift en cd) de laatste vier jaar zijn verdubbeld naar 1,7 miljard euro (2018). Die stijgen de komende vijf jaar nog eens 30 procent. In 2021 wordt de grens van 2 miljard euro gepasseerd.

„Consumenten willen fors betalen voor reclamevrije diensten als Netflix en Spotify”, zegt Casper Scheffer, onderzoeksleider van PwC. Zij houden van video van hoge kwaliteit en een eindeloze catalogus aan muziek. Ook belangrijk is gebruiksgemak. „De interface van de dienst, maar ook de aanbevelingen. Voor abonnees van Spotify hebben die veel toegevoegde waarde. Zo ontdek je nieuwe muziek.”

3. Na Disney+ en Apple TV+ kijken meer Amerikaanse aanbieders naar Nederland. Blijven de bestedingen groeien?

Voor de middellange termijn is PwC „minder positief” over de consumentenbestedingen. In de Outlook schrijven Scheffer en zijn collega’s: „Hoewel de werkloosheid laag is en het consumentenvertrouwen nog steeds hoog, verwachten we dat onzekerheid over de economie kan leiden tot een meer kritische blik op hoe mensen hun geld besteden.” Scheffer denkt dat een groeiend aantal abonnees de combinatiepakketten van aanbieders als VodafoneZiggo en KPN te duur zal vinden. „Zij willen meer en meer zelf hun pakket samenstellen.” Hij ziet meer in flexibele abonnementen als ‘Husselen’ van KPN.

Lees ook: Straks bingen met het hele gezin: bijna alles van Disney (NRC, 2/9/2019)

4. Dreigt nu een kloof tussen ‘rijke’ kijkers met meerdere abonnementen en armere kijkers die minder diensten hebben?

Dat verwacht Scheffer niet. „Die kloof wordt juist kleiner door het oneindige aanbod van gratis content. Je hebt YouTube, maar ook de gratis versie van Spotify – met reclame.” Ook, zegt hij, overwegen bedrijven als Videoland om goedkopere abonnementen te lanceren mét reclame. Zo vissen zij in een grotere vijver. Het delen van abonnementen buiten het eigen huishouden willen aanbieders ontmoedigen.

5. Disney+ start met een ruime maar oude catalogus. Apple TV+ biedt weinig.

Een beperkte catalogus kan niet meer tegenwoordig, zegt Scheffer. „Netflix begon in 2013 in Nederland met een heel uitgekleed aanbod. Je kunt je bijna niet voorstellen dat ze daarmee nu zo succesvol zijn geworden.” Apple en Disney moeten hun catalogus de komende maanden snel gaan uitbreiden met nieuwe titels. „De lat ligt nu veel hoger dan zes jaar geleden.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.